Victim Blaming ေတြ ရပ္ၾကပါ

.

(ဓာတ္ပုံ - အီးပီေအ)

မတ္လ ၈ ရက္ေန႔က အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႔ ျဖစ္ပါတယ္။ မတ္လ ၈ ရက္နဲ႔ အဲဒီ ရက္သတၱတစ္ပတ္ အနီး၀န္းက်င္မွာ အဖြဲ႔အစည္း အသီးသီးနဲ႔ စိတ္ပါ၀င္စားသူ အသီးသီးက မိမိတို႔နဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ စိတ္၀င္စားတဲ့ ကမ္ပိန္းပံုစံ လႈပ္ရွားမႈေတြကို အြန္လုိင္းေပၚမွာေရာ ေျမျပင္မွာ (offline) အေနနဲ႔ေရာ အထိမ္းအမွတ္ေလးေတြ ျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။

ကြ်န္မကေတာ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႔ အထိမ္းအမွတ္ေန႔ေလးအတြက္ ကိုယ္ေရးခ်င္ေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာေလးကို စာစုေလးတစ္ခု ေရးၿပီး ႏွမ္းတစ္ေစ့အေနနဲ႔ ပါ၀င္ အေထာက္အကူျပဳလုိက္ပါတယ္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြက္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႔အတြက္ ေဆာင္ပုဒ္က “အမ်ိဳးသမီး က႑ျမင့္မားေရး အားလံုုး ၀ိုင္း၀န္းတြန္းအားေပး“ ဆိုတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔အတူ အားလံုးနဲ႔ ရင္းႏွီးေနတဲ့ #Metoo လႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႔ #Respecther (သူမကို ေလးစားပါ) ဆိုတဲ့ လႈပ္ရွားမႈေတြကို အြန္လုိင္းမွာ ျမင္ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီႏွစ္အတြက္ အားလံုး စုေပါင္းလုပ္ေဆာင္ၾကတဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈေတြျဖစ္ပါတယ္။

ကြ်န္မကေတာ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အမ်ိဳးသမီးေန႔နဲ႔အတူ ခုေနာက္ပိုင္း ခဏခဏ ၾကားၾကားေနရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေလးကိုပဲ ေျပာခ်င္ေနမိပါတယ္။ အခုတေလာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အမ်ားစု  တုန္လႈပ္ေျခာက္ျခားေနတဲ့၊ စိတ္ပ်က္ေနၾကတဲ့ အဓမၼျပဳက်င့္မႈေတြ (မုဒိမ္းမႈ)၊ အသက္ငယ္ရြယ္တဲ့ ကေလးငယ္ေတြအေပၚမွာ ျပဳက်င့္တဲ့ အဓမၼျပဳက်င့္မႈေတြကို ျမင္ရ၊ ၾကားရ ဖတ္ရတဲ့အခါ ေတာ္ေတာ္ေလးကို စိတ္ပ်က္ တုန္လႈပ္မိပါတယ္။ မၾကား၀ံ့တာေတြ၊ မၾကားရက္တာေတြကို ၾကားေန ျမင္ေနရတာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို တုန္လႈပ္စရာ ေကာင္းပါတယ္။

အဲဒီလို ျဖစ္တာရဲ႕ ေနာက္မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဆင္ျခင္ပါဆိုတဲ့ ပို႔စ္ေတြပဲ အမ်ားစု တက္လာတယ္။ မိဘေတြ ဂရုစိုက္ပါဆိုတဲ့ ပို႔စ္ေတြ အမ်ားစု တက္လာတယ္။ အြန္လုိင္းမဟုတ္တဲ့ ျပင္ပကမၻာမွာလည္း အဲဒါမ်ိဳးေတြပဲ ၾကားရတယ္။ အျပဳခံရသူကိုပဲ အျပစ္တင္တဲ့ (Victim Blaming) ျဖစ္ပါတယ္။

ဟိုရက္ကပဲ နာမည္ႀကီး ေမာ္ဒယ္ တစ္ေယာက္ ေရကူး၀တ္စံုနဲ႔ ပံုတက္လာေတာ့ ေအာက္က ကြန္႔မန္႔ေတြကို သြားၾကည့္တဲ့အခါမွာ “ဒါမ်ိဳးေတြေၾကာင့္ အဓမၼျပဳက်င့္မႈေတြ ျဖစ္တာ”လို႔ လာေရးတဲ့ ကြန္႔မန္႔ေတြကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ေတြ႔ရျပန္ၿပီ Victim blaming။

ေနာက္ၿပီး ဟိုတေလာကပဲ သက္ငယ္ အဓမၼျပဳက်င့္ခံရမႈေတြအတြက္ အြန္လိုင္းမွာ နာမည္ႀကီးတဲ့သူ တစ္ေယာက္ကို ေမးလုိက္တဲ့အခါ မိန္းကေလးေတြက ကိုယ့္ကိုယ္ကို ကာကြယ္ရမယ္။ ကိုယ္က ထိန္းသိမ္းရမယ္ ဆိုတဲ့ စံေတြနဲ႔ ေျဖေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ လာျပန္ၿပီ victim blaming။

ေနာက္တစ္ခါ အစိုးရ ဌာနဆုိင္ရာတစ္ခုရဲ႕ မုဒိမ္းမႈ ေလ်ာ့က်ေရးအတြက္ဆိုတဲ့ ႏိႈးေဆာ္ခ်က္တစ္ခုကို သိပ္မၾကာေသးတဲ့ ရက္ပိုင္းက ေၾကျငာပါတယ္။ အဲဒီမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ အ၀တ္အစား ဆင္ျခင္ဖို႔ လိုတယ္ဆိုတာမ်ိဳး ပါလာျပန္တယ္။ ေတြ႔ရျပန္ပါၿပီ victim blaming ။

အဲဒီလို အဲဒီလိုမ်ိဳး ျပဳလုပ္ခံရသူကို အျပစ္တင္တဲ့ အေလ့အက်င့္ေတြကို ကြ်န္မတို႔ ဘာေၾကာင့္ စြဲၿမဲလာသလဲ။ ဒါေတြက  ကြ်န္မတို႔ ႀကံဳေနၾကတဲ့၊ ကြ်န္မတို႔ အစဥ္အဆက္ လက္ခံခဲ့တဲ့ ဓေလ့ထံုးစံေတြက သယ္လာခဲ့တဲ့ အစဥ္အလာေတြကေန သင္ၾကားေပးလိုက္ၾကတာပါပဲ။

ကြ်န္မတို႔ ငယ္ငယ္တည္းက အသင္ခံရတာက မိန္းကေလးဆိုတာ ရီရင္ေတာင္  က်ယ္က်ယ္ မရီရဘူး။ လွ်ပ္ေပၚေလာ္လီတယ္လို႔ ဆိုတဲ့ အ၀တ္အစားေတြ မ၀တ္ရဘူး။ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ေရွ႕ ျဖတ္မေလွ်ာက္ရဘူး။ အစရွိသျဖင့္ “မလုပ္ရဘူး” ေတြပဲ မဟုတ္ပါလား။ အဲဒီလိုေတြ သင္ၾကားခံလာရၿပီးတဲ့ ေနာက္မွာေတာ့ အေပၚကလို ျဖစ္ရပ္မ်ိဳးေတြ၊ အဓမၼျပဳက်င့္မႈေတြ၊ သက္ငယ္ အဓမၼျပဳက်င့္ခံရမႈေတြအတြက္ ကြ်န္မတို႔က အျပဳခံရသူကိုပဲ အျပစ္တင္ရမယ္ဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာေတာ့တာပါပဲ။

ကြ်န္မတို႔က သာယာလွပတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို သြားၾကတဲ့အခါမွာ ညီမွ်တဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ ရွိဖို႔က အဓိကပဲလို႔ ကြ်န္မေတာ့ ထင္တယ္။ ဘာေၾကာင့္မ်ား တစ္ဖက္ကို တစ္ဖက္က အႏိုင္ယူခ်င္ၾကမလဲ။ အႏိုင္ယူလို႔ေရာ ကိုယ့္မွာ ရွိတဲ့ ပါ၀ါကို အလြဲသံုးစား လုပ္လို႔ေရာ ဘာျဖစ္မလဲ။ အၾကမ္းဖက္မႈေတြပဲ တိုးလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလို ညီညြတ္မွ်တတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ကို သြားတဲ့အခါမွာ ႏွစ္ဘက္စလံုး ညီမွ်ဖို႔ လိုပါတယ္။ တစ္ဖက္က တစ္ဖက္ကို အျပစ္တင္တဲ့ (blaming) ေတြကို ပေပ်ာက္တာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္မွာပါ။ ဘာေၾကာင့္မ်ား ကြ်န္မတို႔ တစ္ဖက္ဖက္ကို အျပစ္တင္တဲ့ blaming အဆင့္မွာတင္ ရပ္ေနၾကမလဲ။ ေက်ာ္လႊားဖို႔ လိုတယ္ မဟုတ္လား။

အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို  အၾကမ္းဖက္မႈလို႔ ျမင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ကြ်န္မကေတာ့ victim blaming ကို အားမေပးသလို ျပဳလုပ္သူ တစ္ဦးတစ္ေယာာက္ေၾကာင့္ အဲဒီအုပ္စု တစ္ခုလံုးကို အျပစ္တင္တဲ့ (perpetrator blaming) ကိုလည္း အားမေပးပါဘူး။

ဥပမာ- အဓမၼျပဳက်င့္မႈေတြေၾကာင့္  အမ်ိဳးသားထု တစ္ရပ္လံုုး ဒီလို စိတ္္ေတြခ်ညး္ပဲ ထင္ေန၊ အျပစ္တင္ေနတာမ်ိဳးကလည္း မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ မလုပ္သင့္ပါဘူး။  တေလာက တက္စီသမား ျဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ တက္စီသမားေတြ အားလံုး ထိခုိက္ေနတာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ကြ်န္မတို႔က အၾကမ္းဖက္မႈကို အၾကမ္းဖက္မႈအေနနဲ႔ပဲ ျမင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ 

ကြ်န္မတို႔က ဘယ္လို အၾကမ္းဖက္မႈမ်ိဳးကို မဆို တြန္းလွန္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ရႈံ႕ခ်ဖို႔ လိုပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္မႈ လုပ္တဲ့သူေတြကို မတြန္းလွန္၊ မရံႈ႕ခ်ဘဲ အၾကမ္းဖက္မႈ ခံရတဲ့သူကို အျပစ္တင္ေနတဲ့ ဓေလ့ေတြကလည္း ရုန္းထြက္ဖို႔ လိုပါတယ္။

ဒီႏွစ္ ေဆာင္ပုဒ္မွာ ေျပာထားသလို “အမ်ိဳးသမီး က႑ျမင့္မား ေရး အားလံုုး ၀ိုင္း၀န္းတြန္းအားေပး” ဆိုသလိုမ်ိဳးပဲ ဆက္စပ္ၿပီး ေျပာခ်င္တာက ခံရသူကိုသာ အျပစ္တင္ေနၾကတဲ့ victim blaming ေတြ ေလ်ာ့ၾကဖို႔၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ေလ်ာ့ၾကဖို႔လည္း အားလံုးက ၀ိုင္း၀န္း ပါ၀င္ဖို႔ လိုပါတယ္။

အမ်ိဳးသားေတြေရာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြေရာ ပါ၀င္ၿပီး သာယာလွပတဲ့ လူ႔ပတ္၀န္းက်င္ဆီကို ကြ်န္မတို႔ သြားၾကပါစို႔လို႔။