နယူးေဒလီ (မဇၩိမ)။ ။ ယခုႏွစ္တြင္ က်င္းပေတာ့မည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္ ဘာလင္ၿမိဳ႕၌ ဂ်ာမန္ ပညာေရးရံပံုေငြ အဖြဲ႔တခုက စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္ စီစဥ္က်င္းပမည့္ ျမန္မာ့အေရး အလုပ္႐ံု ေဆြးေႏြးပြဲကို ျမန္မာ့အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက အျပင္းအထန္ ေဝဖန္လိုက္ၾကသည္။
ေဒါက္တာ ခင္ေဇာ္ဝင္းႏွင့္ ေဒါက္တာ ေနဝင္းေမာင္တို႔ကို ဖိတ္ၾကားခဲ့ၿပီး သူတို႔ ထိုအစည္းအေဝးတြင္ ေဆြးေႏြး ေျပာၾကားၾကမည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားမွာလည္း စစ္အစိုးရ၏ ဝါဒျဖန္႔ စကားမ်ားသာ ျဖစ္လိမ့္မည္ဟုဆိုကာ ဦးဆန္နီ ေအာင္သန္းဦး ေခါင္းေဆာင္သည့္ ျမန္မာ့အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက ဘာလင္ၿမိဳ႕ရွိ ဖရက္ဒရစ္အီးဘတ္ ေဖာင္ေဒးရွင္း (Friedrich Ebert Foundation) က စက္တင္ဘာ ၁၇ ရက္တြင္ က်င္းပမည့္ ယခုႏွစ္ ျမန္မာ့ေရြးေကာက္ပြဲအေၾကာင္း အလုပ္႐ုံ ေဆြးေႏြးပြဲကို ကန္႔ကြက္ ႐ႈတ္ခ်လိုက္ၾကသည္။
ဖရက္ဒရစ္အီးဘတ္ ေဖာင္ေဒးရွင္းက `ပါလီမန္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား မက်င္းပမီ ျမန္မာႏိုင္ငံ - ျပည္တြင္းမွ အျမင္မ်ား´ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ဘာလင္ၿမိဳ႕၌ စက္တင္ဘာ ၁၇ ရက္တြင္ က်င္းပမည့္ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ႏိုဝင္ဘာ ၇ ရက္တြင္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲအေၾကာင္း၊ စစ္အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေနသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမ်ားအေၾကာင္း၊ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဒီမိုကေရစီ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္သည့္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ရွိမရွိ´ ဆိုသည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားအေပၚ ေဆြးေႏြး သံုးသပ္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။
ဤအလုပ္႐ံု ေဆြးေႏြးပြဲ၏ အဓိက ဦးတည္ခ်က္သည္ `ဝါဒျဖန္႔ရန္´ ႏွင့္ `အတုအေယာင္ ေရြးေကာက္ပြဲ´ကို တရားဝင္ေအာင္ လုပ္ေပးျခင္းမွ်သာ ျဖစ္သည့္အတြက္ ဆန္႔က်င္ ကန္႔ကြက္ၾကရန္ စီစဥ္ထားေၾကာင္း ဂ်ာမဏီေရာက္ ျမန္မာ့အေရး တက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူမ်ားက ႐ႈတ္ခ် ေျပာဆိုလိုက္ၾကသည္။
ဤေဖာင္ေဒးရွင္း ႐ံုးခ်ဳပ္တြင္ က်င္းပမည့္ အလုပ္႐ံု ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ ေဖာင္ေဒးရွင္းမွ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ား၊ ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈဆိုင္ရာ အၾကံေပး ေဒါက္တာခင္ေဇာ္ဝင္း၊ ျမန္မာအီးဂရက္စ္ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းကို ထူေထာင္သူတဦးႏွင့္ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးျဖစ္သူ ေဒါက္တာ ေနဝင္းေမာင္တို႔ တက္ေရာက္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။
ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ဂ်ာမန္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ အစည္းအေဝး တက္ေရာက္လာ သူမ်ားကို ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေပၚေပါက္လာမည့္ အေျခအေနမ်ားကို `အျမင္ရွင္းေအာင္´ ရွင္းလင္းေျပာ ဆိုၾကမည္ျဖစ္သည္ဟု ေဖာင္ေဒးရွင္းမွ တာဝန္ရွိသူတဦးက ေျပာဆိုသည္။
အလုပ္႐ုံ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ဥပေဒျပဳမႈျဖစ္စဥ္၌ မည္သို႔မည္ပံု ျဖစ္ပ်က္ေနသည္တို႔ကို တင္ျပေဆြးေႏြး ၾကမည္ျဖစ္ၿပီး၊ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက ျမန္မာ့ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမ်ား အေပၚလည္း ေဝဖန္ေဆြးေႏြး သံုးသပ္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဒီမိုကေရစီ အေျပာင္းအလဲတရပ္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္မည့္ အလားအလာ ရွိ၊ မရွိတို႔ကိုလည္း ေဝဖန္ေဆြးေႏြး သံုးသပ္ၾကမည္ျဖစ္သည္ ဟု သူက ဆက္လက္ ေျပာဆိုလိုက္သည္။
ေဒါက္တာခင္ေဇာ္ဝင္းက `ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားအၾကိဳ ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေန - ျပင္ဆင္ေရးကာလအဆင့္၌ အတိုက္အခံ အုပ္စုမ်ားႏွင့္ စစ္တပ္၏ အခန္းက႑ႏွင့္ ပါတီႏိုင္ငံေရး´ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေဟာေျပာမည္ျဖစ္ကာ ေဒါက္တာေနဝင္းေမာင္ကမူ `သပိတ္ေမွာက္ျခင္းႏွင့္ ထိေတြ႔ဆက္ဆံျခင္း - ဒီမိုကေရစီ အေျပာင္းအလဲတြက္ အခြင့္အလမ္း တရပ္ျဖစ္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား´ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေဟာေျပာမည္ ျဖစ္သည္။
`ယခုအစီအစဥ္သည္ ဆယ္စုႏွစ္ ၂ ခုအၾကာတြင္ ေပၚေပါက္လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားအေၾကာင္း အဓိကထား ေဆြးေႏြးမည့္´ အစီအစဥ္ ျဖစ္သည္ဟု မစၥတာ ကြန္စတန္တင္က ေျပာသည္။
`ဂ်ာမဏီကလူေတြက ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ျဖစ္ထြန္း တိုးတက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အသားမက်ေသးပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ တက္ေရာက္လာသူေတြကို ဒီလိုအေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ အကၽြမ္းတဝင္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲကို ႏွစ္နာရီၾကာ ဆက္လက္ ျပဳလုပ္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္´ ဟု ၎က ေျပာဆိုသြားသည္။
ႏိုင္ငံေရး ပါတီေပါင္း ၄၂ ပါတီသည္ စစ္အစိုးရ၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ျဖစ္ေသာ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ (UEC) ၏ အတည္ျပဳခ်က္ ရရွိထားၿပီးျဖစ္ကာ ယခုက်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ ပါဝင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ ၁၉၉ဝ က ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အျပတ္အသတ္ ႏိုင္ၿပီးကတည္းက ပထမဆံုးအၾကိမ္ က်င္းပျပဳလုပ္မည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္မည္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အဆုိပါ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ကို စစ္အစိုးရက ဆယ္စုႏွစ္ ၂ ခုၾကာ လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားခဲ့ၿပီး ယခုႏွစ္တြင္ ပယ္ဖ်က္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။
စစ္အစိုးရကို ေဝဖန္ေနသူမ်ားကမူ ယခုက်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို အတုအေယာင္သာ ျဖစ္သည္ဟု စစ္တပ္ႏွင့္ သူတုိ႔၏ လက္ရင္းပါတီမ်ားကိုသာ မ်က္ႏွာသာေပးထားသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမ်ားကို ေထာက္ျပကာ ေဝဖန္ေျပာဆိုေနၾကသည္။ ဤဥပေဒမ်ားအရ ဒီခ်ဳပ္ႏွင့္ အျခားအတိုက္အခံ ပါတီေပါင္းမ်ားစြာကို ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပါဝင္ျခင္း မျပဳႏိုင္ေအာင္ ျပဳလုပ္ထားသည္။
ျမန္မာဗ်ဴ႐ို ဂ်ာမဏီကို ဤအလုပ္႐ံု ေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပျခင္းက အၾကီးအက်ယ္ အမ်က္ေဒါသ ထြက္ေစခဲ့ၿပီး က်င္းပမည္ကိုလည္း ေဝဖန္ ႐ႈတ္ခ်လိုက္သည္။ ဤအဖြဲ႔သည္ ဂ်ာမန္လူမ်ဳိး ေထာက္ခံသူမ်ား၊ ျပည္ပေရာက္ အျခားျမန္မာမ်ားႏွင့္ ပူးတြဲကာ ယခုအစည္းအေဝးကို ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပသြားၾကမည္ျဖစ္ၿပီး လာေရာက္မည့္ ကိုယ္စားလွယ္ႏွစ္ဦးမွာလည္း စစ္အစိုးရ၏ လက္ကိုင္တုတ္ႏွင့္ ၾသဇာခံမ်ားသာ ျဖစ္သည္ဟု ေျပာဆိုလိုက္ၾကသည္။
`ေရြးေကာက္ပြဲကေန ဘယ္လို အေျပာင္းအလဲမ်ဳိးမွ ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ဘဲ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ဒီအစည္းအေဝးမွာ ေဟာေျပာမယ့္သူႏွစ္ဦးဟာ စစ္အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ့ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူေတြ ျဖစ္ၾကပါမယ္။ သူတို႔ဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ျပည္သူလူထုရဲ႕ဆႏၵကို ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး´ ဟု ျမန္မာဗ်ဴ႐ိုဂ်ာမဏီ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္သူ ဦးဆန္နီ ေအာင္သန္းဦးက ေျပာသည္။
`ဒီေရြးေကာက္ပြဲဟာ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒကို အေျခခံထားတာ မွန္ေပမဲ့ လူထုအတြက္ တကယ္လိုအပ္ၿပီး စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲလဲ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ သူတို႔က ဝါဒျဖန္႔မွာပဲ။ တကယ္ေတာ့ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုဟာ စစ္တပ္အုပ္စိုးမႈကို ခိုင္မာေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးထားတာသာ ျဖစ္တာေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ မေထာက္ခံပါဘူး´ ဟု သူက ေျပာသည္။
မဇၩိမက ေဒါက္တာေနဝင္းေမာင္ႏွင့္ ေဒါက္တာခင္ေဇာ္ဝင္းတို႔ကို သူတို႔၏သေဘာထားမွတ္ခ်က္ကို ေမးျမန္းရန္အတြက္ ဆက္သြယ္ခဲ့ရာ ဆက္သြယ္၍မရခဲ့ပါ။
