တတိယ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၏ ပထမၿမိဳ႕ေတာ္ ေရႊဘို (အပိုင္း ၄)

.

ေရႊဘုိၿမိဳ႕ဟာဆုိရင္ သမုိင္းအစဥ္အလာႀကီးမားတဲ့ ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္ရဲ႕ ပထမဆံုး နန္းစုိက္ရာေနရာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ႀကီးေအာင္၊ ကုန္းေဘာင္ခ ငါးမည္ရ ျပည္ေရႊဘုိ ေဘးရန္ကၿပိဳ မုဆုိးဖုိ ရန္ၿပိဳတဲ့ နာသိခၤ ဘိုးေတာ္ေဒသလုိ႔ ငယ္ငယ္တုန္းကလည္း ေက်ာင္းသင္ခန္းစာေတြမွာ သင္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒီလုိမ်ိဳး နာမည္ငါးမ်ိဳးနဲ႔ ေက်ာ္ၾကားခဲ့တဲ့ ေရႊဘုိၿမိဳ႕ဟာဆုိရင္ ဟုိအရင္တုန္းကေတာ့ မုဆိုးဘုိဆုိတဲ့ ရြာေလးပဲ ရွိပါေသးတယ္။ အခုေတာ့ စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီးရဲ႕ ခ႐ိုင္အဆင့္ ျဖစ္ေနပါၿပီ။

ဒီ ျမန္မာႏုိင္ငံ အလယ္ပုိုင္းေဒသဟာဆုိရင္ ဆန္ေရစပါး စိုက္ပ်ိဳးဖုိ႔ ခက္ခဲေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေရႊဘုိၿမိဳ႕ကေတာ့ ေရခံေျမခံ ေကာင္းတဲ့အတြက္ ဆန္ေရစပါးလည္းျဖစ္ထြန္းတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီေရႊဘုိၿမိဳ႕ဟာ သမုိင္းအစဥ္အလာ ႀကီးမား႐ံုတင္မကပဲနဲ႔ ေရႊဘုိဆန္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေရႊဘုိသနပ္ခါး ဒီအရာေတြကလည္း ေရႊဘုိၿမိဳ႕ကုိ ေက်ာ္ၾကားေစတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ 

ေရႊဘိုၿမိဳ႕ဟာ တတိယၿမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ပထမၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္(၁၁)ဆက္ကလည္း ဒီေနရာမွာ ျမစ္ဖ်ားခံပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၁၃၃ ႏွစ္ၾကာတည္တံ့ခဲ့သည့္ ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္ကို ပႏၷက္ခ်ေပးမယ့္ မင္းေကာင္း မင္းျမတ္တစ္ပါး ေမြးဖြားရာ ေနရာပါ။ ဒါ့အျပင္ ဆည္ေျမာင္း ကန္ေခ်ာင္းေတြနဲ႕ ေရႊဝါေရာင္လယ္ကြင္းေတြက ဘူမိနက္သန္ ေနရာမွန္ကို သက္ေသခံေနၾကပါတယ္။   ေရႊဘိုကို ေနာက္ခံထားၿပီးေရးဖြဲ႔ထားတဲ့ ဗံုႀကီးသံ, ေကာက္စိုက္ေတး၊ ေက်းလက္ေတးေတြလည္း ဂီတနယ္ပယ္မွာ အမ်ားႀကီးရွိေနပါတယ္။

ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္ရဲ႕ ပထမဆံုး နန္းစိုက္ရာၿမိဳ႕ျဖစ္တဲ့အတြက္ ၿမိဳ႔အမည္ (၅) မ်ဳိးထိရွိပါတယ္။ မူလရြာက မုဆိုးဖို၊ ဒီကေနမွ ေရႊဘို၊ ရန္အေပါင္းကို ေအာင္ျမင္ရာ ရန္ႀကီးေအာင္၊ ကုန္းေဘာင္နဲ႔ အေလာင္းမင္းတရား မွည့္ေခၚခဲ့တဲ့ ရတနာသိခၤ တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ေရႊဘိုၿမိဳ႕က စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးႀကီးရဲ႕ ခ႐ိုင္ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕အျဖစ္ စည္ကားေနပါၿပီ။

ေရႊဘိုၿမိဳ႕ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အထက္ပိုင္းေဒသမွာရွိၿပီး မႏၱေလးၿမိဳ႕နဲ႔ မိုင္ (၇၀) ေက်ာ္ေဝးပါတယ္။ မႏၱေလးျမစ္ၾကီးနားလမ္းကလည္း ေရႊဘိုၿမိဳ႕ကို ျဖတ္သန္းသြားပါတယ္။

ေရႊဘိုၿမိဳ႕က ျမန္မာမင္းေတြလက္ထက္ ထင္ရွားခဲ့ၿမိဳ႕ေတာ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရွးျမန္မာမင္းေတြ တည္ထားခဲ့တဲ့ ေစတီပုထိုးေတြ၊ ေရွးေဟာင္း အေဆာက္အအံုေတြနဲ႔ သမိုင္းဝင္ခဲ့ေနရာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။

ေရႊတန္ဆာဘုရားက ဘြဲ႔ေတာ္နဲ႔လိုက္ေအာင္ ေရႊေရာင္ေတြေတာက္ေနတဲ့ ဘုရားတစ္ဆူပါ။ ဆင္းတုေတာ္ကိန္း၀ပ္ရာ လိုဏ္ဂူေတာ္နဲ႔တကြ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ဂူပုထိုးျဖစ္ပါတယ္။ ဘုရားရဲ႕ ဒါယကာက အေလာင္းစည္သူမင္းႀကီး ကိုယ္တိုင္ျဖစ္ပါတယ္။ ေရႊဘိုၿမိဳ႕ရဲ႕ ထူးျခားတဲ့ ဓေလ့တစ္ခုကေတာ့ “ေရႊတန္ဆာ အညာဆန္ျခင္း” ပါ။ ႏွစ္စဥ္ ကဆုန္လဆန္း (၁၃)ရက္ေန႔ ညေနဆို ေရႊတန္ဆာဘုရား ဆင္းတုေတာ္ကို ၿမိဳ႕ေထာင့္ေစတီအထိ ပင့္ပါတယ္။ လျပည့္ေန႔ညမွာ မူလကိန္း၀ပ္ရာကို ျပန္ပို႔ၾကၿပီး မိုးေခါင္တဲ့ႏွစ္ေတြမွာေတာ့ အခမ္းအနားနဲ႔ မဟာနႏၵာကန္ေတာ္အထိ ပင့္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ဆိုၾကပါတယ္။

ေရႊဘိုသနပ္ခါးဆိုရင္ေတာ့ မိန္းခေလးေတြ အမ်ားစု ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၾကမွာပါ။ ေရႊဘိုေရာက္ရင္ သနပ္ခါး..ဝယ္ခဲ့ပါလို႔ မွာၾကရင္ေတာ့ ဒီေနရာကို ဝင္ခဲ့ပါ။

"ဥၾသေအာ္မည္ ကုန္းေဘာင္တည္" ဆိုတဲ့အတိုင္း ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၁၅ ခုႏွစ္မွာ အေလာင္းမင္းတရား ဦးေအာင္ေဇယ်က ၿမိဳ႕ေတာ္၊က်ဳံး၊ နန္းေတာ္ ၊ေရႊခ်က္သိုေစတီ၊ ပဟိုရ္စင္၊ နတ္ကြန္းေတာ္နဲ႔ ကန္ေတာ္ စတဲ့ခုနစ္ဌာနကို တၿပိဳင္တည္းပႏၷက္ခ်ကာ ေရႊဘိုၿမိဳ႕ကို တည္ေတာ္မႈခဲ့ပါတယ္။ ၿမိဳ႕ေတာ္ အက်ယ္အဝန္းကေတာ ့ ျမန္မာအတိုင္းအတာျဖစ္တဲ့ တာ ၂၀၀၀ ျဖစ္ၿပီး တံခါးေတာ္ ၁၀ ခု ထားရွိခဲ့တယ္လို႔ မွတ္တမ္းေတြကေန သိရပါတယ္။

ၿမိဳ႕တည္ နန္းတည္ (၇)ဌာနထဲမွ ေရႊခ်က္သိုေစတီနဲ႕ ပဟိုရ္စင္ကေတာ့ ေရႊဘိုနန္းေတာ္ရာရဲ႕ ေျမာက္ဘက္စြန္းစြန္းမွာ ရွိပါတယ္။ အေလာင္မင္းတရားႀကီးရဲ႕ ဇာတိခ်က္ေၾကြေနရာမွာ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ တည္ထားခဲ့တာေၾကာင့္ ေရႊခ်က္သို ေစတီလို႔ ဘြဲ႔ေတာ္ဆက္ကပ္ခဲ့တာပါ။ ပဟိုရ္ေခါင္းေလာင္းေတာ္ကိုေတာ့ ေစတီ၏ အေရွ႕ေတာင္ဘက္က စင္ျမင့္ႀကီးေပၚမွာေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။

ေရႊဘိုၿမိဳ႕မေစ်းရဲ႕ အေနာက္ဘက္မွာေတာ့ ေရႊဘံုရတနာ မဂၤလာနန္းေတာ္ႀကီး ရွိပါတယ္။ ဒီနန္းေတာ္ကိုေတာ့ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္မွာ မႈလပံုစံနန္းေတာ္ရာအတိုင္း အသစ္ျပန္တည္ေဆာက္ခဲ့တာပါ။ အေလာင္းမင္းတရားဦးေအာင္ေဇယ် သားေတာ္ ေနာင္ေတာ္ႀကီးမင္း လက္ထက္ထိ ေရႊဘိုၿမိဳ႕ကို မင္းေနျပည္ေတာ္ အျဖစ္ထားရွိခဲ့ပါတယ္။ ဆင္ျဖဴရွင္မင္း လက္ထက္မွာေတာ့ ေရႊဘိုမွာ ႏွစ္ႏွစ္သာ နန္းစိုက္ခဲ့ၿပီး အင္းဝသို႔ မင္းေနျပည္ေတာ္ ေရြ႕ေျပာင္းခဲ့ပါတယ္။ အဂၤလိပ္တို႔ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့စဥ္က နန္းေတာ္ရာေနရာကို အက်ဥ္းေထာင္အျဖစ္ အသံုးျပဳခဲ့ပါတယ္။

ေရႊဘိုၿမိဳ႕ရဲ႕ အေရွ႕ေျမာက္ေဒါင့္အရပ္မွာ တည္ေနတဲ့ ေစတီကေတာ့ ေဒသခံေတြအေခၚ ၿမိဳ႕ေဒါင့္ေစတီပါ။ ေမာ္ေတာျမင္သာလို႔ ဘြဲ႔ေတာ္ရွိပါတယ္။ အေလာင္းမင္းဘုရားတည္ထားခဲ့တဲ့ နံေတာ္သင့္ေစတီလည္းျဖစ္ပါတယ္။ က်ဳံးၿမိဳ႕ရိုး နေဘးမွာ ရွိပါတယ္။ ဒီၿမိဳ႕ေဒါင့္ ေစတီဘုရားပြဲက ေရႊဘိုၿမိဳ႕ရဲ႕ ႀကီးက်ယ္စည္ကားလွတဲ့ပြဲေတာ္ တစ္ခုလည္းျဖစ္ပါတယ္။

ေမာ္ေတာျမင္သာ ဘုရားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဆိုရိုးစကား တစ္ခုလည္း ရွိပါတယ္။ အေလာင္းမင္းတရားႀကီး ပဲခူးကိုေရာက္စဥ္ မြန္ဘုရင္က တစ္ပင္တုိင္ မင္းသမီးေလးတစ္ပါးကို ဆက္သပါတယ္။ တေန႔ မင္းသမီးေလးက ပဲခူးက ေရႊေမာ္ေဓာဘုရားကို ဖူးပါရေစဟု မင္းတရားႀကီးထံ ခြင္႔ပန္ပါတယ္။ မင္းႀကီးက ပဲခူး ေရႊေမာ္ေဓာေစတီ အခ်ိဳးအစားအတုိင္း တည္ေတာ္မႈခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ေမာ္ေတာျမင္သာ ဘြဲ႔ေတာ္ဆက္ကပ္ခဲ့တာလို႔လည္း ဆိုၾကပါတယ္။

ၿမိဳ႕ေဒါင့္ေစတီရဲ႕ ေျမာက္ဘက္အတိုင္း က်ဳံးကို ေက်ာ္လာရင္ေတာ့ ေရႊဘိုရဲ႕ အလွဆည္းဆာဆီကို ေရာက္မွာ။ ညေနေစာင္းမွာ လွေနတဲ့ မဟာနႏၵာကန္က ရပ္သပ္ရႈေမာဖြယ္ပါ။ ေရႊဘိုကို ေရာက္လို႔  မဟာနႏၵာကန္ကို ညေနေစာင္းခ်ိန္ မဝင္ျဖစ္ခဲ့ရင္ေတာ့ ေရႊဘို အလွမျပည့္စံုဖူးရယ္လို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။

အပိုင္း (၁) ကို ေအာက္ပါလင့္တြင္ ဖတ္ရႈ႕ႏိုင္ပါသည္။ http://mizzimaburmese.com/article/27144

အပိုင္း ( ၂ )ကို ေအာက္ပါလင့္တြင္ ၾကည့္ရႈ႕ႏိုင္ပါသည္။ http://www.mizzimaburmese.com/article/27426

အပိုင္း ( ၃)ကို ေအာက္ပါလင့္တြင္ ၾကည့္ရႈႏိုင္ ပါသည္။ http://www.mizzimaburmese.com/article/27696