ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း၊ ကားမူးျခင္းေတြအတြက္ ဘယ္လို ျပင္ဆင္ထားမလဲ

.

ေရးသားသူ Khine Phoo Ngon 
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာ တည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win. 

Motion sickness ကို တစ္ခါတေလ ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း၊ ကားမူးျခင္းလို႔လည္းေခၚၾကၿပီး ဆက္တုိက္ ေရြ႕လ်ားမႈေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့၊ အျဖစ္မ်ားတဲ့ နားအတြင္း အေႏွာက္အယွက္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ လူတိုင္းမွာ  ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလို ေရြ႕လ်ားမႈေတြအေပၚ လူေတြရဲ႕ ခံနိုင္ရည္ေတာ့ ကြာပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အသက္ ၂ ႏွစ္မွ ၁၂ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးမ်ား၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္မ်ားနဲ႔ ေခါင္းတစ္ျခမ္း ကိုက္တာမ်ိဳး ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ သူေတြမွာ ပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ပင္လယ္ခရီးအျပင္ motion sickness ဟာ ကားေရြ႕လ်ားမႈ၊ ေလယာဥ္ပ်ံ လႈပ္ခါမႈေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း၊ ကားမူးျခင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းတခ်ိဳ႕ကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ေကာင္းမြန္စြာ အနားယူထားပါ

အိပ္ေရးပ်က္ျခင္း၊ ေမာပန္း ႏြမ္းနယ္ေနျခင္းက ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း၊ ကားမူးျခင္းကို ပိုျဖစ္ေစတဲ့ အခ်က္ေတြကို အားေပးေနပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ခရီးမသြားခင္ အနားယူထားပါ။

ေဆးဝါးေတြကို အတူယူေဆာင္သြားပါ

ဆရာဝန္ လက္မွတ္မပါဘဲ ေရာင္းခ်ေပးတဲ့ ေဆးဝါး (bonine, Antivert, Dramamine) ေတြက ခရီးတိုေတြနဲ႔ သိပ္မျပင္းထန္တဲ့ ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း၊ ကားမူးျခင္းေတြ အတြက္ ထိေရာက္ပါတယ္။ သင့္ ဆရာဝန္ကလည္း ခရီးရွည္အတြက္၊ သို႔မဟုတ္ ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း၊ သင္က ကားမူးျခင္းကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခဏခဏ ျဖစ္တတ္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ လိုအပ္တဲ့ ေဆးဝါးတခ်ိဳ႕ကို ညႊန္ၾကားပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာ ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း၊ ကားမူးျခင္းကို ကာကြယ္ေပးနိုင္တဲ့ Transderm-Scop လိုမ်ိဳး Scopolamine ပါဝင္တဲ့ နားအေနာက္ ေအာက္နားမွာ ကပ္ႏိုင္တဲ့ပစၥည္း တစ္မ်ိဳးကို ညႊန္ၾကားေကာင္း ညႊန္ၾကားပါလိမ့္မယ္။ သိထားရမွာ တစ္ခုက အဲဒီ scopolamine ဟာ အိပ္ငိုက္ေစျခင္း ကဲ့သိုေသာ တျခား ဆိုးက်ိဳးေတြ ရွိတာေၾကာင့္ အသံုးျပဳဖို႔အတြက္ ခရီးမသြားခင္မွာ သမားေတာ္၊ ဆရာဝန္နဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။ 

အစားအေသာက္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သတိထားပါ

ခရီးသြားေနစဥ္ အတြင္းမွာ စားစရာ၊ ေသာက္စရာ၊ အရက္ေတြ ေသာက္သံုးမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သတိထားရပါမယ္။ အရက္ အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္း၊ မတည့္တဲ့ အစားအေသာက္မ်ား စားျခင္း၊ အလြန္အကၽြံ စားသံုးျခင္း တို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ တခ်ိဳ႕ေသာ သူမ်ားအတြက္ ျပည့္တင္းေစေသာ၊ စပ္ေသာ၊ အဆီမ်ားေသာ အစားအစာ ေတြကလည္း ပင္လယ္လႈိင္း မူးျခင္း၊ ကားမူးျခင္းကို ပိုဆိုးေစပါတယ္။

ေလေကာင္းေလသန္႔ ရေအာင္ ေနပါ

ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း ျဖစ္လာပါက ေလေကာင္းေလသန္႔ ရႏိုင္မယ့္ အျပင္ကို ထြက္ၿပီး အေရွ႕တည့္တည့္ကို ၾကည့္ျခင္းကလည္း သက္သာေအာင္ အကူအညီ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ Bradberry က အဲဒီလို လုပ္ျခင္းက ေရြ႕လ်ားေနတာေတြကို ျမင္ေစၿပီး အတြင္းဘက္နားဆီက လာတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကို ဦးေႏွာက္ဆီသို႔ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ပို႔ေပးတယ္လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ေလေကာင္းေလသန္႔ (အထူးသျဖင့္ မ်က္ႏွာဆီကို ျဖစ္တိုက္လာတဲ့ေလ) ကလည္း အကူညီေပးႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီလို လုပ္ျခင္းက ေလွရဲ႕ ေရြ႕လ်ားမႈကလြဲၿပီး တျခားအရာ တစ္ခုခုကို အာ႐ံုစိုက္ႏိုင္ေအာင္လည္း ကူညီေပးပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေလွ၊ သို႔မဟုတ္ သေဘၤာေပၚမွာ တက္တက္ၾကြၾကြ ေနဖို႔ ႀကိဳးစားပါ။

ေရမ်က္နွာ ျပင္နဲ႔နီးတဲ့ သေဘၤာအလယ္မွ အခန္းကို ေတာင္းပါ

Bradberry က “သေဘၤာ ေဘးဘယ္ညာ ေရြ႕တာနဲ႔၊ အေပၚေအာက္ ေရြ႕တာက သေဘၤာအလယ္မွာ အနည္းဆံုးပါပဲ” လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အျပင္ဘက္ကို မ်က္စိနဲ႔ တစ္ေျပးညီ ၾကည့္ႏိုင္ေအာင္ ျပတင္းေပါက္ပါတဲ့ အခန္းကိုလည္း ေတာင္းခ်င္ေတာင္းႏိုင္ပါတယ္။

အစားစားထားပါ

အေကာင္းဆံုး အစားေတြက အဆာေျပ အစားအစာ ျဖစ္တဲ့ မုန္႔ၾကြပ္၊ ဘီစကြတ္မုန္႔ အငံ၊ ႐ိုး႐ိုးေပါင္မုန္႔နဲ႔  ဘီစကြတ္ အေခ်ာင္းေလးေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အစာအိမ္ထဲမွာ ဘာမွ မရွိတာထက္ အစာတခ်ိဳ႕ ရွိတာက ပိုေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အမ်ားႀကီး မစားဖို႔ေတာ့ သတိထားရပါမယ္။ ဂ်င္းအနည္းငယ္ကိုလည္း လိုေကာင္းလိုပါလိမ့္မယ္။ ဂ်င္းဟာ ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း၊ ကားမူးျခင္းအတြက္ သက္သာေစတဲ့ သဘာဝ ထုတ္ကုန္ တစ္မ်ိဳးပါ။ ပူဒီနာ အရြက္မွာလည္း အစာအိမ္ကို ၿငိမ္သက္ေကာင္းမြန္ေစတဲ့ သက္ေရာက္မႈ ရွိပါတယ္။ ဘီစကြတ္နဲ႔ ေရ၊ သို႔မဟုတ္ ဆိုဒါနဲ႔ တြဲၿပီး စားေသာက္ျခင္းကလည္း ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း၊ ကားမူးျခင္းကို သက္သာေစဖို႔ အကူအညီ ေပးႏိုင္တယ္လို႔ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ့ပါတယ္။

Acupressure လို႔ ေခၚတဲ့ လက္ပတ္ ပတ္ပါ

အဲဒီ လတ္ပတ္ေတြဟာ နာရီဝတ္ေနက် ေနရာနားက လက္ေကာက္ဝတ္ကို ဖိထားပါတယ္။ လူအမ်ားစုမွာ လက္ေကာက္ဝတ္ကို ဖိအားေပးထားျခင္းက ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း၊ ကားမူးျခင္းရဲ႕ လကၡဏာတစ္ခု ျဖစ္တဲ့ မူးေဝၿပီး အန္ခ်င္စိတ္ ျဖစ္ျခင္းကို သက္သာေစတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ acupressure လက္ပတ္ကို ေဆးဆိုင္တခ်ိဳ႕နဲ႔ အြန္လိုင္း စတိုးတခ်ိဳ႕မွာ ရႏိုင္ပါတယ္။

မူးေဝ ပ်ိဳ႕အန္ခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ

“ပင္လယ္မွာျဖစ္တဲ့ ေနထိုင္ မေကာင္းျခင္း (seasickness) ရဲ႕ အဓိက အခ်က္ကေတာ့ မူးေဝပ်ိဳ႕အန္ခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေပၚျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ မူးေဝျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့ လႈံ႕ေဆာ္ခ်က္ေတြ အားလံုးက Seasickness ကို ပိုဆိုးေစပါတယ္” လို႔ Bradberry က ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အဆီမ်ားတဲ့ အစားအစာေတြ၊ အစပ္ေတြ၊ ေဖ်ာ္ရည္၊ သံပုရာသီးကဲ့သို႔ အက္ဆစ္ဓာတ္ရွိေသာ အစားအစာေတြ၊  အရမ္းျပည့္တင္းေစတဲ့ အစာေတြဟာ မူးေဝျခင္းကို အားေပးေနတာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အရက္ကို ေရွာင္ျခင္းက ေကာင္းပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အရက္ဟာ ေရဓာတ္ ခမ္းေျခာက္ျခင္းကို ပိုျဖစ္ေစၿပီး သင့္ ခႏၶာကုိယ္အတြက္ ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း၊ ကားမူးတာျခင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ခံႏိုင္ရည္ကို ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။ သင္ဟာ ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း၊ ကားမူးျခင္းေတြ ျဖစ္တတ္တယ္ ဆိုရင္လည္း ပိုဆိုးေစပါတယ္။

ခရီးစဥ္ လမ္းေၾကာင္းကို ေသခ်ာ ေရြးခ်ယ္ပါ

ပင္လယ္လႈိင္းမူးျခင္း၊ ကားမူးျခင္းေတြ ျဖစ္တတ္တယ္ဆိုရင္ သေဘၤာအႀကီးေတြနဲ႔သာ သြားသင့္ၿပီး ေရျပင္ တည္ၿငိမ္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းမ်ိဳးကို ေရြးခ်ယ္သင့္ပါတယ္။ ဥပမာ – အတၱလႏၱိတ္ ပင္လယ္ရဲ႕ တျခား ေနရာေတြထက္စာရင္ မကၠဆီကို ပင္လယ္ေအာ္နဲ႔ ကရစ္ဘီယန္ ပင္လယ္ေတြဟာ ေရမ်က္ႏွာျပင္ ပိုတည္ၿငိမ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေနာက္ပိုင္း ထုတ္လုပ္တဲ့ သေဘၤာအသစ္ေတြဟာ ပိုၿပီးတည္ၿငိမ္တဲ့ နည္းစနစ္ေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားတာေၾကာင့္ ခံစားရတဲ့ လႈပ္ခါမႈ၊ ေရြ႕လ်ားမႈေတြကို ေလ်ာ့နည္းေစနိုင္ပါတယ္။

ဤေဆာင္းပါးကို Mizzima ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။