ခ်င္းမိုင္ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ ျမန္မာႏို္င္ငံတဝွမ္း အသံတိတ္ ကူးစက္ေနေသာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါက ျပည္သူအမ်ား၏ အသက္အႏၲရာယ္ကို ျခိမ္းေျခာက္လွ်က္ရွိသည္။ ဧရာဝတီတိုင္း၊ ပဲခူးတိုင္း၊ ကရင္ျပည္နယ္ႏွင့္ မြန္ျပည္နယ္တို႔တြင္ အျဖစ္မ်ားေနသည္။ မဇၩိမသတင္းဌာနမွ ေက်ာ္ခက သက္ဆိုင္ရာ ေဒသမ်ားသို႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းျပီး အေျခအေနမ်ားကို တင္ျပေပးသြားမွာျဖစ္သည္။
ဧရာဝတီတိုင္း
ဧရာဝတီတိုင္းအတြင္း၌ ယခုႏွစ္ဆန္းမွ ႏွစ္ဝက္ထိ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကူးစက္သူဦးေရ ၁၂၂၁ ဦးရွိခဲ့ၿပီး ၁၈ ဦး ေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း ဧရာဝတီတိုင္း က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၊ ပုသိမ္ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံၾကီး၊ ေမာ္လၿမိဳင္ကၽြန္း ၿမိဳ႕နယ္ေဆး႐ုံၾကီး ႏွင့္ လူမႈဖူလံုေရး ေဆးခန္းတို႔မွ စံုစမ္းသိရသည္။
အသက္ ၂ဝ ေအာက္ ကေလးမ်ားကို အမ်ားဆံုး ကူးစက္ခဲ့ၿပီး ယခင္လ အေစာပိုင္းမွစ၍ ကူးစက္သူဦးေရ သိသိသာသာ တိုးပြားလာေၾကာင္း ဆရာဝန္မ်ားက ေျပာသည္။
ပုသိမ္ၿမိဳ႕အပါအဝင္ ယင္းၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွ ေက်းရြာမ်ား၌လည္း ေရာဂါပ်ံ႕ပြားေနၿပီး ပုသိမ္ေဆး႐ုံၾကီး တခုတည္းတြင္ ကုသခံခဲ့သူ ဇန္နဝါရီလပိုင္းမွ ယခုလ ၃ ရက္ေန႔အထိ စုစုေပါင္း ၅၆၁ ဦးရွိၿပီး ယင္းမွ အသက္ ၆ ႏွစ္မွ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ကေလး ၉ ဦး ေသဆံုးခဲ့ရေၾကာင္း ဧရာဝတီတိုင္း က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ သိရသည္။
ဧရာဝတီတိုင္း၌ ၿမိဳ႕နယ္ ၂၇ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနၿပီး ပုသိမ္၊ ေမာ္လၿမိဳင္ကၽြန္း၊ လပြတၱာ၊ ကန္ၾကီးေထာင့္၊ သာေပါင္း၊ ေက်ာင္းကုန္း၊ အိမ္မဲ၊ ဖ်ာပံုၿမိဳ႕နယ္မ်ား ေအာက္ရွိ ေက်းရြာမ်ားမွာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနသည္ဟု သိရသည္။ ပုသိမ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွ ရြာမ်ားတြင္ အဆိုးဆံုးဟုလည္း ဆိုသည္။
“ေသခ်ာ စစ္တမ္းျပဳၾကည့္တဲ့ အခါၾကေတာ့ ၿမိဳ႕ေပၚေန ရပ္ကြက္ေတြက အျဖစ္နည္းတာကို ေတြ႔ရတယ္။ အခု ဒီမွာ ေရာဂါျဖစ္တဲ့ လူစာရင္းအမ်ားဆံုး တက္တာနဲ႔ အဆိုးဆံုးျဖစ္ေနတာက ပုသိမ္ၿမိဳ႕နယ္ထဲက ရြာေတြမွာ ျဖစ္ေနတာ” ဟု တိုင္းက်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန တာဝန္ရွိသူတဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ေမာ္လၿမိဳင္ကၽြန္းၿမိဳ႕ေပၚမွ ေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္ ရပ္ကြက္မ်ား၌ ျခင္ေဆးျဖန္းျခင္း၊ အသိပညာေပးျခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ေနေသာ္လည္း ေရာဂါမျဖစ္ေသးသည့္ ရပ္ကြက္မ်ားတြင္မူ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ေရး အစီအစဥ္မ်ား မလုပ္ေပးႏိုင္ေသးေၾကာင္း ယင္းၿမိဳ႕နယ္ က်န္းမာေရးဌာနမွ တာဝန္ရွိသူတဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ေမာ္လၿမိဳင္ကၽြန္းၿမိဳ႕ လူမႈဖူလံုေရး ေဆးခန္းမွ ဆရာဝန္တဦးက “အမ်ားဆံုး ျဖစ္ၾကတာက ကိုယ္အပူေတြ ၾကီးတယ္။ အ႐ုိးအဆစ္ေတြ ကိုက္တယ္။ ေရာင္တယ္။ တခ်ဳိ႕ေဆးတိုက္႐ုံနဲ႔ ၃ ရက္ေလာက္ဆို ေပ်ာက္တယ္။ လိုအပ္ရင္ ေဆးထိုးေပးတယ္။ အခမဲ့ပါ” ဟု မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ႏွစ္စဥ္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး အျဖစ္မ်ားသည့္ ရာသီျဖစ္သျဖင့္ က်န္းမာေရးဌာနမ်ားက ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား ထိထိေရာက္ေရာက္ ျပဳလုပ္ေပးရန္၊ ျခင္မ်ားကို ႏိုင္ႏိုင္နင္းနင္း ေဆးဖ်န္းရန္ လိုအပ္ေနၿပီး ျပည္သူမ်ား အေနျဖင့္လည္း ေရတြင္း၊ ေရကန္ပ်က္၊ ေခ်ာင္းစပ္၊ ေျမာင္းစပ္မ်ားရွိ ပိုးေလာက္လန္းမ်ားကို ရွင္းလင္းရန္၊ အိမ္ႏွင့္ ျခံဝန္းအတြင္း ျခင္မ်ား မခိုေအာင္းႏိုင္ေစရန္ သန္႔ရွင္းေရး ျပဳလုပ္သင့္ေၾကာင္း သူက အၾကံေပး ေျပာၾကားသည္။
မြန္ျပည္နယ္
မြန္ျပည္နယ္အတြင္း ၿမိဳ႕နယ္႐ုံးစိုက္သည့္ ၿမိဳ႕မ်ားအပါအဝင္ ၿမိဳ႕နယ္ ၁ဝ ခုတြင္ ယခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလမွ ဇူလိုင္လ ၃ ရက္ေန႔အထိ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားသူ ၁၂၃၆ ဦးရွိၿပီး ၁၁ ဦး ေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း မြန္ျပည္နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ စံုစမ္းသိရသည္။
ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေက်းရြာမ်ားမွ ၂၂၂ ဦးျဖင့္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားၿပီး ေသဆံုးသူ မရွိေပ။ သံျဖဴဇရပ္အတြင္း ၂၁၁ ဦး ျဖစ္ပြားရာမွ ၁ ဦးေသ။ မုဒုံ ၁၇၉ ဦး။ ေပါင္ ၁၄၅ ဦး။ ေခ်ာင္းစံု ၁၂၄ ဦးမွ ၁ ဦးေသ။ သထံု ၉၉ ဦးမွ ၄ ဦးေသ။ ဘီးလင္း ၉၃ ဦးမွ ၃ ဦးေသ။ က်ဳိက္မေရာ ၉၁ ဦးျဖစ္ပြား။ ေရး ၆၆ ဦးမွ ၁ ဦးေသ။ က်ဳိက္ထို ၆ ဦးမွ ၁ ဦးေသ တို႔ အသီးသီးျဖစ္သည္။
ေသဆံုးသူမ်ားထဲတြင္ ကေလးအမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး ၄ ႏွစ္မွ ၁၂ ႏွစ္ၾကား ျဖစ္ၾကေၾကာင္း က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ားက ေျပာၾကသည္။
ေသဆံုးသူ အမ်ားဆံုးျဖစ္ခဲ့သည့္ သထံုၿမိဳ႕ေပၚရွိ ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံၾကီးမွ တာဝန္ရွိသူ ဝန္ထမ္းတဦးက “က်ေနာ္တို႔ဆီမွာေတာ့ ဧၿပီလေလာက္မွ ဒီေရာဂါ လာကုၾကတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ဒီၿမိဳ႕ေပၚကေတာ့ နည္းတယ္။ နယ္ဘက္က တက္ၿပီး လာကုၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ေသတဲ့ကေလးေတြကလည္း နယ္ေတြကပဲ” ဟု မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
“ပထမေတာ့ ႐ုိး႐ုိးဖ်ားၾကတာပဲ။ ၃ ရက္ေလာက္ေနမွ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး လကၡဏာေတြ ျပလာၿပီးေတာ့ အဆစ္အျမစ္ေတြ ကိုက္လာတာေတြ ျဖစ္တာေပါ့ေနာ္။ ဒီလနဲ႔ ေနာက္လမွ ပိုမ်ားလာဖို႔ရွိတယ္” ဟု ယင္းေဆး႐ုံ ကူးစက္ေရာဂါဌာနမွ ဆရာဝန္တဦးက ေျပာသည္။
ေက်းရြာမ်ားအပါအဝင္ သထံုၿမိဳ႕ နန္းခဲ၊ ေအာက္က်င္း၊ လိပ္အင္း၊ သိမ္ကုန္း၊ ဘင္လႈိင္ ရပ္ကြက္မ်ား၌ ျခင္ေဆးဖ်န္းျခင္း၊ ျမက္ေတာမ်ားကို ရွင္းလင္းျခင္းႏွင့္ က်န္းမာေရး ပညာေပး ေဟာေျပာပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ေပးေနသည္ဟု သထံုၿမိဳ႕ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ဆိုေသာ္လည္း ၿမိဳ႕ခံမ်ားကမူ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ေပးျခင္း မရွိဟု ေျပာေနၾကသည္။
“ျခံဳပုတ္ေတြ ျမက္ေတြ လာရွင္းဖို႔ဆိုတာ ေဝလာေဝး။ ပညာေပး ေဟာေျပာတာတို႔ ဘာတို႔ေတာင္ ေလကုန္ခံၿပီး ေျပာတာမဟုတ္ဘူး။ ဟိုတေန႔ကေတာ့ စက္တလံုးနဲ႔ ျခင္ေဆးလာဖ်န္းတယ္။ အဲဒါလဲ အျပသေဘာေလာက္ပဲ။ ခနေလးပဲ။ ျခင္ေတြကို စိတ္တိုေအာင္ လာဆြေပးသလိုပဲ။ ေနာက္ လာမဖ်န္းေတာ့ဘူး။ အဲဒါေတာင္ သူတို႔ ဓါတ္ပံု႐ုိက္ၿပီး သတင္းစာထဲ ထည့္ဖို႔ေနမွာ” ဟု နန္းခဲရပ္ေနသူတဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
မြန္ျပည္နယ္ ေတာင္စြန္းၿမိဳ႕ တိုက္နယ္ေဆး႐ုံတြင္ ျခင္ကိုက္ခံရျခင္းေၾကာင့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္သူမ်ားရွိသည္ဟု သထံု ျပည္သူ႔ေဆးရံုႀကီးမွတဆင့္ သိရေသာ္လည္း မဇၥ်ိမက ဆက္သြယ္ေမးျမန္း၍ မရရွိခဲ့ပါ။
ပဲခူးတိုင္း
ပဲခူးတိုင္းအတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္ ၁၁ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ မတ္လမွစ၍ ယခုလအထိ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၁၈၈ ဦးရွိၿပီး ၂ ဦးေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း ပဲခူးတိုင္း က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန၏ မွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။
ပဲခူးၿမိဳ႕နယ္တြင္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားၿပီး စုစုေပါင္း ၆၇ ဦး ျဖစ္ေသာ္လည္း ေသဆံုးသူမရွိေပ။ ေညာင္ေလးပင္ ၄၅ ဦးမွ ၁ ဦးေသ။ ဒိုက္ဦး ၂၇ ဦးမွ ၁ ဦးေသ။ သနပ္ပင္ ၁ဝ ဦး။ ေဝါ ၁ဝ ဦး။ ေရႊက်င္ ၇ ဦး။ ေတာင္ငူ ၇ ဦး။ ေက်ာက္တံခါး ၄ ဦး။ ထန္းတပင္ ၄ ဦး။ ကဝ ၄ ဦးႏွင့္ ေက်ာက္ၾကီးၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၃ ဦး အသီးသီး ျဖစ္သည္။
ယင္းကူးစက္ေရာဂါသည္ ပဲခူးတိုင္းအတြင္း၌ မတ္လမွ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ဇြန္လပိုင္းတြင္သာ သိသိသာသာ တိုးပြားလာခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။
တိုင္းက်န္းမာေရးအဖြဲ႔ႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္က်န္းမာေရးအဖြဲ႔မ်ားက တိုင္းအတြင္းမွ ၿမိဳ႕နယ္မ်ား အပါအဝင္ ေက်းရြာမ်ားကို ျခင္ေဆးျဖန္းျခင္း၊ ပညာေပး ေဟာေျပာျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေပးေနၿပီဟု တိုင္းက်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ ေျပာေသာ္လည္း ေဒသခံ ျပည္သူအခ်ဳိ႕ကမူ မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း ေျပာသည္။
ေတာင္ငူၿမိဳ႕ မင္းညဳိရပ္ကြက္ေန အထက္တန္းျပ ေက်ာင္းဆရာမတဦးက “က်မတို႔ ဒီရပ္ကြက္မွာ ေနလာတာ ၁ဝ ႏွစ္ ေက်ာ္ေတာင္ရွိၿပီ။ တုပ္ေကြး ရာသီပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ငွက္ဖ်ား ရာသီပဲျဖစ္ျဖစ္ က်န္းမာေရး အဖြဲ႔ေတြ ဘာေတြကလာၿပီး ပညာေပး ေဟာေျပာတာတို႔၊ ေဆးဖ်န္းတာတို႔ တၾကိမ္မွ လာလုပ္ေပးတာမ်ဳိး မရွိေသးဘူး” ဟု မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ပဲခူးတိုင္း က်န္းမာေရးဌာနႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္ က်န္းမာေရးဌာနမ်ား၏ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကူးစက္ေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္၍ အသိပညာေပး လႈံ႕ေဆာ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္မႈ အားနည္းေနသျဖင့္ ေရာဂါပိုမိုဆိုးသြားခဲ့ေၾကာင္း ပဲခူးၿမိဳ႕ ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံၾကီးမွ ဆရာဝန္တဦးကလည္း ေျပာသည္။
ယခုမိုးတြင္းကာလသို႔ ေရာက္ေနၿပီ ျဖစ္သည့္အတြက္ စိုစြတ္သည့္ ေနရာမ်ားတြင္ ျခင္မ်ား ေပါက္ဖြားတတ္ေသာေၾကာင့္ ျခင္ခိုေအာင္းႏိုင္တ ဲ့ေနရာမ်ားျဖစ္သည့္ ေရအိုး၊ ေရကန္မ်ားကို လံုျခံဳစြာ ဖံုးအုပ္ထားရန္ လိုအပ္ၿပီး အိမ္ပတ္ဝန္းက်င္ကိုလည္း သန္႔ရွင္းသပ္ရပ္ေစရန္ အထူးလိုအပ္ေၾကာင္း ပဲခူးတိုင္းအဆင့္ ဆရာဝန္တဦးက ေျပာသည္။
“ဒီေရာဂါေတြဟာ ဒီရာသီေတြမွာ ျဖစ္တတ္တယ္ဆိုတာ ဒီေရာဂါျဖစ္တတ္တဲ့ ေနရာေဒသေတြမွာရွိတဲ့ အစိုးရ က်န္းမာေရးဌာနေတြက သိပါတယ္။ ဒါေတြကို ဒီထက္ပိုမဆိုးလာေအာင္ သူတို႔အေနနဲ႔ ႏိုင္ႏိုင္နင္းနင္း လုပ္ေပးမယ္ဆိုရင္ တုပ္ေကြးျဖစ္မႈႏႈန္း ေလ်ာ့က်သြားမွာျဖစ္တယ္။ ဒီအတိုင္း ဆက္သြားမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဒီထက္ အနည္းဆံုး ၂ ဆ တက္လာမယ့္ လကၡဏာရွိတယ္” ဟု သူက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ကရင္ျပည္နယ္
ကရင္ျပည္နယ္ ၿမိဳ႕နယ္ ၆ ခု၌ ယခုႏွစ္ ႏွစ္ဝက္ကာလအတြင္း ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကူးစက္သူ ၅၁၆ ဦး ရွိခဲ့ၿပီး လႈိင္းဘြဲ႔ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေသဆံုးသူ ၂ ဦးရွိကာ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈပမာဏ ယခင္ႏွစ္မ်ားထက္ ပိုမ်ားေနေၾကာင္း ကရင္ျပည္နယ္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အရာရွိမ်ားက ေျပာသည္။
ဘားအံတြင္ အဆိုးဆံုးျဖစ္ပြားျပီး ေရာဂါကူးစက္ခံရသူ ၂ဝ၈ ဦး ရွိသည္။ ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၁၃၇ ဦး၊ လႈိင္းဘြဲ႔ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၈၅ ဦး၊ ျမဝတီၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၇၂ ဦး၊ ၾကာအင္းဆိပ္ၾကီးၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၁၂ ဦး၊ ဖာပြန္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၂ ဦး အသီးသီးျဖစ္သည္။
ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါကို ေဖေဖၚဝါရီလမွ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ေမလအထိ စုစုေပါင္း ၂၆၁ ဦးသာ ရွိေနရာမွ ဇြန္လ တလထဲအတြင္း ၂၅၅ ဦး ထပ္မံ တိုးလာသည္။
ကရင္ျပည္နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ ဦးေဆာင္ကာ ၿမိဳ႕ေပၚႏွင့္ ေက်းလက္မ်ားတြင္၊ ေရာဂါကာကြယ္ တားဆီးေရး အသိပညာေပး ေဟာေျပာျခင္း၊ ေရတြင္းေရကန္မ်ားတြင္ ပိုးသတ္ေဆးဖ်န္းျခင္း တို႔ကို ဇူလိုင္လမွစ၍ ေဆာင္ရြက္ေနၿပီဟု ကရင္ျပည္နယ္ တိုင္းရင္းေဆးပညာ ဦးစီးဌာနမွ ျပည္နယ္မႉး ဦးေအာင္ေအာင္က ေျပာသည္။
“ဒီလပိုင္းေတြမွာ ပိုမ်ားလာတယ္ ဆိုတာကလည္း သူ႔ရာသီကိုးဗ်။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ေရာဂါဆိုတာကလည္း ျဖစ္ျဖစ္ျခင္း လကၡဏာေပၚတဲ့ ေရာဂါမွ မဟုတ္တာ။ အခ်ိန္ယူၿပီးမွ သိရတဲ့ဟာေလ။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ နယ္ေတြက ျဖစ္တာမ်ားတာေပါ့ေလ” ဟု ဦးေအာင္ေအာင္က မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ကရင္ျပည္နယ္ ၿမိဳင္ကေလးရြာခံ လယ္သမားတဦးကမူ “ဒီမွာျခင္ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေပါတယ္။ ျခင္းက်ားၾကီးေတြ။ ကိုက္ရင္လည္း ယားလည္းယား၊ နားလည္းနာတယ္။ ကိုက္ခံရလို႔ ေနမေကာင္းတဲ့ လူေတြကေတာ့ ဘားအံေဆး႐ုံၾကီးကို သြားၾကတယ္။ ဒီကိုေတာ့ ဘယ္သူမွ ဘာလာလုပ္ေပးတာမွ မရွိဘူး” ဟု မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲမႈႏွင့္ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ အစိုးရ၏ က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈ ခ်ဳိ႕တဲ့မႈတို႔ေၾကာင့္ အသက္ဆံုးရႈံးမႈ ျဖစ္တတ္ေၾကာင္း ဘားအံၿမိဳ႕ လူမႈဖူလံုေရး အဖြဲ႔ေဆးခန္းမွ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းတဦးက ေဝဖန္လိုက္သည္။
“ ေတာသူေတာင္သားေတြက ဖ်ားတာေလာက္ကေတာ့ သာမန္ပဲဆိုၿပီး တခ်ဳိ႕က ေနၾကတာရွိတယ္။ ဘယ္လိုပဲဖ်ားဖ်ား ေဆးခန္းျပသင့္တယ္ ဆိုျပန္ေတာ့လည္း ေဆးခန္းမရွိဘူး။ က်န္းမာေရး ဌာနေတြကလည္း အဲဒီေနရာမ်ဳိးေတြကို က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြ ပို႔ေပးတာမ်ဳိးကလည္း မရွိဘူးေလ” ဟု သူက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၁ဝ ၿမိဳ႕တြင္ ယခုႏွစ္ ေမလ ၂၃ ရက္ေန႔မွ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားသူ စတင္ေတြ႔ရွိခဲ့ၿပီး ဇြန္လအထိ စုစုေပါင္း ၉၃ ဦးရွိသည့္အနက္ ေသဆံုးသူ ၁ ဦးရွိေၾကာင္း ျပည္နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနႏွင့္ စစ္ေတြ ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံၾကီးထံမွ သိရွိရသည္။
အဆိုပါ ကူးစက္ေရာဂါေၾကာင့္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားသည့္ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၃၁ ဦး၊ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၁၇ ဦး၊ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္ ၁၅ ဦး၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ ၁၄ ဦးႏွင့္ ပု႑ားကၽြန္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၈ ဦး ျဖစ္ပြားကာ ၁ ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ သံတြဲၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၃ ဦး၊ ဂြၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၂ ဦး၊ အမ္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၁ ဦး၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၁ ဦးႏွင့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၁ ဦးတို႔ ျဖစ္သည္။
ျဖစ္ပြားသူဦးေရးမွာ ဇြန္လတြင္ အမ်ားဆံုးျဖစ္သည္။ ကူးစက္ခံရသူ အမ်ားစုမွာ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းတဦးက ေျပာသည္။
အဆုိပါ ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ၿမိဳ႕မ်ားရွိ လူေနရပ္ကြက္မ်ားႏွင့္ ေက်းရြာမ်ားသို႔ ျပန္နယ္က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာမွ ဦးေဆာင္၍ ၿမိဳ႕နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန အသီးသီးက ယခုလ အေစာပိုင္းမွ စတင္ကာ ျခင္မ်ားေပါက္ဖြားႏိုင္သည့္ ေနရာမ်ားကို ေဆးဖ်န္းျခင္း၊ ျခင္မ်ားခိုေအာင္းႏိုင္သည့္ ေနရာမ်ားကို ရွင္းလင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည္။
“အဓိကကေတာ့ ျခင္ကိုက္တာကေန ဒီေရာဂါျဖစ္သြားၾကတာပဲ။ ေနာက္လေတြမွာ ပိုမ်ားလာမယ့္ အလားအလာ ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အခုမိုးမ်ားေတာ့မယ့္ ရာသီမွာ က်ေနာ္တို႔ က်န္းမာေရး အဖြဲ႔ေတြအေနနဲ႔ ပိုၿပီး ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားေနပါတယ္။ လုပ္လည္း လုပ္ေပးေနပါတယ္” ဟု ျပည္နယ္က်န္းမာေရး ဌာနမွ က်န္းမာေရးမႉး တဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ ကေလးေဆး႐ုံၾကီးတြင္ တာဝန္က်သည့္ ဆရာဝန္တဦးကလည္း “ဒီကို ေရာက္လာၾကတုန္းကေတာ့ ႐ုိး႐ုိးအဖ်ားနဲ႔လာတာ။ စစ္ေဆးၾကည့္လို႔ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးပိုး ေတြၿပီဆိုရင္ အဲဒီလူကို Taxing အမ်ဳိးအစား ေဆးကို ထိုးေပးပါတယ္။ ေနာက္ ေဆး႐ုံမွာ ၇-၈ ရက္ေလာက္ေနၿပီး သက္သာသြားၾကပါတယ္” ဟု မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚရွိ လူမႈေရး အသင္းအဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ ၿမိဳ႕ခံမ်ားကမူ က်န္းမာေရးဌာမွ ပညာေပးေဟာေျပာျခင္း၊ ရက္ကြက္မ်ားသို႔ ျခင္ေဆးဖ်န္းေပးျခင္းမ်ားအျပင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားပါကလည္း အခမဲ့ကုသေပးျခင္းမ်ဳိး မရွိဟု တညီတညြတ္တည္း ေျပာဆိုၾကသည္။
ကယားျပည္နယ္
ကယားျပည္နယ္တြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ဝက္အတြင္း ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားသူ ၂၁ ဦးရွိေၾကာင္း ကယားျပည္နယ္ က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနႏွင့္ လြိဳင္ေကာ္ ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံၾကီတို႔ထံမွ သိရသည္။
အဆိုပါ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကူးစက္ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ မရွိေသးေသာ္လည္း အဓိကျဖစ္ေနသည္မွာ ကယားျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕ျဖစ္ၿပီး ဖာေဆာင္းႏွင့္ ေဘာ္လခဲၿမိဳ႕မ်ားတြင္လည္းျဖစ္ၾကေၾကာင္း က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန ေဆးဝန္ထမ္း တဦးကေျပာသည္။
လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံၾကီးသို႔ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကူးစက္ေရာဂါ လာေရာက္ကုသသူမ်ားသည္ ဇြန္လဆန္းပိုင္းမွ စတင္ေရာက္ရွိလာၾကၿပီး ယခင္လမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားမႈမရွိဟု အဆိုပါေဆး႐ုံမွ ဆရာဝန္တဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ႏွစ္စဥ္ မိုးဦးက်မွစ၍ မိုးတြင္းရာသီတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိသျဖင့္ ယခုႏွစ္ ေမလပိုင္းမွစ၍ ကေလးမ်ား အမ်ားဆံုးရွိသည့္ မူလတန္း၊ အလယ္တန္း၊ အထက္တန္း စာသင္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ထိုေရာဂါႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ပညာေပးကိစၥရပ္မ်ားအား ျပည္နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနက သြားေရာက္ေဟာေျပာခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။
“က်ေနာ္တို႔ျပည္နယ္ထဲမွာ အရင္ႏွစ္ေတြကတည္းက ဒီအခ်ိန္က်ရင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္မယ္ဆိုတာ ၾကိဳသိတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔က ၾကိဳတင္လုပ္ထားတာပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႔လည္း ျဖစ္ႏႈန္းက အရင္ႏွစ္ကထက္ နည္းသြားတာ ျဖစ္တယ္” ဟု ျပည္နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန က်န္းမာေရးမႉး တဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားသူစာရင္းကို အပတ္စဥ္ တနလၤာေန႔တိုင္း ေနျပည္ေတာ္အေျခစိုက္ က်န္းမာေရး ဝန္ၾကီးဌာနသို႔ ပို႔ေဆာင္ေပးခဲ့ေၾကာင္း ျမိဳ႕နယ္ေဆး႐ုံႏွင့္ ျပည္နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနတို႔က ေျပာေသာ္လည္း မဇၥ်ိမသတင္းဌာနက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားသူ မရွိေသးဟု ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့သည္။
ယခုမိုးဦးက်ကာလတြင္ ကယားျပည္နယ္အတြင္း၌ မိုးရြာသြန္းမႈ အားနည္းေနေသး၍ စိုစြတ္မႈ သိသာစြာ ျဖစ္လာျခင္း မရွိေသးသျဖင့္ ျခင္မ်ားေပါက္ဖြားႏိုင္စြမ္း မရွိေသးသျဖင့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကူးစက္ေရာဂါ အျဖစ္ နည္းေနေသးါျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရး အဖြဲ႔မ်ား၏ အဆိုပါ ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရး အစီအစဥ္ အားနည္းေနေသးေၾကာင္း လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕ေပၚရွိ လူမႈဖူလံုေရးအဖြဲ႔ ေဆးခန္းမွ ဆရာဝန္တဦးက ေျပာသည္။
“အခုဒီမွာ အျဖစ္နည္းေနေသးတယ္ဆိုတာက ဒီျပည္နယ္မွာက မိုးအားနည္းေနေသးလို႔လည္း ျဖစ္တယ္။ ေနာက္လေတြမွာ မိုးတအား ရြာလာေတာ့မယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ျခင္ေတြ ထပ္မပြားလာႏိုင္ေအာင္၊ ခိုေအာင္းမႈေတြ မလုပ္ႏိုင္ေအာင္ က်န္းမာေရးဌာနေတြနဲ႔အတူ ၿမိဳ႕ခံ၊ ရြာခံေတြက ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္မွာ လုပ္ေနပံုကေတာ့ တကယ္မိုးအားေကာင္းလာရင္ မလြယ္ေသးပါဘူး” ဟု သူက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
