အမည္-
ကုန္သြယ္မႈ မူဝါဒေကာင္စီ
စတင္ဖြဲ႕စည္းသည့္ႏွစ္ -
၁၉၉၇ ႏွစ္ကုန္ပိုင္း
၁၉၉၇ တြင္ ကုန္သြယ္ေရးေပၚလစီအမွားမ်ား (အဓိက ဆန္စပါး) ႏွင့္ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ားေၾကာင့္ ကုန္သြယ္ေရးဝန္ၾကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းၾကည္အား ရာထူးမွ ထုတ္ပယ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ကုန္သြယ္ေရးမူဝါဒမ်ား စီစစ္ၾကီးၾကပ္ရန္ဟုဆိုကာ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ တရားဝင္ထုတ္ျပန္ေၾကျငာျခင္းမရွိေသာ္လည္း ကုန္သြယ္ေရးဝန္ၾကီးဌာနအထက္တြင္ရွိၿပီး ေကာင္စီ၏ အစည္းအေဝးဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ကုန္သြယ္ေရးဝန္ၾကီးဌာနက လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရသည္။
အေၾကာင္းျပခ်က္ -
ပို႔ကုန္သြင္းကုန္က႑တြင္ ကုန္ပစၥည္းတစ္ခုခ်င္းစီအလိုက္ တင္သြင္း/တင္ပို႔ရန္ ခြင့္ျပဳ၊မျပဳ ဆံုးျဖတ္ရန္ႏွင့္၊ တင္သြင္း/တင္ပို႔ ခြင့္ျပဳသည့္ ပမာဏကို ဆံုးျဖတ္ရန္။
ဥကၠဌ -
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေမာင္ေအး ဦးစီး
ဖြဲ႕စည္းပံု -
လက္ရွိ ကုန္သြယ္မႈမူဝါဒေကာင္စီ အဖြဲ႕ဝင္အားလံုးအတိအက်မသိရေသာ္လည္း လက္ရွိတြင္ ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးေမာင္ေအး၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး တင္ေအာင္ျမင့္ဦးႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရးဝန္ၾကီး၊ ကုန္သြယ္မႈႏွင့္ စပ္လွ်င္းေသာ ဝန္ၾကီးဌာနမ်ားမွ ဝန္ၾကီးမ်ား (ပို႔ေဆာင္ေရး၊ နယ္စပ္စည္ပင္ စသည့္) ပါဝင္ေၾကာင္းသိရသည္။
အစည္းအေဝး -
သံုးလသို႔ ေလးလဝန္းက်င္တြင္တၾကိမ္ ေကာင္စီ၏ ပံုမွန္အစည္းအေဝးျပဳလုပ္ေလ့ရွိသည္။ (ယခင္က စစ္႐ုံးခ်ဳပ္တြင္ ျပဳလုပ္၊ ယခုေနျပည္ေတာ္)
ပို႔ကုန္သြင္းကုန္က႑အား ထိန္းခ်ဳပ္ပံု-
ပို႔ကုန္ႏွင့္ပတ္သတ္၍ ကုန္သြယ္ေရးဝန္ၾကီးဌာနႏွင့္ အျခားအဖြဲ႕အစည္းမ်ား (UMFCCI ႏွင့္ ဆန္စပါးအသင္း၊ ေရလုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္း စသည့္) မွ လက္ရွိ ျပည္တြင္းထြက္ကုန္အေျခအေနမ်ားႏွင့္ လုပ္ငန္းလ်ာထားခ်က္မ်ားကို အစည္းအေဝးမ်ားသို႔ ပံုမွန္တင္ျပရသည္။ တင္ျပခ်က္မ်ားအေပၚ ေကာင္စီက ျပည္တြင္းစားသံုးမႈ၊ အရန္ထားရွိမႈ စေသာ မူဝါဒမ်ားျဖင့္ သံုးသပ္ၿပီး ပို႔ကုန္ပစၥည္းႏွင့္ ပမာဏမ်ားခ်မွတ္ေပးသည္။ အဓိကအားျဖင့္ စိုက္ပ်ဳိးေရးပို႔ကုန္မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားေၾကာင္း သိရသည္။ (ဆန္စပါး ၊ ပဲႏွင့္ ႏွမ္း စသည္တို႔ကို အဓိကထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္။)
သြင္းကုန္ႏွင့္ပတ္သတ္၍မူ သြင္းကုန္ပစၥည္းအားလံုးကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္။ ပံုမွန္လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္မွာ ေကာင္စီမွတင္သြင္းခြင့္ေပးသည့္ ကုန္ပစၥည္းကို သတ္မွတ္ေပးထားေသာ ပမာဏအတိုင္း ကုန္သြယ္ေရးဝန္ၾကီးဌာနမွ သြင္းကုန္လိုင္စင္ထုတ္ေပးျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အခ်ဳိ႕သြင္းကုန္မ်ားကို ေကာင္စီက တိုက္႐ိုက္လိုင္စင္ခ်ေပးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္သည္။ (အဓိကအားျဖင့္ ကားတင္သြင္းခြင့္ လိုင္စင္အား ကုန္သြယ္မႈမူဝါဒေကာင္စီမွသာ တိုက္႐ိုက္ခ်ေပးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။)
ေနာက္ခံသမိုင္း-
၁၉၉၆-၁၉၉၇ တြင္ ယင္းအခ်ိန္က ကုန္သြယ္ေရးဝန္ၾကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းၾကည္က ဆန္စပါးတန္ခ်ိန္တသန္း တင္ပို႔မည္ဟု ေၾကျငာၿပီး တင္ပို႔ခဲ့သည္။ ယင္းအခ်ိန္က ဆန္ကို ကုန္သြယ္ေရးမွ ဝယ္ယူၿပီး ႏိုင္ငံျခားသို႔ တိုက္႐ိုက္ေရာင္းခ်ျခင္းျဖစ္သည္။ ရာႏႈန္းျပည့္နီးပါး တင္ပို႔ႏိုင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ျပည္တြင္းစားသံုးမႈမလံုေလာက္၍ ျပည္တြင္းဆန္ေစ်းျမင့္တက္ခဲ့သည္။ (ယင္းေနာက္ကြယ္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းၾကည္၏ သမီးျဖစ္သူက ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီမ်ားအား ဆန္တတန္ ငါးေဒၚလာႏႈန္းျဖင့္ ပါမစ္ေရာင္းစားခဲ့ေၾကာင္း ကုန္သြယ္ေရးအရာရွိေဟာင္းမ်ားက ဆိုသည္။။)
ဆန္ဝယ္ယူသည့္ ကုမၸဏီမ်ားအား ျပည္တြင္းလိုအပ္သည့္ စိုက္ပ်ဳိးေရးသံုး ဓါတ္ေျမၾသဇာတင္သြင္းေပးရန္ အျပန္အလွန္စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သည္။ ကုမၸဏီမ်ားက ျပန္လည္တင္သြင္းလာခဲ့ေသာ ဓါတ္ေျမၾသဇာမ်ားကို လယ္ဆည္ ဝန္ၾကီးဌာနသို႔ တင္သြင္းရာတြင္ ေဒၚလာေစ်းကေမာက္ကမစတင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ယင္းအခ်ိန္က လယ္ဆည္ဝန္ၾကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမင့္ေအာင္က ကုမၸဏီမ်ားအား ျပင္ပေဒၚလာေပါက္ေစ်းအတိုင္း ျမန္မာက်ပ္ေငြျဖင့္ တြက္ခ်က္ေပးခဲ့သည္။
ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီမ်ားက ေဒၚလာသန္းရာဂဏန္းေက်ာ္ တန္ဖိုးကို ျပည္တြင္းေစ်းကြက္အတြင္း သူ႔ထက္ငါ အလုအယက္ဝယ္ၾကရာမွ ၁၉၉၇ ဧၿပီလဆန္းပိုင္းက တေဒၚလာ က်ပ္ ၂ဝဝ ရွိခဲ့ေသာ ေငြလဲႏႈန္းသည္ ဇြန္လသို႔ေရာက္ရွိခ်ိန္တြင္ တေဒၚလာ က်ပ္ ၄၃ဝ ခန္႔အထိ ေရာက္ရွိသြားခဲ့သည္။ ျပည္တြင္းဆန္ေစ်းျမင့္မားမႈႏွင့္အတူ ႏွစ္လအတြင္း ေဒၚလာေစ်း ေခါက္ခ်ဳိးျမင့္တက္မႈ ျဖစ္ပြားလာခဲ့ သျဖင့္ စီးပြားေရးမတည္မၿငိမ္ျဖစ္လာခ်ိန္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းၾကည္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ဘ၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမင့္ေအာင္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအးေသာင္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ရဲေက်ာ္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ဳိးညႊန္႔ စေသာ စီနီယာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားအား ရာထူးမွဖယ္ရွားမႈလည္း တြဲပါလာခဲ့သည္။
နဝတမွ နအဖသို႔ အမည္ေျပာင္းလဲလိုက္ျခင္းႏွင့္အတူ စစ္အစိုးရသည္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ အာဏာသိမ္းအဖြဲ႕တြင္ပါဝင္ခဲ့သည့္ စီနီယာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ (၁၄)ဦးအား လာဘ္စားမႈ၊ အက်င့္ပ်က္ေဖာက္ျပားမႈ၊ အဂတိလိုက္စားမႈစေသာ စြဲခ်က္မ်ားျဖင့္ ရာထူးမွ ထုတ္ပယ္ျခင္း၊ ေထာင္ခ်ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ေဝဖန္သူမ်ားကေတာ့ အာဏာအားျပိဳင္မႈသည္သာလ်ွင္ အေၾကာင္းရင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။
ထို႔ေနာက္ ၁၉၉၇ ခု ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ ကုန္သြယ္ေရးက႑တြင္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ားအတြက္ဟု ရည္ရြယ္ကာ ကုန္သြယ္မႈမူဝါဒေကာင္စီ စတင္ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။
