မသန္စြမ္းလူငယ္မ်ားႏွင့္ အလုပ္အကုိင္ အခြင့္အလမ္း (နိဂံုးပုိင္း)

.

 

ကုိမ်ိဳးသန္႔ (တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာ)

Mizzima Media

ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းေၾကာင့္ အလုပ္အကုိင္အခြင့္အလမ္း ေလ်ာ့နည္းတယ္ ဒါမွမဟုတ္ရင္ ေလ်ာ့နည္းတယ္ေပါ့ေနာ္။ မသန္စြမ္းေတြအတြက္ေပါ့။ တျခားေရာ ဆိုးက်ိဳး ဘာေတြမ်ား ျဖစ္ႏုိင္ေသးသလဲ။ ခြဲျခားဆက္ဆံတဲ့ အတြက္ေပါ့။

ဦးေဒးဗစ္ (မသန္စြမ္းသူမ်ား အလုပ္အကုိင္ ရွာေဖြေရးစင္တာ)

ဟုတ္ကဲ့ ခြဲျခားဆက္ဆံဖုိ႔ဆုိတာက မသန္စြမ္းသူေတြမွ မဟုတ္ဘူး လူတိုင္း ခြဲျခားဆက္ဆံဖုိ႔ ခံရၿပီဆုိတာနဲ႔ တခ်ိဳ႕ဆုိရင္လည္း သူ႔ကုိ ဒီလိုမ်ိဳး ခြဲျခားလိုက္တဲ့အတြက္ သူ႔ရဲ႕တုန္႔ျပန္မႈက စိတ္လိုက္မာန္ပါ လုပ္မိလိုက္တာမ်ိဳးေပါ့ေနာ္ တစ္ဖက္လူကုိ တစ္ခုခု တုန္႔ျပန္မႈက မေကာင္းတဲ့တုန္႔ျပန္မႈမ်ိဳးနဲ႔ ျပန္တုန္႔ျပန္တာေတြလည္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႀကံဳေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သူကုိယ္တုိင္ကလည္း သိမ္ငယ္စိတ္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ထပ္ၿပီးေတာ့ သူႀကိဳးစားဖို႔အတြက္ ဆက္လုပ္ဖုိ႔အတြက္ အင္အားမရွိေတာ့တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြလည္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႀကံဳေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္ခင္ဗ်။

ကုိမ်ိဳးသန္႔ (တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာ)

Mizzima Media

အဲေတာ့ ဆရာေျပာသြားတဲ့အခါက်ေတာ့ စိတ္ဓာတ္ေရးရာ က်ဆင္းတာေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ မလုပ္ခ်င္ဘူး မကုိင္ခ်င္းဘူး မမွန္မကန္နဲ႔ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ တုန္႔ျပန္မယ္ဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီ စိတ္ဓာတ္ေရးရာ က်ဆင္းသြားတဲ့အတြက္ ဒါကုိေရာ ျပန္လည္ကုစားႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြ မရွိဘူးလား။ ဘယ္လိုမ်ိဳးလုပ္မလဲ။

ေဒၚယုယုေဆြ (ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး ညႊန္ၾကားေရးမွဴး)

လူမႈဝန္ထမ္း ဦးစီးဌာန

ဟုတ္ကဲ့ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ကေတာ့ ကၽြန္မတုိ႔ မသန္စြမ္းအဖြဲ႔အစည္းေတြ ရွိပါတယ္။ ကၽြန္မတုိ႔ DPO လို႔ေခၚတယ္။ Disable People of Organization ေတြရွိတယ္။ ၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ မသန္စြမ္းေတြ စုေနတဲ့ အဖြဲ႔ေလးေတြက ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ရွိေနပါတယ္။ ေက်းရြာေတြအထိပါ ရွိပါတယ္။ ဒါဟာ မသန္စြမ္းသူအခ်င္းခ်င္း တစ္ေယာက္ကုိတစ္ေယာက္ ေဖးမတာပါ။ အဲဒီကေနၿပီးေတာ့မွ မသန္စြမ္းသူတစ္ေယာက္က စိတ္ဓာတ္က်သြားရင္ေတာင္ အခ်င္းခ်င္း ကူညီေဖးမမယ္။ ေနာက္တစ္ခါ အျခားေသာ ေအာင္ျမင္ေနတဲ့ မသန္စြမ္းေတြကုိ သူတို႔ နမူနာၾကည့္ခ်င္းအားျဖင့္ ဒီလူေတြဟာလည္း အႀကိမ္ႀကိမ္ လဲက်ခဲ့ၾကတယ္။ အႀကိမ္ႀကိမ္ ျပန္ႀကိဳးစားၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္မတို႔က မသန္စြမ္းသူေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မုိ႔ သူမ်ားထက္ပုိၿပီး ႀကိဳးစားရမယ္ဆုိတဲ့ အခ်င္းအခ်င္း ျပန္ၿပီးအားေပးတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြ ကၽြန္မတို႔မွာ ရွိပါတယ္။

ကုိမ်ိဳးသန္႔ (တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာ)

Mizzima Media

ဟုတ္ကဲ့။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အဲေတာ့ အလုပ္အကုိင္အခြင့္အလမ္းဘက္ကို ကၽြန္ေတာ္ ျပန္ၿပီးေတာ့ သြားရလို႔ရွိရင္ အလုပ္အကုိင္အခြင့္အလမ္း ရႏုိင္ဖို႔အတြက္ သင္တန္းေတြေပါ့ အသိပညာေပးတာက တစ္ပိုင္း သင္တန္းေတြ သူ႔ရဲ႕ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းပညာအတြက္ သူနဲ႔သင့္ေတာ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြ ဒါမ်ိဳးေတြ ဘယ္လုိမ်ိဳး လုပ္ေပးသင့္သလဲ ဘယ္အတုိင္းအတာထိ လုပ္ေပးသင့္သလဲ လုပ္ေပးေနတာေရာ ရွိလား။

မစိုးမိုးဦး (အလုပ္အကိုင္ေရးရာေကာ္မတီ ဥကၠ႒)

ျမန္မာႏုိင္ငံ မသန္စြမ္းသူမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္

ဒီအလုပ္အကုိင္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ ကၽြန္မတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာဆုိလို႔ရွိရင္ အတန္းပညာ တက္ခြင့္မရတဲ့သူေတြအတြက္ ရန္ကုန္မွာဆုိလို႔ရွိရင္ လူမႈဝန္ထမ္းက ဖြင့္ထားတဲ့ ေက်ာင္းရွိတယ္ ေပါ့ေနာ္။ မသန္စြမ္း သက္ႀကီးသင္တန္းေက်ာင္းေပါ့။ အတန္းပညာ ဘြဲ႔ရတဲ့အထိ သင္ၾကားခြင့္ မရတဲ့ဟာေတြ သူတို႔ရဲ႕ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းအတြက္ ပညာေတြ သင္ၾကားလို႔ရတယ္ေပါ့ေနာ္။   ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ AAR ဆုိတဲ့ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံကေနၿပီးေတာ့ လာၿပီးေတာ့ ဖြင့္ထားတဲ့ အဖြဲ႔ေပါ့။ အဲဒီမွာဆုိလုိ႔ရွိရင္လည္း မသန္စြမ္းတဲ့သူေတြအတြက္ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္း ပညာေတြ သင္လို႔ရတယ္။ ဆံပင္ညႇပ္၊ စက္ခ်ဳပ္၊ ကြန္ပ်ဴတာ စသျဖင့္ ဒါမ်ိဳးေတြ သင္လို႔ရတယ္။ အဲလိုမ်ိဳး သင္တန္းေက်ာင္းေတြက ကၽြန္မတုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာက အခုဆိုရင္ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ရန္ကုန္မွာပဲ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ တျခား ျပည္နယ္နဲ႔ တုိင္းေတြမွာလည္း အဲလိုမ်ိဳး ေက်ာင္းေတြသာ ရွိမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ အဲလုိမ်ိဳး ေက်ာင္းေတြ မ်ားမ်ားရွိဖုိ႔ လိုအပ္တာေပါ့ေနာ္။ ကၽြန္မတုိ႔ နယ္ကလူေတြလည္း ဥပမာ ကခ်င္ျပည္နယ္ကလူက သူတုိ႔ ျမစ္ႀကီးနားမွာပဲ ေလ့လာသင္ယူလို႔ရမယ္။ မေကြးကလူက မေကြးမွာပဲ ေလ့လာသင္ယူလုိ႔ရမယ္ဆုိရင္ အတန္းပညာ သင္ယူလုိ႔မရတဲ့သူေတြ အတြက္လည္း အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းက ပုိၿပီးေတာ့ ရလာႏုိင္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ကၽြန္မတုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေနအထားအရ အတန္းပညာကုိပဲ ၾကည့္ၿပီေးတာ့ ဆံုးျဖတ္တာမ်ိဳး မဟုတ္ပဲနဲ႔ အလုပ္အကုိင္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ လုပ္ႏုိင္ရည္ေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ ဆံုးျဖတ္ေပးႏိုင္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ မသန္စြမ္းတဲ့သူေတြအတြက္ အလုပ္အကုိင္အခြင့္အလမ္းက ပုိၿပီးေတာ့ တုိးလာႏုိင္ပါတယ္။

ကုိမ်ိဳးသန္႔ (တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာ)

Mizzima Media

ဟုတ္ကဲ့ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အဲေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံရဲ႕ အေနအထားကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ အခ်ဳပ္ေလးအေနနဲ႔ ဆရာကုိ ျပန္ေမးပါရေစ။ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံရဲ႕ အေနအထားကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ သာမန္လူေတြပဲ ထားပါေတာ့ေနာ္ သာမန္လူေတြေတာင္မွ အလုပ္အကုိင္ အခြင့္အလမ္း ရွားပါးတဲ့အတြက္ ျပည္ပမွာထြက္ၿပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္ရတယ္ဆုိတဲ့ အေနအထားေပါ့။ ဆုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဒီ မသန္စြမ္းေတြဆုိရင္ ပုိၿပီးေတာ့ ဆုိးမယ့္အေနအထားေပါ။ အဲေတာ့ အဲဒီအေျခအေနေတြကုိ ဘယ္လိုထိန္းသိမ္းသင့္သလဲ။

ဦးေဒးဗစ္ (မသန္စြမ္းသူမ်ား အလုပ္အကုိင္ ရွာေဖြေရးစင္တာ)

ဟုတ္ကဲ့ပါ။ မသန္စြမ္းသူအမ်ားစုက ပညာေရးအေျခအေနအရေရာ သူတို႔ရဲ႕ အသက္ေမြးမႈပညာ ကၽြမ္းက်င္မႈ အေျခအေနအရေရာ အလုပ္လုပ္ဖို႔အတြက္ အခြင့္အလမ္းေတြ နည္းပါးတယ္။ အဲေတာ့ သူတုိ႔ကုိ အလုပ္အခြင့္အလမ္းေတြ တုိးျမင့္ဖုိ႔ဆုိရင္ မသန္စြမ္းသူမ်ားရဲ႕ အခြင့္အေရး ဥပေဒကလည္း သူတုိ႔ကုိ ေဝပံုက် ခြဲတမ္းတစ္ခုအေနနဲ႔ တစ္ဖက္ကလည္း ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရအေနနဲ႔   ေဖာ္ေဆာင္ေပးတာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒါကုိ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ကုိလည္း ေစာနက ေျပာသလုိပဲ အသက္ေမြးပညာေတြကုိ မ်ားမ်ားသင္ေပးဖို႔လိုပါတယ္။

တစ္ဖက္ကလည္း ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရအေနနဲ႔ သူတုိ႔ကုိ အလုပ္အခြင့္အလမ္း ပိုတုိးလာေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ အခြင့္အေရး ေဖာ္ေဆာင္ေပးတာေတြလည္း မ်ားမ်ားလုပ္ေပးႏုိင္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ပုိၿပိးေတာ့ သူတို႔အတြက္ အခြင့္အလမ္းေတြ ပုိတုိးလာႏုိင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ လက္ရွိ မသန္စြမ္းသူေတြအေနနဲ႔ ကုိယ္ပုိင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အဲေတာ့ သူတုိ႔ ကုိယ္ပုိင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြကုိလည္း ပုိၿပီးေတာ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးျခင္းအားျဖင့္ SME က႑ဆုိရင္ ႏုိင္ငံေတာ္အဆိုးရက ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ လုပ္ေပးေနတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ မသန္စြမ္းသူေတြရဲ႕ လုုပ္ငန္းေလးေတြကုိလည္း ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေအာင္ လုပ္ေပးမယ္ဆိုရင္ ဒီမသန္စြမ္းသူေတြကလည္း သူတုိ႔ရဲ႕ ဘဝတူ မသန္စြမ္းသူေတြကုိ ျပန္ၿပီးေတာ့ အလုပ္ခန္႔ထားႏုိင္တဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေတြအထိလည္း ေဖာ္ေဆာင္ေပးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ မသန္စြမ္း လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းအတြက္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းအျပင္ကုိ သူတုိ႔ရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ ဖို႔အတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ျမင္ပါတယ္။

ကုိမ်ိဳးသန္႔ (တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာ)

Mizzima Media

ဆရာမအေနနဲ႔လည္း နည္းနည္းေလး ျဖည့္ေျပာေပးပါဦး။

ေဒၚယုယုေဆြ (ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး ညႊန္ၾကားေရးမွဴး)

လူမႈဝန္ထမ္း ဦးစီးဌာန

ဟုတ္ကဲ့ပါ။ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းလို႔ ေျပာတဲ့အခါမွာ ကၽြန္မတို႔ မသန္စြမ္းသူေတြအတြက္ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းက ဆရာမ ေဒၚစုိးမိုးဦးလည္း ေျပာသြားတယ္ေပါ့ေနာ္။ တကယ္ေတာ့ ကၽြန္မတို႔ႏိုင္ငံမွာ အသက္ေမြးဝမး္ေၾကာင္းသင္တန္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ အျခားေသာ သင္တန္းေတြ ကၽြန္မတုိ႔ မသန္စြမ္းသူေတြသာ အတားအဆီးမရွိ တက္ခြင့္ရမယ္ဆုိရင္ သီးျခားသင္တန္းေတြ တည္ေထာင္ေနျခင္းကုိ ေစာင့္ေနမယ့္အစား ဥပမာေျပာမယ္ဆုိရင္ နတ္ေမာက္ကဖြင့္ၿပီ အဲလိုပဲ အျခားေသာ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းသင္တန္းေတြ အမ်ားႀကီးပဲ ရွိပါတယ္။ အဲလိုမ်ိဳး သင္တန္းမ်ိဳးေတြကုိ ကၽြန္မတုိ႔ မသန္စြမ္းသူေတြအတြက္ လက္လွမ္းမီတဲ့ အေျခအေနသာ ျဖစ္မယ္ဆုိရင္ ကၽြန္မတုိ႔ အလုပ္အကုိင္ခြင့္အလမ္းမွာလည္း တစ္ဖက္တစ္လမ္းကေန အေထာက္အကူ ျပဳႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ မသန္စြမ္းသူေတြအတြက္ သီးျခားအသက္ေမြးဝမ္း သင္တန္းေၾကာင္းေတြ တစ္ဖက္က စဥ္းစားသလိုမ်ိဳး တစ္ဖက္က ရွိေနတဲ့ သင္တန္းေတြမွာ ကၽြန္မတုိ႔ေတြ တက္ေရာက္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြ ျဖစ္ဖုိ႔ကိုလည္း ကၽြန္မအေနနဲ႔ တုိက္တြန္းခ်င္တာပါ။

အပိုင္း (၁)ကို ေအာက္ပါလင့္တြင္ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါသည္- http://www.mizzimaburmese.com/article/30051

အပိုင္း (၂ )ကို ေအာက္ပါလင့္တြင္ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါသည္ - http://mizzimaburmese.com/article/30172

အပိုင္း (၃) ကို ေအာက္ပါလင့္တြင္ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါသည္- http://mizzimaburmese.com/article/30380