အဆုတ္ႏွင့္အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးျပႆနာမ်ား အတြက္ အၿငိမ္းစားပါေမာကၡဦးေမာင္ေမာင္ခင္ ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျခင္း အပိုင္း (၁)

.

မဂၤလာပါ မဇၩိမ ပရိတ္သတ္မ်ားခင္ဗ်ာ။

က်ေနာ္တို႔ ဒီတစ္ေခါက္ေဆြးေႏြးသြားမယ့္ အစီအစဥ္ကေတာ့ အဆုတ္နဲ႔ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးျပႆနာေတြကို ေဆြးေႏြးထားတာေတြကို အပိုင္း (၁) အေနနဲ႔ ျပန္လည္ထုတ္လႊင့္ေပးလိုက္ပါတယ္ ခင္ဗ်။

မဇၩိမ- အဆုတ္နဲ႔အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း ေျပာလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြမွာ ဒီအဆုတ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ကင္ဆာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္ႏုိင္ငံက အျဖစ္မ်ားလဲ ခင္ဗ်။

Prof: MMK - စာရင္းအတိအက်ေတာ့မရွိဘူးေပါ့ေလ။ ျမန္မာမွာလည္း အဆုတ္ကင္ဆာက ျဖစ္မ်ားလာပါတယ္။ ၂၀၁၂ တုန္းက တစ္ကမာၻလံုးမွာ ေကာက္ထားတဲ့ စစ္တမ္းအရ ၁.၈ သန္းရွိပါတယ္။ အဲ့ဒီထဲက ေသဆံုးတဲ့လူက ၁.၃ သန္းရွိပါတယ္။ ေယာက္်ားထဲမွာဆိုရင္ အဆုတ္ကင္ဆာက ဒုတိယအမ်ားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ေသဆံုးမႈကေတာ့ ပထမဆံုးပါ။ အမ်ိဳးသမီးက်ေတာ့ အသည္းကင္ဆာၿပီးေတာ့မွ အဆုတ္ကင္ဆာ လာပါတယ္။ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြမွာလည္း အထူးသျဖင့္ တရုတ္ႏိုင္ငံမွာလည္း အဆုတ္ကင္ဆာ တိုးတက္လာပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆုိေတာ့ သူတို႔က   ေဆးလိပ္ေတာ္ေတာ္ေသာက္တဲ့ႏိုင္ငံျဖစ္လို႔။ အိႏၵိယလည္း တက္လာပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔စကားေျပာရင္းေတာင္မွ အဆုတ္ကင္ဆာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အဓိက ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္းက ေဆးလိပ္ေသာက္လို႔   ေဆးလိပ္နဲ႔အဆုတ္ အသင္းအဖြဲ႕ရွိတာေပါ့။ ေဆးလိပ္က အဓိက တရားခံေပါ့။ အဲ့တာေၾကာင့္ ေဆးရြက္ႀကီးဥပေဒထြက္လာရင္ ေဆးလိပ္ေသာက္တာေတြ နည္းသြား၇င္ေတာ့ ျဖစ္တာနည္းသြားမွာေပါ့။

မဇၩိမ - အဲ့ေတာ့က်ေနာ္တို႔ အဆုတ္ကင္ဆာလို႔ ေျပာရင္ အဓိကကေတာ့ အဆုတ္လို႔ ေျပာလို႔ရမွာေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တို႔ ႏုိင္ငံမွာဆိုရင္ စိုးရိမ္ရတဲ့အေနအထားေပါ့ေနာ္။ ေဆးလိပ္ကိုလည္း လြယ္လြယ္ကူကူဝယ္လို႔ရတယ္။ ေစ်းေပါေပါနဲ႔ ရတယ္ဆိုေတာ့ေနာ္။ အဲ့ဒီေတာ့ တျခားအေၾကာင္းေကာ ရွိႏိုင္ေသးလားဆရာ။ အသက္ရွဴတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေဆးလိပ္က အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြအတြက္ ဥပမာ က်ေနာ္တို႔မွာ ဆိုရင္ ေလေကာင္းေလသန္႔ ေကာင္းေကာင္းမရတာ၊ အခန္းက်ဥ္းက်ဥ္းထဲမွာ ေနရတာေပါ့ေနာ္။ မဖြံ႕ၿဖိဳးျခင္းရဲ႕ ဒဏ္ေပါ့ေနာ္။ ေအာက္စီဂ်င္ေတြ ေပါေပါေလာေလာ မထုတ္ေပးႏုိင္တာေပါ့ေနာ္။

Prof: MMK - အဆုတ္ကင္ဆာျဖစ္တဲ့ အေျခအေနမွာေတာ့ အျဖစ္မ်ားဆံုးက ေဆးလိပ္ေသာက္တာပဲ။ ဒုတိယက ေလထုညစ္ညမ္းမႈေပါ့။ က်ေနာ္တို႔အခု ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္တယ္ဆိုတာက Carbon in the air ကို ေလ်ာ့ခ်ဖို႔ေပါ့။ ကာဗြန္က ဘယ္ကလာလဲဆိုေတာ့ ေဆးလိပ္မီးခိုးေငြ႕ေပါ့ေနာ္။ ၿပီး၇င္ စက္ရံုေတြက လာတဲ့ မီးခိုးေငြ႔ေတြျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ တရုတ္ႏုိင္ငံမွာ ဆိုရင္ ေလထုထဲမွာပါတဲ့ ကာဗြန္ အရမ္းမ်ားတဲ့အတြက္ တခါတေလ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ျမင္ေတာင္မျမင္ရဘူး။ က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံကေတာ့ အဲ့ေလာက္ထိမဆိုးေသးပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ Radon Gas ဆိုတာရွိတယ္။ သူက Radium ေတြထဲကေန ထြက္တာ။ သူက အနံ႔လည္း မရွိဘူး။ အေရာင္လည္း မရွိဘူး။ အေမရိကားမွာဆို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ သူကလည္း အဆုတ္ကင္ဆာကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ Radon Gas က Radium ၿပိဳကြဲရာကေန ထြက္လာတဲ့ သူတို႔ႏိုင္ငံမွာလည္း ေနရာအလိုက္ Concentration ရွာထားတာ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာေတာ့ အဲ့လိုမ်ိဳးရွာထားတာမရွိေသးဘူးေပါ့ေနာ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ေက်ာက္ပတ္တီးအမႈန္လိုထြက္တယ္။ သူက၅ မ်ိဳးရွိတယ္။ သူကလည္း အဆုတ္ကင္ဆာကို ျဖစ္ေစတယ္။ အရင္တုန္းက မိုင္းတြင္းေတြမွာ အလုပ္လုပ္တဲ့လူဆိုရင္ အဆုတ္ကင္ဆာျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းက မ်ားပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ Radiation ေပါ့။ သူက ဓါတ္မွန္ဌာနတို႔မွာ ေနတဲ့လူကလည္း ကင္ဆာျဖစ္ႏုိင္ေခ်ရွိပါတယ္။

မဇၩိမ -ေနာက္ထပ္သိခ်င္တာက ဘိလပ္ေျမစက္ရံုတို႔၊ ေက်ာက္မီးေသြးစက္ရံုတို႔ က အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းနဲ႔ ဆိုင္မယ္ ထင္ပါတယ္။

Prof: MMK - ဆိုင္ပါတယ္ ခင္ဗ်။ ေက်ာက္မီးေသြးေတြကို ကန္႔ကြက္ေနတာက သူတို႔ထြက္လာတဲ့ အမႈန္ေတြက လူေတြကို ေရာဂါျဖစ္ေစတယ္။ အမႈန္ကေတာ့ ဘယ္အမႈန္မဆို အဆုတ္ေရာဂါကို ျဖစ္ေစတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေရႊရွာတဲ့လူေတြ၊ မိုင္းစင္မွာ လုပ္တဲ့လူေတြက အဆုတ္ေရာဂါကို ျဖစ္ေစတယ္။

မဇၩိမ - အဲ့ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ခုနကေျပာတာက သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္လည္း ထိန္းသိမ္းဖို႔ လိုတယ္ေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ကားေတြမ်ားလာတဲ့ ျပႆာနာေပါ့ေနာ္။ ၿပီးရင္ သစ္ပင္ေတြ ရွားပါးသြားတဲ့ အေျခအေန။ ဒါေတြက ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့ အေျခအေနေတြကို ပိုၿပီးေတာ့ တိုးမ်ားလာတယ္ဆိုတာေပါ့ေနာ္။ အဲ့ေတာ့ ေနာက္တစ္ခုက ေနထိုင္မႈပံုစံေပါ့ေနာ္။ တျခားႏုိင္ငံေတြမွာဆိုရင္ေတာ့ ေတာ္မယ္လို႔ထင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာဆိုရင္ အခန္းက်ဥ္းနဲ႔ ေနရာတာ လူအမ်ားနဲ႔ေနရတာ ဒါကလည္း အသက္ရွႈတဲ့အခါမွာ ဘာမ်ား ျဖစ္ႏုိင္ပါလဲ။

Prof: MMK - ေဆးလိပ္ေသာက္တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Passive Smoking ဆိုတာရွိပါတယ္။ သူက ေဘးနားကလူက ေဆးလိပ္ေသာက္ေနရင္ ပတ္ဝန္းက်င္က လူေတြက အေငြ႕ကိုရွဴရတာခင္ဗ်။ အိမ္ေတြမွာလည္း က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံက လူေတြက တခ်ဳိ႕က အလံုပိတ္တဲ့အခါ တစ္ေယာက္ေယာက္ ေဆးလိပ္ေသာက္ရင္ က်န္တဲ့ အိမ္သားေတြက ဒီဟာကို ရွဴရပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ မီးခိုးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ လွ်ပ္စစ္နဲ႔ ခ်က္ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ မီးခိုးက နည္းသြားတယ္။ တခ်ိဳ႕ေတာေတြမွာေတာ့ ဒီထင္းကိုသံုးေနတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီမီးခိုးေငြ႔ကို ရွဴရပါတယ္ခင္ဗ်။ ဒါကလည္း အဆုတ္ကင္ဆာကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေဆြးေႏြးသလိုေပါ့။ အိမ္ေတြက က်ပ္တည္းလာတဲ့အခါက်ေတာ့ ေလဝင္ေလထြက္က မေကာင္းတဲ့အခါ အဆုတ္ေရာဂါ တစ္ခုခုျဖစ္ရင္ ဟိုတေလာက H1N1 ျဖစ္ရင္ ကူးစက္လြယ္တယ္ခင္ဗ်။ အိမ္ေတြက ေလဝင္ေလထြက္မေကာင္းတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီအဆုတ္နဲ႔ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးျပႆနာကို ထိခိုက္ႏုိင္ပါတယ္။

အပိုင္း (၂) ဆက္လက္ထုတ္လႊင့္ေပးပါမည္။