နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ)။ ။ ဘီဘီစီ ကမၻာတလႊား ထုတ္လႊင့္မႈ အစီအစဥ္အခ်ဳိ႕ကို ၃ ႏွစ္စာ ရပ္နားမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ျမန္မာပိုင္း အစီအစဥ္ကို အသံုးစရိတ္ အနည္းငယ္သာ ေလွ်ာ့ခ်မည္ျဖစ္သည္။
ဘိီဘီစီ ျမန္မာဌာနသည္ ျမန္မာလူထုအတြက္ အေရးပါလ်က္ရွိသည့္အျပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေတာင္းဆိုမႈေၾကာင့္ ဦးစားေပးဌာနမ်ားတြင္ ထည့္သြင္းခဲ့ေၾကာင္း ဘီဘီစီ ကမၻာ့သတင္း ညႊန္ၾကားေရးမႉး ပီတာ ေဟာေရာခ့္က BBC world Today တြင္ ေျပာဆိုသြားသည္။
ျမန္မာပိုင္းအစီအစဥ္ကို ၁ဝ ရာခုိင္ႏႈန္း အသံုးစရိတ္
ေလွ်ာ့ခ်ေၾကာင္း ဘီဘီစီ ျမန္မာဘာသာ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာတြင္ ေရးသားထားသည္။ဘီဘီစီကမၻာတလႊား အစီအစဥ္မွ ဌာန ၅ ခု၊ ဘာသာစကား ၇ ခုျဖင့္ ထုတ္လႊင့္ေနသည့္ ေရဒီယုိ အစီအစဥ္မ်ားကို ယခုႏွစ္ ဧၿပီလမွစ၍ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီလအထိ ရပ္နားေတာ့မွာ ျဖစ္သည္။
ျမန္မာဌာနကို အာရွပစိဖိတ္ဌာနမွ ေတာင္အာရွဌာနသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕မည္ဟု ဘီဘီစီ ျမန္မာပိုင္း ဝန္ထမ္းတဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။ သုိ႔ေသာ္ အဆုိပါ အေျပာင္းအလဲႏွင့္ ပတ္သက္၍ သီးျခား အတည္ျပဳႏုိင္ျခင္း မရွိသလို၊ အသံုးစရိတ္ေလွ်ာ့ခ်ေရးအတြက္ ထုတ္လႊင့္မႈ အစီအစဥ္ ေျပာင္းလဲမႈ ရွိမရွိကိုလည္း မသိရပါ။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျမန္မာျပည္သူမ်ား သတင္းအခ်က္အလက္ ရရွိရန္ ဘီဘီစီ ျမန္မာပိုင္း အစီအစဥ္ကို အားကိုးေနရသျဖင့္ ၎အစီအစဥ္ ရပ္ဆုိင္းသြားမည္ကို စိုးရိမ္မိေၾကာင္း ေနအိမ္တြင္ အထိန္းသိမ္းခံေနရစဥ္က ေျပာဆိုခဲ့သည္။
ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံျခားေရးႏွင့္ ဓနသဟာယ႐ံုးမွ ဘီဘီစီ ကမၻာတလႊား သတင္းဌာနသို႔ ေထာက္ပံ့ေနေသာ ေငြေၾကး ၁၆ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖတ္ေတာက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ အစိုးရ အသံုးစရိတ္ ေခြ်တာေရး တစိတ္တပိုင္း ျဖစ္သည္။ ေငြျဖတ္ရန္အတြက္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလကတည္းက သံုးသပ္လာခဲ့ရာ ယခုလို ဆံုးျဖတ္လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။
ရပ္နားလုိက္သည့္ ဌာနမ်ားမွာ အာဖရိကအတြက္ ထုတ္လႊင့္ေနေသာ ေပၚတူဂီဌာန၊ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ထုတ္လႊင့္ေနသည့္ ကာေရဘီယံ၊ ဆားဗီးယား၊ အယ္လ္ေဘးနီးယားႏွင့္ မက္ဆီဒိုးနီးယား ဘာသာ အစီအစဥ္တို႔ ျဖစ္သည္။ ၎တို႔မွာ အစီအစဥ္ျပည့္ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားျဖစ္သည့္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကား ထုတ္လႊင့္မႈ၊ ေရဒီယိုႏွင့္ အင္တာနက္ သတင္းမ်ား ျဖစ္သည္။
ထို႔ျပင္ ရပ္နားရသည့္ ေရဒီယုိအစီအစဥ္မ်ားမွာ ဗီယက္နမ္၊ တ႐ုတ္ (မန္ဒရင္း)၊ တူရကီ၊ အဇီရီႏွင့္ က်ဴဘား ႏိုင္ငံအတြက္ စပိန္ဘာသာျဖင့္ ထုတ္လႊင့္ေနမႈမ်ား ျဖစ္သည္။
ဘီဘီစီသည္ ျမန္မာအပါအဝင္ ဘာသာစကား ၃၂ မ်ဳိးျဖင့္ ေရဒီယို အစီအစဥ္မ်ားကို ကမၻာ့တလႊား ထုတ္လႊင့္ေပးေနသည့္ ကမၻာ့အၾကီးဆံုး သတင္းဌာန ျဖစ္သည္။
ဝန္ထမ္းေပါင္း ၂၄ဝဝ ရွိခဲ့ရာ အစီအစဥ္မ်ား ရပ္နားလုိက္ရသျဖင့္ လာမည့္ ၃ ႏွစ္အတြင္း ဝန္ထမ္း ၆၅ဝ ေက်ာ္္ အလုပ္ရပ္နားရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ ရက္သတၱတပတ္လွ်င္ ဘီဘီစီ ပရိသတ္ ၁၈ဝ သန္းေက်ာ္ ရွိခဲ့ရာမွ သန္း ၃ဝ ေက်ာ္ ေလ်ာ့က်သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဘီဘီစီ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ဘတ္ဂ်တ္ေလွ်ာ့ခ်မႈ၊ ဘာသာစကား အစီအစဥ္ ရပ္ဆုိင္းမႈတို႔ေၾကာင့္ အမ်ဳိးသား သတင္းစာဆရာသမဂၢ (NUJ) ႏွင့္ ဝန္ထမ္းမ်ားက ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ရွိ ဘီဘီစီ ႐ံုးေရွ႕တြင္ ယမန္ေန႔က ဆႏၵျပခဲ့ၾကသည္။
အတိုက္အခံ ဒီမုိကေရစီအင္အားစုမ်ားအတြက္ အေရးၾကီးလွသည့္ သတင္းရင္းျမစ္တခု ဆက္လက္ တည္ရွိေနဦးမည္ ျဖစ္သျဖင့္ ဝမ္းေျမာက္မိေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ေနသည့္ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္သူ ဦးဝင္းတင္က မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
“ဗမာအတုိက္အခံေတြ၊ ဒီမုိကေရစီ အင္အားစုေတြအတြက္ အလြန္အေရးၾကီးတဲ့ main source ျဖစ္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ အမွန္အတိုင္းေျပာရရင္ေတာ့ တျခား source ထက္ကို အေရၾကီးသလို ျဖစ္တယ္လုိ႔ေတာင္ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္ပါတယ္” ဟု သူက ဆုိသည္။
စစ္အစိုးရ၏ ဝါဒျဖန္႔သတင္းမ်ားသာ ၾကည့္ရႈခြင့္ရသည့္ ျမန္မာျပည္သူမ်ားအတြက္ မွန္ကန္ေသာ သတင္းမ်ား ထုတ္လႊင့္ေပးသည့္ ဘီဘီစီ ျမန္မာပိုင္း ေရဒီယိုထုတ္လႊင့္မႈ ဆက္လက္ရွိေစလိုေၾကာင္း ေသာတရွင္မ်ားက မဇိၥ်မကို ေျပာသည္။
ပဲခူးၿမိဳ႕ခံ လူငယ္တဦးက “ဘီဘီစီဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ မေမြးခင္ကတည္းကေပါ့။ ဒီလိုမ်ဳိး မွန္မွန္ကန္ကန္ သတင္းေတြ လႊင့္ေပးႏိုင္တဲ့ သတင္းဌာနတခု မရွိေတာ့ဘူးဆိုရင္ ျမန္မာျပည္သူေတြ နားမ်က္စိေတြ မႈန္ဝါး ထုိင္းမႈိင္းကုန္သလို ျဖစ္သြားမွာပါ။ ဒီလိုသတင္းဌာနေတြ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ ရွားတယ္ေလ” ဟု သူက ေျပာသည္။
အိႏၵိယ-ျမန္မာနယ္စပ္မွ ေသာတရွင္ အမ်ဳိးသမီးတဦးကလည္း “က်မတို႔လို အင္တာနက္မရွိတဲ့ ေနရာေတြမွာ ျမန္မာျပည္က သတင္းဆိုရင္ ဒါပဲ နားေထာင္ရတာ” ဟု ဆုိသည္။
ဘီဘီစီကို ၁၉၃၂ ခုႏွစ္တြင္ တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာပိုင္းအစီအစဥ္မွာ ၁၉၄ဝ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ခဲ့ရာ ႏွစ္ေပါင္း ၇ဝ ျပည့္ေျမာက္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။
