Ooredoo Enjoy the Internet

Shop.com.mm

Ice လို႔ေခၚၾကတဲ့ Crystal meth

.

ေရးသားသူ Yun Sandi Nan Mon 
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာ တည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar. 

Ice ဆိုတာ ဘာလဲ

Ice ဆိုတိုင္း ေရခဲမဟုတ္ပါ။  methamphetamine အခဲပံုစံကို  ice လို႔ ေခၚၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ Crystal meth ၊shabu၊ crystal ၊ glass ၊shard စတဲ့ အေခၚအေဝၚအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ Crystal meth က ဗဟိုအာရံုေၾကာစနစ္ကုိ ထိခိုက္ေစတဲ့ စိတ္ၾကြမူးယစ္ေဆးတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ မူးယစ္ခံစားမႈတာရွည္ေစတတ္ျပီး စြဲလမ္းေစနိုင္စြမ္းျမင့္မားတဲ့ တရားမဝင္မူးယစ္ေဆးပါ။

ၾကည္လင္တဲ့ ပံုေဆာင္ခဲအေခ်ာင္းေလးေတြပံုစံျဖစ္လို႔ ice သို႔မဟုတ္ glass လို႔ေခၚတတ္ၾကတဲ့ Crystal meth ဟာ အနံ႔မရွိ၊ ျပာလဲ့လဲ့ သို႔မဟုတ္ အေရာင္မရွိတတ္ပါဘူး။ ပါတီေတြ၊ ပြဲေတြမွာသံုးေလ့ရွိျပီး ပံုမွန္အားျဖင့္ ဖန္ျပြန္ပိုက္နဲ႔ရွဴတတ္ၾကေပမယ့္ မ်ိဳခ်တာ၊ ရိႈက္ရွဴတာ၊ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔သံုးတတ္ၾကပါတယ္။ဒါကိုသံုးလိုက္ရင္ ခဏတာအတြင္းမွာပဲ စိတ္ကူးယဥ္ ေလာကနိဗၺာန္ကိုခံစားရတယ္ သို႔ ေရာက္ရွိတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အႏၱရာယ္မ်ားလြန္းျပီး ခႏၶာကိုယ္ကိုထိခိုက္ေစတဲ့အျပင္ ျပင္းထန္တဲ့စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာျပႆနာေတြခံစားရနိုင္ပါတယ္။

ဘယ္လိုသံုးၾကလဲ

Crystal meth ကို အမ်ားအားျဖင့္ ရွဴရိႈက္ျခင္း၊ အပ္နဲ႔ထိုးသြင္းျခင္းနည္းနဲ႔ သံုးၾကျပီး ၃ စကၠန္႔ကေန ၇ စကၠန္႔အတြင္း သာယာခံစားမႈရနိုင္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က မ်ိဳခ်ၾကျပီး(၁၅ စကၠန္႔ကေန စကၠန္႔ ၃၀ အတြင္း ခံစားမႈရ)တခ်ိဳ႕က ရိႈက္ရွဴၾကပါတယ္(၃မိနစ္ကေန ၅ မိနစ္အတြင္း ခံစားမႈရနိုင္)။ ဒီနည္းေတြအျပင္ Crystal meth ကို စအို သို႔မဟုတ္ ဆီးလမ္းေၾကာင္းထဲကို ထည့္သြင္းတတ္ၾကပါေသးတယ္။

ေဆးသံုးေနသူတစ္ေယာက္မွာ ဘယ္လိုလကၡဏာေတြရွိတတ္လဲ

ကိုယ့္မိသားစု သို႔မဟုတ္ ခ်စ္ခင္ရတဲ့လူတစ္ေယာက္မွာ အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္လာတာ သတိထားမိရင္ ဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ ဆန္းစစ္ၾကည့္နိုင္ပါတယ္။Meth သံုးေနသူ သို႔မဟုတ္ စြဲေနသူတစ္ေယာက္မွာ  –

  • ကိုယ့္ရဲ႕ရုပ္ရည္သြင္ျပင္ သို႔မဟုတ္  ျဖီးလိမ္းျပင္ဆင္မႈနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ဂရုမစိုက္ေတာ့ျခင္း
  • အျမဲလိုလို ဆံပင္ေတြႏုတ္ေနျခင္း၊ အေရျပားကိုဆိတ္ဆြေနျခင္း
  • အစာစားခ်င္စိတ္မရွိ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်လာျခင္း
  • မ်က္စိသူငယ္အိမ္က်ယ္လာျပီး မ်က္လံုးအၾကည့္ဂနာမျငိမ္ျခင္း
  • အိပ္စက္မႈပံုစံ ပံုမွန္နဲ႔မတူျခင္း- ရက္အေတာ္ၾကာ သို႔မဟုတ္ ရက္သီတင္းပတ္နဲ႔ခ်ီျပီး မအိပ္ျခင္း
  • လမ္းေလွ်ာက္ပံု ဆတ္ေတာက္ဆတ္ေတာက္ျဖစ္ျခင္း၊ လႈပ္ရွားမႈအေျပာင္းအလဲျမန္ျခင္း၊ မ်က္ႏွာမွာ ဆတ္ခနဲအေၾကာဆြဲတတ္ျခင္း၊ တက္ၾကြလြန္အျပဳအမူမ်ား၊ စကားအဆက္မျပတ္ေျပာလြန္းျခင္း
  • မၾကာခဏေငြေခ်းလာျခင္း၊ ပိုင္ဆိုင္မႈမ်ားေရာင္းခ်လာျခင္း၊ အိမ္ကပစၥည္းခိုးယူျခင္း
  • ေပါက္ကြဲေဒါသထြက္လြယ္ျခင္း၊စိတ္အေျပာင္းအလဲျမန္ျခင္း
  • ယံုမွားသံသယလြန္ကဲမႈ နဲ႔ ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ျခင္းတို႔လို စိတ္ေဝဒနာအမူအရာမ်ားရွိလာျခင္း တို႔ထဲက အခ်က္အေတာ္မ်ားမ်ားျဖစ္လာတာကို ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုသက္ေရာက္မႈရွိသလဲ

Meth/Ice ရဲ႕အာနိသင္က ၆ နာရီဝန္းက်င္အထိရွိနိုင္ေပမယ့္ ေဆးသံုးျပီး ရက္အနည္းငယ္ၾကာတဲ့အထိ အိပ္မေပ်ာ္နိုင္ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ Ice ရဲ႕အာနိသင္က တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္မွာမတူတတ္ၾကပါဘူး။

  • Meth က သံုးစြဲသူရဲ႕ခႏၶာကိုယ္အပူခ်ိန္ကို ျမင့္တက္ေစတာေၾကာင့္ အပူခ်ိန္ျမင့္လြန္းတဲ့အခါ သတိလစ္ေစနိုင္သလို ေသေစတဲ့အထိ ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။
  • ေဆးသံုးသူတစ္ေယာက္ဟာ စိတ္ပူပန္လာ၊ စိတ္ရႈပ္ေထြးလာျပီး အိပ္မေပ်ာ္၊ စိတ္အေျပာင္းအလဲျမန္၊ ေနာက္ဆံုးမွာ ၾကမ္းတမ္းလာနိုင္ပါတယ္။
  • သြင္ျပင္လကၡဏာေတြက သိသိသာသာေျပာင္းလဲလာနိုင္ပါတယ္။ ေဆးသံုးသူက ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ရင့္ေရာ္လာျပီး အသားအေရ မြဲေျခာက္လာနုိင္ပါတယ္။ ကုရခက္၊ ေပ်ာက္ဖို႔ခက္တဲ့အနာေတြ၊ ဝက္ျခံေတြျဖစ္လာပါမယ္။ အာေခါင္ေျခာက္ျခင္း၊ သြားအေရာင္ညစ္ျခင္း၊သြားေတြက်ိဳးပဲ့ပ်က္စီးျခင္းေတြျဖစ္လာနိုင္ပါတယ္။
  • ေဆးသံုးသူက မရွိတာေတြကို ၾကားေန၊ျမင္ေနတာမ်ိဳး၊ သံသယလြန္ကဲေနတာမ်ိဳးျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သို႔မဟုတ္ တျခားသူေတြကို ထိခိုက္အနာတရျဖစ္ေစတာမ်ိဳးလုပ္လာနိုင္ပါတယ္။ အေရျပားေအာက္မွာ အင္းဆက္ေတြတရြရြနဲ႔တက္လာသလို ခံစားရနုိင္ပါတယ္။
  • HIV/AIDS ေရာဂါျဖစ္လာနိုင္ေျခပိုမ်ားပါတယ္။ ဒီမူးယစ္ေဆးက ဆင္ျခင္ဆံုးျဖတ္နိုင္စြမ္းကို ထိခိုက္ေစျပီး အရွက္အေၾကာက္ကို နည္းေစနိုင္ပါတယ္။ Meth ကိုစြဲေနသူ တစ္ေယာက္ဟာ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္းလိုမ်ိဳး ေရာဂါကူးစက္မႈအႏၱရာယ္ မ်ားတဲ့အျပဳအမူေတြကို လုပ္မိနိုင္ပါတယ္။

Ice ကို အပ္နဲ႔ထိုးသြင္းျခင္း၊ အပ္တစ္ေခ်ာင္းကို တျခားသူေတြနဲ႔ မွ်ေဝသံုးစြဲျခင္းက အသည္းေရာင္ေရာဂါ ဘီ၊အသည္းေရာင္ေရာဂါ စီ နဲ႔ HIV/AIDS ေရာဂါေတြကူးစက္ရရွိနုိင္ေျခပိုမ်ားနိုင္ပါတယ္။ Ice ကို ႏွာေခါင္းကရိႈက္ရွဴျခင္းက ႏွာေခါင္းလမ္းေၾကာင္းကိုထိခိုက္ေစနုိုင္ျပီး ႏွာေခါင္းေသြးလွ်ံျခင္းကိုျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။

ၾကာရွည္သံုုးစြဲမႈရဲ႕အက်ိဳးဆက္မ်ား

Ice ကို သံုးစြဲတာၾကာလာရင္ ျဖစ္လာမယ့္အက်ိဳးဆက္ေတြထဲမွာ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြပါဝင္နိုင္ပါတယ္ –

  • အစာစားခ်င္စိတ္မရွိတာေၾကာင့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္အလြန္အမင္းက်ဆင္းျခင္း
  • အိပ္ေပ်ာ္ေနစဥ္ဂနာမျငိမ္ျခင္း
  • အာေခါင္ေျခာက္ျခင္းနဲ႔ သြားျပႆနာမ်ား
  • အေအးမိျခင္း သို႔မဟုတ္ တုပ္ေကြး ပံုမွန္ျဖစ္ျခင္း
  • အာရံုစိုက္မရျခင္း
  • အသက္ရွဴက်ပ္ျခင္း
  • ၾကြက္သားမ်ားေတာင့္တင္းျခင္း
  • စိတ္ပူပန္ျခင္း၊ သံသယလြန္ျခင္းနဲ႔ အၾကမ္းဖက္ျခင္း
  • စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း
  • ႏွလံုးနဲ႔ေက်ာက္ကပ္ျပႆနာမ်ား
  • ေလျဖတ္နိုင္ေျခပိုမ်ားျခင္း
  • Ice ကို ေတာင့္တလြန္းျခင္း၊ ပိုသံုးခ်င္လာျခင္း
  • ေငြေရးေၾကးေရး၊ အလုပ္ခြင္ သို႔မဟုတ္ လူမႈေရးျပႆနာမ်ားရွိလာျခင္း

ေဆးလြန္ျခင္း

ပမာဏအမ်ားၾကီးကို ဒါမွမဟုတ္ အျပင္းစားေတြသံုးလိုက္မိျပီဆိုရင္ ေဆးလြန္(overdose ျဖစ္)နိုင္ပါတယ္။ သံုးစြဲသူမွာ ေအာက္ပါ လကၡဏာေတြျဖစ္လာတာေတြ႔ရရင္ အေရးေပၚေဆးရံုတင္ပါ။

  • ႏွလံုးခုန္အရမ္းျမန္ျပီး ရင္ဘတ္ေအာင့္လာျခင္း
  • အသက္ရွဴရခက္လာျခင္း
  • တက္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ထိန္းမရေအာင္ အေၾကာဆြဲျခင္း
  • အလြန္အကြ်ံ စိတ္လႈပ္ရွားမႈ၊အာရံုေထြျပားမႈ၊ဖရိုဖရဲျဖစ္ျခင္း
  • ရုတ္တရက္ အျပင္းအထန္ေခါင္းကိုက္ျခင္း
  • သတိလစ္ျခင္း
  • ေလျဖတ္ျခင္း၊ heart attack ရျခင္း၊ အသက္ဆံုးရံႈးျခင္းအထိျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

ေဆးျဖတ္ျခင္း

အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ Ice ကိုသံုးထားျပီးမွ ေဆးျဖတ္တဲ့အခါ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက ice မပါဘဲ က်င့္သားရေအာင္ လည္ပတ္ရတာျဖစ္လို႔ အေတာ္ကိုခက္ခဲပါတယ္။ ေဆးျဖတ္တဲ့အခ်ိန္ျဖစ္တဲ့လကၡဏာေတြက တစ္ပတ္ေက်ာ္ရင္ ေလ်ာ့ပါးသက္သာေလ့ရွိျပီး အမ်ားစုက တစ္လၾကာျပီးေနာက္ ေပ်ာက္ကင္းသြားေလ့ရွိပါတယ္။ ေဆးျဖတ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ –

  • ice ကို အငမ္းမရေတာင့္တေနမယ္
  • အစာစားခ်ိန္စိတ္ပိုမ်ားလာမယ္
  • အာရံုေထြျပားျခင္းနဲ႔ ရန္လို စိတ္ဆတ္တာေတြျဖစ္လာမယ္
  • နာက်င္ကိုက္ခဲမႈေတြရွိလာမယ္
  • အားအင္ကုန္ခန္းျပီး ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္လာမယ္
  • ညဘက္အိပ္ရင္ ေျခလက္ဂနာမျငိမ္ျဖစ္မယ္၊ အိပ္မက္ဆိုးေတြျဖစ္လာမယ္
  • စိတ္က်ေဝဒနာ၊ သံသယလြန္တာေတြ၊ စိုးရိမ္ပူပန္ေနတာေတြျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။

ေဆးျဖတ္ျခင္းက အမ်ားအားျဖင့္ ရက္ပိုင္းကေန  ရက္သီတင္းပတ္အနည္းငယ္အထိ ၾကာျမင့္မွာျဖစ္ေပမယ့္ ice ကိုငတ္မြတ္ေတာင့္တျခင္းလိုမ်ိဳး လကၡဏာတခ်ိဳ႕က အေတ္ာၾကာတဲ့အထိ ဆက္ျဖစ္ေနနိုင္ပါတယ္။ သံုးစြဲခဲ့တဲ့ မူးယစ္ေဆးအမ်ိဳးအစား၊ သံုးစြဲလာခဲ့တဲ့အခ်ိန္ကာလ၊ တျခားမူးယစ္ေဆးေတြကိုပါသံုးေနသလား၊ သံုးစြဲသူရဲ႕အေထြေထြက်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးျဖတ္တဲ့ေနရာတို႔ကို မူတည္ျပီး ေဆးျဖတ္ခ်ိန္ကာလ က ကြာျခားမႈရွိပါတယ္။

မူးယစ္ေဆးျဖတ္တဲ့ကိစၥမွာ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးပရိုဂရမ္ေတြက အကူအညီေပးနိုင္သလို ေနာက္ပိုင္းမွာ မူးယစ္ေဆးကင္းစင္တဲ့ ဘဝကို ဆက္လက္ေလွ်ာက္လွမ္းနုိင္ဖို႔ လမ္းျပကူညီေပးနိုင္ပါတယ္။

ဤေဆာင္းပါးကို Mizzima ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။