အဆုတ္ႏွင့္ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဆုိင္ရာက်န္းမာေရးျပႆနာမ်ားအတြက္ ပါေမာကၡဦးေမာင္ေမာင္ခင္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျခင္းအပိုင္း(၂)

.

ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဒီတစ္ေခါက္ေဆြးေႏြးသြားမယ့္ အစီအစဥ္ကေတာ့ အဆုတ္နဲ႔ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာက်န္းမာေရးျပႆနာေတြကိုေဆြးေႏြးထားတာေတြကိုအပိုင္း (၂) အေနနဲ႔ ျပန္လည္ထုတ္လႊင့္ေပးလိုက္ပါတယ္ ခင္ဗ်။

မဇၥ်ိမ- ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဆုတ္ကင္ဆာ ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုသိႏိုင္လဲ။ ဘယ္လုိလကၡာေတြ ျပသလဲ။

Prof.MaungMaungKhin -အဆုတ္ကင္ဆာထူးဆန္းတာတစ္ခုကသူကအဆုတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါေတြ ဥပမာဆိုရင္ ေခ်ာင္းဆိုးမယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးရင္ ေသြးစေလးေတြ ပါမယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အထဲမွာအဆုတ္ေရာင္မယ္။ ေနာက္ အသက္ရွဴရတာက်ပ္မယ္။ ေမာမယ္ေပ့ါေလ။ အဲဒါဆိုရင္ေတာ့ အဆုတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိတာေပါ့ေနာ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဆုတ္ကင္ဆာprimary  ျဖစ္တဲ့ ဟာကိုprimary lungsကင္ဆာလို႔ ေခၚပါတယ္။ အျခားေနရာကေနအဆုတ္ကိုလာျဖစ္တဲ့ ဟာကိုေတာ့ secondary lungsကင္ဆာလို႔ ေခၚပါတယ္။ တစ္ခါတေလက်ရင္ အဆုတ္ကင္ဆာကလည္းအျခားေနရာကို ျပန္႔ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ အရိုးေပါ့။ ဥပမာတစ္ခ်ိဳ႕က အဆုတ္ကဘာမွ မျဖစ္ဘူးေကာင္းတယ္။ ၿပီးေတာ့ အရိုးသြားၿပီးေတာ့ က်ိဳးတယ္။ အရိုးက်ိဳးတယ္ဆိုတာမ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ လက္မွာက်ိဳးတယ္။ ေပါင္ထိပ္မွာက်ိဳးတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲလိုက်ိဳးတဲ့အခါက်ရင္ အ႐ိုးေတြကဆတ္ေတာ့ က်ိဳးလြယ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲ့ဒီအခါက်မွ ျပန္ရွာတဲ့ အခါprimaryက အဆုတ္ကလာတယ္ဆုိတာသိရတာေပါ့ေလ။ ေနာက္တစ္ခုကအျခားအဆုတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ဟာေတြကဥပမာေဟာ္မုန္းေတြ ထြက္တာမ်ားတာနည္းတာ။ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာတျခားမျပဘဲနဲ႔ ကယ္လ္ဆီယမ္ေတြ မ်ားေနတာ။ အဲဒါမ်ိဳးေတြနဲ႔လည္းလာတတ္ပါတယ္ ခင္ဗ်။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဆုတ္ကေနထြက္တဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြေၾကာင့္ အဲေဟာ္မုန္းေတြရဲ႕ သက္ေရာက္မႈေတြနဲ႔ လာတဲ့ဟာလည္းရွိပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ေခ်ာင္းဆုိးမယ္။ ေသြးပါမယ္။ ေမာမယ္။ အဲဒါမ်ိဳးေတြနဲ႔ လာတာကေတာ့ ပိုမ်ားပါတယ္ ခင္ဗ်။

မဇၥ်ိမ- အဲေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ မရွင္းတာကဘာလဲဆိုေတာ့ အဆုတ္ကင္ဆာနဲ႔ တီဗီေရာဂါနဲ႔ကဘာကြာလဲခင္ဗ်။

Prof.MaungMaungKhin -မတူပါဘူးခင္ဗ်။ တီဗီကေတာ့ တီဗီပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္တာေပါ့ေနာ္။ အဆုတ္ကင္ဆာကေတာ့ အဆုတ္ကေနဆဲလ္ေတြကပြားပြားလာလို႔ အဆုတ္ကင္ဆာအထဲမွာအလံုးေတြနဲ႔ ျဖစ္တာေပါ့ေနာ္။ တီဗီေရာဂါ ျဖစ္တဲ့ သူေတြဟာမ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ နည္းနည္းအသက္ငယ္တယ္ခင္ဗ်။ အဆုတ္ကင္ဆာ ျဖစ္တဲ့ သူေတြကေတာ့ အနည္းဆံုး ၅၀ ေက်ာ္မွေပါ့။ အေမရိကားမွာေတာ့ ၇၀ လုိ႔ ေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာေတာ့ ၅၀ ဝန္းက်င္ေပါ့ေလ။ အေတြ႕မ်ားတယ္။ အရင္တုန္းကေဆးလိပ္ေသာက္ဖူးတယ္။ စမ္းၾကည့္လုိက္ရင္ အဆုတ္ကင္ဆာအသက္ ၅၀ ေက်ာ္။ တီဗီကေတာ့ အကုန္လံုးေတာ့ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မတူဘူး။ တီဗီကအဆုတ္ရဲ႕ အေပၚပိုင္းမွာ ျဖစ္တာမ်ားတယ္။ အဆုတ္ကင္ဆာကေတာ့ အဆုတ္ ဘယ္ေနရာမွာမဆို ျဖစ္ႏိုင္တယ္ေပါ့ေနာ္။

မဇၥ်ိမ- ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဆုတ္နဲ႔ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းလို႔ ေျပာလိုက္လို႔ ရွိရင္ ေျပာတာကဒီေဆးလိပ္ကိုအဓိကထားေျပာတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္တာ အႏၱရာယ္မ်ားတယ္လို႔ ဆရာႀကီးသတိေပးတာရွိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကတျခားနိုင္ငံေတြမွာဆိုလို႔ ရွိရင္ ဒီေဆးလိပ္ေသာက္တာကိုအင္မတန္မွာက်ပ္က်ပ္တည္းတည္းတားျမစ္တယ္။ သူ႔ဘာသူ Public  ဧရိယာမွာေသာက္လို႔ မရဘူး။ ေဆးလိပ္ကိုေစ်းအရမ္းျမွင့္ထားတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကေလးသူငယ္ေတြ ေရွ႕မွာမေသာက္ရဘူးေပါ့ အရမ္းကိုဒီေဆးလိပ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပညာေပးလည္းတိတိက်က် လုပ္ထားတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ျပည္သူထူထုရဲ႕ ေဆးလိပ္ေသာက္တဲ့ သူေတြကလည္းအင္မတန္မွ လုိက္နာၾကတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခေနကေဆးလိပ္ အႏၱရာယ္ ရွိတယ္ဆိုတာကိုဘယ္လုိမ်ိဳးပညာေပးသင့္သလဲ။ ဆရာႀကီးဘယ္လို ျမင္ပါသလဲ.

Prof.MaungMaungKhin -ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာေတာ့ ေစာေစာကဆရာေျပာသြားသလိုပဲ။ ေဆးလိပ္ကဝယ္လို႔ တအားလြယ္တယ္။ လြယ္တယ္ဆိုတာကတစ္လိပ္ျခင္းဝယ္ေသာက္လို႔ ရတယ္။ ပိုက္ဆံနည္းနည္းရွိရင္ ေဆးလိပ္ကေနရာတကာမွာေဆးလိပ္ ဝယ္လုိ႔ ရတယ္။ ကြမ္းယာဆိုင္ေတြ ေဆးလိပ္ဆုိင္ေတြဆိုတာက ျမန္မာျပည္မွာမိႈလိုေပါက္ေနတာ။ အရင္ဆံုးအဲဒါေတြကိုေရာင္းခ်မႈကိုတတ္ႏိုင္သမွ် နည္းသြားေအာင္ တားဆီးဖို႔ လုိမယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေဆးလိပ္ကိုလည္းအခုလက္ရွိကေတာ့ ေဆးလိပ္ဗူးတစ္ဗူးဆိုရင္လည္းတစ္ေထာင္ေအာက္ဆုိရင္ ဝယ္လို႔ ရတယ္။ အဲတာမ်ိဳးေတြကိုအခြန္မ်ားမ်ားေကာက္ၿပီးမဝယ္ႏိုင္ေအာင္ေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုေဆးလိပ္ဝယ္တာဘယ္အသက္အရြယ္မ်ိဳးမဆိုဝယ္လို႔ ရတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သူမ်ားႏိုင္ငံမွာကေလးေတြဆိုရင္ ၁၈ႏွစ္ေအာက္ဆိုရင္ ေဆးလိပ္ မေရာင္းဘူးေပ့ါေနာ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ Public Place  ေပါ့ အဲဒီေနရာေတြမွာေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းကိုတားျမစ္ဖို႔ လိုမယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။

မဇၥ်ိမ- တကယ္လို႔ အဆုတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ေနၿပီဆိုရင္ေရာအဲဒီလူတစ္ေယာက္ဟာဘယ္လိုမ်ိဳး ျပဳမႈ ေနထိုင္သင့္သလဲ။ ဘယ္လိုမ်ိဳးက်န္းမာေရးလုိက္စားသင့္သလဲ။ ဘယ္လိုမ်ိဳးေလ့က်င့္ခန္းေတြ လုပ္သင့္သလဲခင္ဗ်။

Prof.MaungMaungKhin -ကင္ဆာျဖစ္ၿပီဆုိရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကုရမွာေပါ့ေလ။ ေဆးကုတဲ့ေနရာမွာအဆုတ္ကင္ဆာနံပါတ္ တစ္ အခ်က္ကေတာ့ ဒီအဆုတ္ကင္ဆာဆုိတာေသခ်ာဖို႔ လိုပါတယ္။ အဆုတ္ကင္ဆာေသခ်ာဖို႔ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လိုအပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လုပ္ရမွာပါပဲ။ ဆိုေတာ့ ျဖစ္ၿပီးရင္လည္းဒီကုသတာသံုးခုရွိပါတယ္။ တစ္ခုကခြဲစိပ္တာေပါ့။ တစ္ခုကဓာတ္ေရာင္ျခည္ ေပးတာ။ တစ္ခုကေတာ့ ေဆးသြင္းၿပီးေတာ့ ကုသတာဆုိၿပီးေတာ့ သံုးခုရွိပါတယ္။ ဆုိေတာ့ ကာကြယ္ဖုိ႔ကေတာ့ ေစာေစာကေျပာသလိုပဲအဓိကေတာ့ ေဆးလိပ္ေပါ့။ ေဆးလိပ္ကိုတတ္ႏိုင္သမွ် မေသာက္ဘဲေနဖို႔ေပါ့။ သူတုိ႔ေျပာတဲ့ ဘူတန္မွာဆုိရင္ ေဆးလိပ္ မေသာက္ရဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ေနာက္ တစ္ျခားႏိုင္ငံေတြမွာလဲေဆးလိပ္ဗူးသယ္တာတို႔ ယူတာတို႔ တားျမစ္ထားတာရွိတယ္။ အဓိကကာကြယ္တာကေတာ့ ေဆးလိပ္ပါပဲ။ ေနာက္တစ္ခုေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာကအဆုတ္ရဲ႕အားကိုပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းေစတာေပါ့။

မဇၥ်ိမ- သူကအစားအေသာက္နဲ႔ ဆုိင္လားဆရာ။

Prof.MaungMaungKhin-အဆုတ္ကင္ဆာကအစားအေသာက္နဲ႔ေတာ့ သိပ္မဆိုင္ပါဘူး။ ေလ့က်င့္ခန္းကေတာ့ အနည္းဆံုးလူတုိင္းလုပ္ႏုိင္တာကေတာ့ လမ္းေလွ်ာက္တာနဲ႔ ေျပးတာေပါ့။ အခုကေတာ့ GYM မွာသြားၿပီးေတာ့ ေဆာ့တာ။ လူတစ္ေယာက္ကေလ့က်င့္ခန္းလုပ္လုိက္ရင္ အသက္ရွဴႏႈန္းက ျမန္လာတယ္။ ျမန္လာတဲ့ အခါက်ရင္ ေလဝင္ေလထြက္ ဒီအဆုတ္ထဲကိုအကုန္ေရာက္ေတာ့တာေပါ့။ အဲခါက်ေတာ့ ဒီအဆုတ္လမ္းေၾကာင္းသန္႔ရွင္းေရးကပိုေကာင္းလာတာေပါ့။

မဇၥ်ိမ- အကိုႀကီးဇြဲဆိုတဲ့ သူတစ္ေယာက္ကေတာ့ ေမးထားပါတယ္။ ပန္းနာရင္က်ပ္ ျဖစ္ေနသူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေနထိုင္မႈပံုစံေလးကိုလမ္းညႊန္ေပးပါတဲ့။

Prof.MaungMaungKhin -ဒီပန္းနာရင္က်ပ္သမားေတြကမ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ တစ္ခုခုနဲ႔ ခႏၶာကိုယ္ကမတည့္လို႔ေပါ့ေနာ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေဆးတစ္ခုေသာက္ရင္ မတည့္သလုိပဲအဲဒီမတည့္တဲ့ဟာကိုမွတ္ထားရတယ္။ ဆိုတာကသူကခ်က္ခ်င္းအသက္ရွဴက်ပ္ခ်င္ က်ပ္လာတယ္.။ ခဏေနရင္လည္း ျပန္ေကာင္းရင္ ေကာင္းသြားတာေပ့ါေနာ္။ ဆုိေတာ့ ပန္းနာရင္က်ပ္ဟာဘာနဲ႔မတည့္ဘူးဆိုတာကိုအဓိကရွာရမွာေပါ့ေနာ္။ တစ္ခ်ိဳ႕က မတည့္တာေတြကအခုေခတ္မွာအမ်ားႀကီးပဲ။  အဓိကကေတာ့ အစားအေသာက္ ၊ ေဆးေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတာင္ ေဆးတစ္ခုထိုးခါ နီးၿပီဆိုရင္ ေဆးမတည့္တာမ်ားရွိသလား။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေမးရတယ္။ အဲေတာ့ မတည့္တာစားသံုးမိရင္ ရင္က်ပ္တာအရင္ျဖစ္လာတာေပါ့။

မဇၥ်ိမ- ရင္က်ပ္လို႔ ရွိရင္ သက္သာေအာင္ သူကေလ့က်င့္ခန္းေတြ ဘယ္လိုလုပ္သင့္သလဲ။

Prof.MaungMaungKhin -ရင္က်ပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ ေလ့က်င့္ခန္းမလုပ္နုိင္ပါဘူး။ ေအာက္ဆီဂ်င္ေတာင္ မနည္းရွဴေနရတဲ့ သေဘာေပါ့ေနာ္။ သက္သာသြားတဲ့ အခ်ိန္က်ရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေလေကာင္းေလသန္႔ ရႏိုင္တဲ့ ေနရာမ်ိဳးမွာေနရပါမယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ကိုယ္မတည့္တာကိုေရွာင္ရပါမယ္။ တစ္ခုခုအစားအေသာက္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေဆးပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဲဒါကိုေတာ့ စဥ္းစားၿပီးေတာ့ ကိုယ္ျဖစ္တဲ့ အခ်ိန္နဲ႔ သြားသံုးမိတာေလးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သတိထားရပါမယ္။

မဇၥ်ိမ-ကိုသိန္းထြန္းဦးဆိုတဲ့ တစ္ေယာက္ကေတာ့ ဆရာႀကီးခင္ဗ်ာညဘက္အိပ္ရင္ အသက္ရွဴမဝဘဲပါးစပ္ကေနအသက္ရွဴ ရပါတယ္။ တစ္ခါတေလေန႔ဘက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဆုတ္နဲ႔ ဆိုင္လားသိခ်င္ပါတယ္။

Prof.MaungMaungKhin -တစ္ခါတေလမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဒီအသက္ရွဴမဝတဲ့ ေရာဂါေတြေပါ့ေလ ကၽြန္ေတာ္ကတိုက္ရိုက္မကုဘူးေပါ့ေလ။ သမားေတာ္ေတြ ကုတဲ့ဟာကေတာ့ Sleep Apneaဆိုတာရွိပါတယ္။ Sleep Apneaဆိုတာအိပ္ေပ်ာ္သြားတဲ့ အခ်ိန္က်ရင္ သူကအသက္မရွဴေတာ့ဘူး။ အဲေတာ့ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ေတြက ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာမ်ားလာတဲ့ အခါက်ေတာ့ မနက္က်ရင္ လူကမလန္းဆန္းဘူး။ ႏုန္းေနတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒါမ်ိဳးဟာကအသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းသမားေတာ္ေတြနဲ႔ ျပၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကစမ္းရပါတယ္။ ဒီညဘက္အိပ္တဲ့ အခါက်ရင္ သူ႔ကိုေအာက္ဆီဂ်င္ ဘယ္ေလာက္ ေလာက္ က်သြားလဲ။ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြဆိုညဖက္ဆိုရင္ စက္နဲ႔ အိပ္ရတယ္ ခင္ဗ်။ အဲဒါကေတာ့ စမ္းသပ္ရပါတယ္ ခင္ဗ်။ ညဖက္ ဘယ္အခ်ိန္ကိုသူ ရွဴၿပီးေတာ့ ေအာက္ဆီဂ်င္ က်သြားလဲ။ အဲခါက် ေသခ်ာၿပီဆိုရင္ အသက္ရွဴစက္ေတြ အကူစက္ေတြ ရွိပါတယ္ ခင္ဗ်။ အဲ့တာတပ္ေပးရတယ္။ မဟုတ္ရင္ သူကအိပ္ေပမယ္လို႔ ေနာက္ေန႔ မနက္ မိုးလင္းလာရင္ လန္းလန္းဆန္းဆန္းမရွိဘူး။ ႏုန္းေနတတ္ပါတယ္။

ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။

အပိုင္း(၁) အား ၾကည့္ရန္အတြက္-http://www.mizzimaburmese.com/article/31758