One Championship

မသန္စြမ္းလူငယ္မ်ားႏွင့္ အလုပ္အကုိင္ အခြင့္အလမ္း (အပုိင္း ၃)

.

ကုိမ်ိဳးသန္႔ (တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာ)

Mizzima Media

ခြဲျခားဆက္ဆံတာေၾကာင့္ ကိုယ္ကုိယ္တုိင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒါမွမဟုတ္ရင္ တျခားတစ္ေယာက္ကပဲျဖစ္ျဖစ္ ခဲြျခားတာ ေက်ာင္းမွာခြဲျခားတာ လုပ္ငန္းခြင္ထဲမွာ ခြဲျခားတာ အဲဒီရဲ႕ သက္ေရာက္မႈက အလုပ္ကုိင္အခြင့္အလမ္း ရရွိဖုိ႔အတြက္ ဘယ္ေလာက္အထိ သက္ေရာက္မႈရွိလဲ။

မစိုးမိုးဦး (အလုပ္အကိုင္ေရးရာေကာ္မတီ ဥကၠ႒)

ျမန္မာႏုိင္ငံ မသန္စြမ္းသူမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္

ကၽြန္မ မၾကာေသးခင္ကမွ ဒီ ေက်ာင္းဖြင့္ရာသီမွာ ျဖစ္သြားတဲ့ အေျခအေနတစ္ခုဆုိရင္ ေက်ာင္းဆရာမ ေလွ်ာက္ဖုိ႔အတြက္ ပညာေရးေကာလိပ္မွာ တက္ဖို႔အတြက္ ေက်ာင္းဆရာမ ေလွ်ာက္တဲ့အခါမွာ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ကိုယ္လက္အဂၤါ မျပည့္စံုမႈအေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ လက္ တစ္ေခ်ာင္း ႏွစ္ေခ်ာင္း မပါတဲ့သူေတြ ရွိတယ္။ ၿပီးရင္ ေျခေခ်ာင္းေလးေတြ မစံုတဲ့သူေတြ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ ကၽြန္မလိုပဲ ကိုယ္အဂၤါ မသန္စြမ္းသူေတြလည္းရွိတယ္။ သူတုိ႔ဆုိရင္ ကုိယ္လက္အဂၤါ မျပည့္စံုလို႔ဆိုၿပီးေတာ့ ပညာေရးေကာလိပ္ကေနၿပီးေတာ့ ပယ္ခ်ခံရတာ ရွိတယ္ေပ့ါ။ ကၽြန္မတို႔ ေျဖရွင္းခဲ့ရတာဆုိရင္ ေလးဦးေပါ့ မသန္စြမ္းအမ်ိဳးသမီး သံုးဦးနဲ႔ ေယာက်္ားေလး တစ္ဦးအဲဒီမွာဆုိရင္ ကၽြန္မတုိ႔ ခြဲျခားဆက္ဆံခံရတဲ့အခါမွာ မသန္စြမ္းတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ စိတ္ပုိင္းဆိုင္ရာအရ ကၽြန္မတုိ႔ မသန္စြမ္းတဲ့သူေတြမွာ နဂိုကတည္းက မသန္စြမ္းျဖစ္လုိ႔ဆိုၿပီးေတာ့ အားငယ္စိတ္ေတြ ရွိတယ္ေပါ့။ အခုလုိမ်ိဳး အလုပ္အကုိင္အခြင့္အလမ္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ဒီလုိမ်ိဳး ခြဲျခားဆက္ဆံခံလုိက္ရတဲ့အခါမွာ စိတ္ဒဏ္ရာေတြ ပုိၿပီးေတာ့ ျဖစ္သြားေစႏုိင္တယ္ေပါ့ေနာ္။

ေနာက္တစ္ခုက ကၽြန္မတို႔ ဒီလုိမ်ိဳးကိစၥေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ မသန္စြမ္းအဖြဲ႔ေတြသာ ဒီလုိမ်ိဳး စုေပါင္းၿပိးေတာ့ သူတုိ႔ေတြကုိ လူႀကီးေတြနဲ႔ လိုက္လံၿပီးေတာ့ ဌာနေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေပးတာမ်ိဳးေတြ   ေဆြးေႏြးေပးတာမ်ိဳးေတြ မလုပ္ခဲ့ဘူးဆုိရင္ သူတုိ႔ေတြကလည္း ပညာေရးေကာလိပ္ကေန တက္ခြင့္ေတြ ဆံုး႐ႈံးမယ္ ၿပီးလို႔ရွိရင္ အလုပ္အကုိင္ေတြလည္း သူတို႔မွာ ဆံုး႐ႈံးမယ္ေပါ့ေနာ္။ ၿပီးရင္ သူတုိ႔ရဲ႕ အနာဂါတ္မွာလည္း မသန္စြမ္းျဖစ္လို႔ ဒီလိုမ်ိဳး ခြဲျခားဆက္ဆံခံရတယ္ဆုိတဲ့ စိိတ္ဒဏ္ရာႀကီးက ျဖစ္သြားေစႏုိင္တယ္။

ကၽြန္မကိုယ္တုိင္လည္း အဲဒီလိုမ်ိဳး အေတြ႔အႀကံဳ ခံရခဲ့ဖူးပါတယ္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွာ ကၽြန္မ တကၠသိုလ္က ဘြဲ႔ရလို႔ ေက်ာင္းဆရာမ သြားၿပီးေတာ့ ေလွ်ာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကၽြန္မရဲ႕ မသန္စြမ္းမႈေၾကာင့္   ေက်ာင္းဆရာမေလွ်ာက္တဲ့အခါမွာ လူေတြ႔ေျဖတဲ့ေနရာမွာ ကၽြန္မနဲ႔ အတူသြားေျဖတဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ အင္တာဗ်ဴးအေျဖက ဘယ္ေတာ့ထြက္မလဲဆုိတာကို ေမွ်ာ္လင့္ဖို႔ အခြင့္အေရးရွိတယ္။ ကၽြန္မမွာေတာ့ ခ်က္ျခင္းပဲ အင္တာဗ်ဴးအေျဖကို ေမွ်ာ္လင့္ခြင့္မရဘဲနဲ႔ ကုိယ္အဂၤါမသန္စြမ္းတဲ့သူျဖစ္လို႔ ဒီသင္တန္းကို တက္ခြင့္မရဘူးဆိုၿပီးေတာ့ ျငင္းပယ္ခံလုိက္ရတာမ်ိဳး ကၽြန္မကိုယ္တုိင္ ခံစားခဲ့ရပါတယ္။

ဒီလိုမ်ိဳး စိတ္ဒဏ္ရာေတြ ခံခဲ့ရတဲ့အခါမွာ ကၽြန္မတို႔ မသန္စြမ္းတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ ျပန္ၿပီးေတာ့ နလန္ထူဖို႔ကုိ အခ်ိန္ေတြ အမ်ားႀကီးေပးၿပီးေတာ့ ႀကိဳးစားခဲ့ရတယ္။ ဒါမ်ိဳးေလးေတြ ခြဲျခားဆက္ဆံခံရတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီေးတာ့ ကၽြန္မတို႔ ခံခဲ့ရတာေလးေတြ ရွိပါတယ္။

ကုိမ်ိဳးသန္႔ (တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာ)

Mizzima Media

ဆရာတို႔ဘက္ကေရာ အကူအညီေပးခဲ့ရတာ ဒါမ်ိဳးအေျခအေနေတြ ဘယ္လုိမ်ိဳး အကူအညီေပးခဲ့ရတာေတြ ရွိလဲ။ ဆရာတုိ႔ ဆီကုိ လာၿပီးေတာ့ အကူအညီေတာင္းတာမ်ိဳးေရာ ရွိလား။

ဦးေဒးဗစ္ (မသန္စြမ္းသူမ်ား အလုပ္အကုိင္ ရွာေဖြေရးစင္တာ)

ဟုတ္ကဲ့ပါ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မသန္စြမ္းသူေတြအေနနဲ႔ လုပ္ငန္းခြင္ထဲမွာ ခြဲျခားဆက္ဆံတဲ့ဟာမ်ိဳးဆုိရင္ သူတုိ႔အေနနဲ႔ကေတာ့ ေျဖရွင္းေပးတာမ်ိဳးဆုိရင္ သူတို႔ရဲ႕ ျဖစ္လာတဲ့အေျခအေနကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔   ေမးပါတယ္။ သူတုိ႔ ဘာေၾကာင့္ ဒီလုိမ်ိဳး ျဖစ္တာလဲေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအပုိင္းမွာ တခ်ိဳ႕ကလဲ မသန္စြမ္းသူကုိယ္တုိင္က သူ႔ရဲ႕ သိမ္ငယ္စိတ္နဲ႔ နားလည္မႈလြဲတာမ်ိဳးလည္း   ျဖစ္မွာစုိးလို႔ေပါ့ေနာ္။   ေသခ်ာေမးတယ္။ တကယ္ပဲ သူ႔ကုိ ခြဲျခားဆက္ဆံတာမ်ိဳးဆုိရင္လည္း နည္းမွန္လမ္းမွန္နဲ႔ ေျဖရွင္းႏိုင္ေအာင္ဆုိရင္လည္း သူ႔ကို ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အသိပညာေပးတဲ့ အစီအစဥ္ေတြလည္း ႀကိဳတင္လုပ္ထားပါတယ္။

ေဒၚယုယုေဆြ (ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး ညႊန္ၾကားေရးမွဴး)

လူမႈဝန္ထမ္း ဦးစီးဌာန

မ်ားေသာအားျဖင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈဆုိတာ ျဖစ္ႏုိင္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးက မသန္စြမ္းသူတစ္ေယာက္ကုိ ရာထူးတုိးေပးေတာ့မယ့္ အေျခအေနမ်ိဳးမွာ အင္တာဗ်ဴးေျဖမယ္ ေရးေျဖစာေမးပြဲေျဖမယ္ ကၽြန္မတုိ႔ လူမႈဝန္ထမ္း ဦးစီးဌာနမွာ မသန္စြမး္ဝန္ထမ္းေတြ အမ်ားႀကီးပဲ ရွိပါတယ္။ အဲေတာ့ သူတို႔ ရာထူးတိုးစာေမးပြဲ ေျဖမယ္ဆုိရင္ သူမ်ားေတြကေတာ့ ရာထူးတုိးေျဖရမယ့္ စာေတြကုိ က်က္လို႔ရတယ္။ သူတို႔မွာ က်က္စရာ မ်က္မျမင္စာနဲ႔ ရာထူးတုိးေျဖရမယ့္ ဝန္ထမ္းစည္းကမ္းေတြ စသည္ျဖင့္ ကၽြန္မတုိ႔ ဌာနထုတ္တဲ့စာေတြရွိေပမယ့္ သူတုိ႔ဖတ္လုိ႔မရဘူး။ အဲေတာ့ သူတို႔အတြက္ကုိ ေျဖတဲ့အခါမွာလည္း သူတို႔ ေရးေျဖေျဖတဲ့အခါမွာလည္း ကၽြန္မတုိ႔ သီးျခားစီစဥ္ေပးဖို႔လုိတယ္။ အဲေတာ့ ခြဲျခားဆက္ဆံတယ္ဆုိတာ အဲလိုမ်ိဳးေပါ့ေနာ္။ ရာထူးတုိးဖုိ႔အတြက္ကို တခ်ိဳ႕က ဝင္ၿပီးတာနဲ႔ မသန္စြမ္းျဖစ္လုိ႔ သူ ဆက္ၿပီးေတာ ့ရာထူးတုိးခြင့္ မရွိေတာ့ဘူး။ အဲလိုပဲ ကၽြမ္းက်င္မႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သင္တန္းေတြ ႐ံုးေတြမွာ သင္တန္းေတြ ေပးၾကတယ္။ မသန္စြမ္းျဖစ္လို႔ သူ ဒီသင္တန္းမတက္ရဘူးဆုိတာ ဒါ သူ႔ကို ခြဲျခားဆက္ဆံတာ။ သူမ်ားေတြက အခ်ိန္ပုိဆင္းၾကတယ္။ အခ်ိန္ပုိဆင္းတဲ့ လုပ္ခလစာေတြ ရၾကတယ္။ မသန္စြမ္ျဖစ္လို႔ မင္း အခ်ိန္ပုိဆင္းလို႔ မရဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ သူ အခ်ိန္ပုိလစာ မရဘူး။ ဒါဟာ သူ႔ကုိ ခြဲျခားဆက္ဆံတာ။ ေနာက္တစ္မ်ိဳး ခြဲျခားဆက္ဆံတာၾကေတာ့ ဌာနအတြင္းမွာ Recreation ေတြ လုပ္ၾကမယ္ ေပ်ာ္ပြဲစားသြားတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေနာက္ဆံုး ဌာနအတြင္းမွာ အားလံုး ဝန္ထမ္းေတြ စုတဲ့ေန႔မ်ိုးေတြရွိတယ္။ မသန္စြမ္းမို႕လို႔ မင္းတုိ႔ေတာ့ ေနခဲ့ေတာ့ဆုိတာ ဒါ သူ႔ကုိ ခြဲျခားဆက္ဆံတာ။ သူ႔ရဲ႕ဆႏၵေတြကုိ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ မျပဳတာကလည္း ခြဲျခားဆက္ဆံတာပဲ။ အဲလုိ အေျခအေနမ်ိဳး မဟုတ္ပဲနဲ႔ အားလံုးတန္းတူ ျဖစ္ဖုိ႔အတြက္ကုိ ကၽြန္မတို႔ အလုပ္ရွင္ေတြဘက္ကုိလည္း အသိပညာေပးဖုိ႔လိုတယ္။ မသန္စြမ္းသူကုိယ္တုိင္က သူသည္လညး္ အျခားေသာ ဝန္ထမ္းေတြလိုပဲ အေရးပါတဲ့လူတစ္ေယာက္ ျဖစ္တယ္ဆိုတာကုိ ျပႏုိင္ဖို႔ေတာ့ လုိပါတယ္။

ကုိမ်ိဳးသန္႔ (တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာ)

Mizzima Media

ဆရာမကေတာ့ ခုနကေျပာတဲ ့ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ဆက္ဆံပံု ဆက္ဆံနည္းေတြကုိ ေျပာခဲ့တယ္ဆုိေတာ့ အဲလိုမ်ိဳး ဥပေဒေတြလည္း ျပဌာန္းထားၿပီးၿပီဆုိေတာ့ ဒီအေျခအေနေတြကို မျဖစ္ဖုိ႔ မေပၚေပါက္ဖုိ႔ ဒါမ်ိဳး မျဖစ္ႏုိင္ဖို႔ကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဘယ္လိုမ်ိဳး ထိန္းသိမ္းၾကမလဲ။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ အသိပညာေပးေတြ ဘယ္လိုမ်ိဳး လုပ္ၾကမလဲဆုိတာကို ဆရာမအေနနဲ႔ အရင္ဆံုး စေျပာေပးပါဦး။

မစိုးမိုးဦး (အလုပ္အကိုင္ေရးရာေကာ္မတီ ဥကၠ႒)

ျမန္မာႏုိင္ငံ မသန္စြမ္းသူမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္

ဟုတ္ကဲ့ ကၽြန္မေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဒီလုိမ်ိဳးအသိပညာေပးေတြလုပ္ဖို႔ ဒီလုိမ်ိဳးအေျခအေနေတြ မျဖစ္ေပၚဖို႔ဆုိတာက ကၽြန္မတို႔ မသန္စြမ္းအဖြဲ႔အစည္းေတြပဲ ႀကိဳးစာလို႔ မေအာင္ျမင္ႏုိင္ဘူး။ လူမႈဝန္ထမ္းအဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ မသန္စြမ္း အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီးေတာ့ ႀကိဳးစားလို႔လည္း မေအာင္ျမင္ႏုိင္ဘူးေပါ့။ ဌာနတုိင္းမွာ က႑တုိင္းကလူေတြက သိဖို႔လုိတယ္။ ပူးေပါင္းဖုိ႔လိုတယ္ ဆုိလုိခ်င္တာကေတာ့ မသန္စြမ္းသူေတြရဲ႕ အလုပ္အကိုင္လို႔ ေျပာလိုက္ရင္ လူမႈဝန္ထမ္းနဲ႔ မသန္စြမ္းအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ပဲ သက္ဆုိင္တာမဟုတ္ဘူးေပါ့ေနာ္။

အလုပ္သမားဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔လည္း သက္ဆုိင္တယ္ အျခား ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရပုိင္းက က႑ေတြနဲ႔ အမ်ားႀကီး သက္ဆုိင္တယ္။ ၿပီးလုိ႔ရွိရင္ေတာ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြေပါ့ေနာ္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔လည္း သက္ဆုိင္ပါတယ္။ ဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳးအေျခအေနေတြကေနၿပီးေတာ့ ေက်ာ္လႊားဖို႔အတြက္ အသိပညာေပးေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ဖုိ႔ လုိအပ္သလုိ အသိပညာေပးဆုိတဲ့အပုိင္းမွာ ႏုိင္ငံေတာ္က ပံ့ပုိးေပးဖုိ႔အပုိင္းလည္း လုိအပ္သလို မသန္စြမ္းက႑ေတြကလည္း လုပ္ဖုိ႔အတြက္ အမ်ားႀကီး လုိအပ္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ တစ္ဦးခ်င္း ႏွစ္ဦးခ်င္း လုပ္လို႔ အဆင္မေျပပါဘူး။ အားလံုး ပူေပါင္းပါဝင္ဖို႔ အတြက္ လုိအပ္ပါတယ္ရွင့္။

ကုိမ်ိဳးသန္႔ (တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာ)

Mizzima Media

ဟုတ္ကဲ့ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ဆရာမလည္း နည္းနည္း ေျပာေပးပါဦး

ေဒၚယုယုေဆြ (ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး ညႊန္ၾကားေရးမွဴး)

လူမႈဝန္ထမ္း ဦးစီးဌာန

မသန္စြမ္းမႈဆုိတာက ကၽြန္မတို႔ဆီမွာ အထူးအဆန္းႀကီး ျဖစ္မေနဖုိ႔ လုိပါတယ္။ မသန္စြမ္းသူေတြက သာမန္ တန္းတူပါ။ သူတို႔မွာ အမ်ားနဲ႔မတူတဲ့ ကြဲျပားမႈတစ္ခု ရွိေနတယ္ဆုိတာကို ကၽြန္မတုိ႔ ငယ္စဥ္ကတည္းက ေလ့က်င့္ေပးမယ္။ အားလံုးရဲ႕စိတ္ထဲမွာ အဲဒါ ရွိေနမယ္ဆုိရင္ ကၽြန္မတို႔အတြက္ ခြဲျခားမႈဆုိတာ အလိုလို ေလ်ာ့နည္းသြားပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီအတြက္ကုိ ကၽြန္မတုိ႔ မသန္စြမ္းသူေတြရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္မႈကုိ ကၽြန္မတုိ႔ ျပမယ္ဆုိရင္ သူတုိ႔ေတြသည္ မသန္စြမ္းေသာ္လည္း တန္းတူ လုပ္ႏုိင္ပါသလားဆုိတာကုိ ျမင္လို႔ရွိရင္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ မသန္စြမ္းမႈဆုိတာ မကြဲျပားဘူးဆုိတာကုိ ကၽြန္မတုိ႔ ေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ ေလ်ာ့သြားပါလိမ့္မယ္။ အခုလက္ရွိမွာေတာ့ ကၽြန္မတို႔က အမ်ားနည္းတူ မသန္စြမ္းနဲ႔ မယဥ္ပါးေသးဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ အားလံုးက မသန္စြမ္းသူတစ္ေယာက္ကုိ ေတြ႔တဲ့အခါမွာ သူတုိ႔ လုပ္ႏုိင္ပါ့မလားဆုိတာ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈရဲ႕ အဓိက အေျခအေနျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္မတို႔ မသန္စြမ္းသူေတြကုိ တစ္ဖက္က စြမ္းရည္ျမင့္တင္ေပးတယ္။ တစ္ဖက္ကလည္း အသိပညာေပးတာေတြ ေနာက္တစ္ခုက မသန္စြမ္းမႈက ထူးျခားတဲ့ ခြဲျခားမႈႀကီး မဟုတ္ဘူးဆုိတာကုိ အမ်ားသိဖို႔အတြက္ ကၽြန္မတို႔ ႀကိဳးစားၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ရပါမယ္။

အပိုင္း (၁)ကို ေအာက္ပါလင့္တြင္ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါသည္- http://www.mizzimaburmese.com/article/30051

အပိုင္း (၂ )ကို ေအာက္ပါလင့္တြင္ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါသည္ - http://mizzimaburmese.com/article/30172