နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ)။ ။ အျပစ္အနာအဆာမ်ားေသာ ေရြးေကာက္ပဲြကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈကာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးမ်ားကို ရဲေဆးတင္မေပးသင့္ေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ HRW က တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိ ေျပာဆိုတိုက္တြန္းလုိက္သည္။
ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ (ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး) သန္းေရႊ ၏ ယေန႔မွ စတင္မည့္ ၅ ရက္ၾကာ တ႐ုတ္ျပည္ ခရီးစဥ္ ေပၚထြက္လာစဥ္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ HRW (Human Riights Watch) အဖဲြ႔က တိုက္တြန္းေတာင္းဆိုလုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္။
’’အျပစ္အနာအဆာေတြ ရွိေနတဲ့ ႏိုဝင္ဘာလ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ တာဝန္ခံမႈ လိုအပ္ေနတာေတြကို လ်စ္လ်ဴရႈၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေတြကို ရဲေဆးတင္ေပးလိုက္သလို မျဖစ္ေစသင့္ဘူး’’ ဟု HRW ၏ အာရွတိုက္ဆိုင္ရာ ေခတၱဒါ႐ိုက္တာ ဆိုဖီရစ္ခ်တ္ဆန္ Sophie Richardson က ေျပာသည္။
သူက ဆက္ၿပီး ’’တ႐ုတ္အစိုးရအေနနဲ႔
အေျခအေနအားလံုး ပံုမွန္ပဲဆိုတဲ့ အယူအဆကို ျငင္းပယ္ၿပီး၊ တိုင္းျပည္တြင္း ေရရွည္ခံၿပီး တကယ့္အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ေပၚလာေရးအတြက္ ျမန္မာအစိုးရကို ဖိအားေပးရာမွာ တျခားအစိုးရေတြနဲ႔ လက္တြဲပါဝင္သင့္ပါတယ္’’ ဟု ေျပာသည္။ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္၏ ခရီးစဥ္ကို ပြင့္လင္းေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပေရး၊ ျပစ္မႈၾကီးမ်ားအေပၚ တာဝန္ခံမႈ ရွိေရးအတြက္ အသံုးခ် ဖိအားေပးသြားသင့္ေၾကာင္း HRW က တိုက္တြန္းလိုက္ေသးသည္။
ယခုခရီးစဥ္ႏွင့္ တိုက္ဆုိင္စြာပင္ တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ အပစ္ရပ္ ဝ’ ျပည္ ေသြးစည္းညီညြတ္ေရး တပ္မေတာ္ UWSA ႏွင့္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ KIO က နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖဲြ႔ေရး ျငင္းပယ္ထားသျဖင့္ စစ္အစိုးရႏွင့္ တင္းမာမႈမ်ား တိုးပြားေနခ်ိန္ျဖစ္သည္။
ထို႔ျပင္ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ကိုးကန္႔ တပ္ဖြဲ႔ႏွင့္ ျမန္မာလံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔အၾကား တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္အတြင္း ဒုကၡသည္ ၃၇ဝဝဝ ခန္႔ ေျပးဝင္ခိုလံႈလာခဲ့ၾကေသးသည္။
’’ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ယူထားတဲ့ အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ မေျပမလည္ ျဖစ္ေနတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သေဘာထားတခုရေအာင္ လုပ္ခဲ့မယ္လို႔ ထင္တယ္ဗ်။ သူတို႔က ေျပာၿပီးသား ထာဝရ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လိုခ်င္ရင္ ၂ နည္း ရွိတယ္။ တနည္းက နယ္ျခားေစာင့္တပ္ လုပ္ဖို႔၊ တနည္းက လက္နက္ခ်ဖို႔။ ေဘးနားက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုင္ငံၾကီးကလည္း ျပႆနာကို ေျပေျပလည္လည္ ေျဖရွင္းဖို႔ပဲ ေျပာေနတယ္။ ဗိုလ္သန္းေရႊ မသြားခင္မွာ နယ္စပ္ လက္နက္ကိုင္ေတြ ရွိတဲ့ေနရာမွာ စစ္တပ္ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈက ၿငိမ္ေနတယ္။ ဒါကိုလည္း တင္ျပဦးမယ္ ထင္တယ္’’ ဟု တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္ေန ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအကဲခတ္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေဇာက ေျပာသည္။
သူက ဆက္ၿပီး ’’တပ္အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္တာကိုလည္း ေျပာျပေစခ်င္လို႔နဲ႔ တူတယ္။ သူေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ သူ႔ေနရာကို ဆက္ခံမယ့္ ဗိုလ္ျမင့္ေအာင္ကိုလည္း ပြဲထုတ္ျပခ်င္တာလည္း ပါမယ္။ ေနာက္ ေဟာင္ေကာင္ မီဒီယာေတြက ဗိုလ္သန္းေရႊ အိႏၵိယသြားတဲ့ ကိစၥနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ေလး ထင္ျမင္ခ်က္ ရွိၾကတယ္။ ဟိုလက္ဝါး ျဖန္႔ေတာင္း၊ ဒီလက္ဝါး ျဖန္႔ေတာင္းတို႔၊ အိႏၵိယ သြားၿပီးၿပီ တ႐ုတ္ျပည္ လာေတာင္းဦးမယ္တို႔ ေရးၾကတယ္။ ဒါကိုလည္း ေျပလည္ေအာင္ ရွင္းျပဦးမယ္လို႔ ထင္တယ္’’ ဟု ေျပာသည္။
ရစ္ခ်တ္ဆန္ကလည္း ’’တ႐ုတ္က ျမန္မာျပည္ကေန အက်ဳိးအျမတ္ လိုခ်င္တယ္။ မတည္ၿငိမ္တဲ့ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔လည္း ကင္းကင္းေနခ်င္တယ္။ တ႐ုတ္အစိုးရကသာ ျမန္မာအစိုးရအေပၚ ခ်ဥ္းကပ္ပံုကို အေျခခံအားျဖင့္ မေျပာင္းလဲဘူးဆိုရင္ ႐ိုင္းစိုင္းၾကမ္းတမ္းတဲ့ စစ္အစိုးရေတြကို အကာအကြယ္ေပးတဲ့ သူဆိုတဲ့ သူ႔ဂုဏ္သတင္းကို အေရာင္တင္ေပးသလို ျဖစ္ေနတဲ့ အႏၲရာယ္ရွိတယ္’’ ဟု ဆုိသည္။
တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ေရတပ္သေဘၤာမ်ား၊ တိုက္ေလယာဥ္မ်ား၊ အေျမာက္ၾကီးမ်ား၊ ထရပ္ကားမ်ား အပါအဝင္ စစ္လက္နက္ပစၥည္းမ်ား ေပးပို႔ခဲ့သျဖင့္ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအတြက္ အဓိက လက္နက္ေထာက္ပံ့သည့္ ႏိုင္ငံ ျဖစ္လာခဲ့သည္။
ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား ၾကီးထြားလာေနေသာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္လုပ္ငန္းၾကီးမ်ားတြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားျခင္း၊ ေရနံဓာတ္ေငြ႔စီမံကိန္းမ်ားကဲ့သို႔ စီးပြားေရးအဆက္အဆံ ၾကီးမားစြာ ရွိေနသည္။ ကုန္သြယ္ေရးမွာ တႏွစ္လွ်င္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃ ဘီလ်ံနီးပါးရွိၿပီး နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးမွာလည္း လ်င္ျမန္စြာ ၾကီးထြားလာေနသည္။ ထုိ႔ျပင္ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သည့္ အဓိက စြမ္းအင္ စာခ်ဳပ္မ်ားေၾကာင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံကုန္သြယ္ေရးမွာ အၾကီးအက်ယ္ တုိးတက္လာမည့္ အလားအလာလည္း ရိွိေနျပန္သည္။
ႏိုင္ငံေတာ္က အမ်ားစုပိုင္ဆိုင္ေသာ တ႐ုတ္အမ်ဳိးသား ေရနံေကာ္ပိုေရးရွင္း CNPC ၏ အမ်ားပိုင္ ကုမၸဏီခြဲျဖစ္ေသာ PetroChina က ျမန္မာႏို္င္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေရႊဓာတ္ေငြ႔ေျမမွ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔မ်ား ဝယ္ယူရန္ ျမန္မာႏွင့္ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သည္။ ယင္းသဘာဝဓာတ္ေငြ႔မ်ား သယ္ယူရန္ သြယ္တန္းေဖာက္လုပ္မည့္ ပိုက္လိုင္း ၂ လိုင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေဆာက္လုပ္ဖူးသမွ် အေျခခံအေဆာက္အဦမ်ားအနက္ အၾကီးဆံုး ျဖစ္လိမ့္မည္။
တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေရႊႏွင့္ ဒုတိယတပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးေမာင္ေအးတို႔သည္ စစ္ဘက္ရာထူးမ်ားမွ အနားယူခဲ့ေၾကာင္း မဇၥ်ိမက ၿပီးခဲ့သည့္လ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။
သို႔ေသာ္ အဆိုပါ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ ရာထူးမွ အနားယူျခင္း ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ စစ္အစိုးရက ယေန႔ထိတုိင္ အတည္ျပဳခ်က္ ထုတ္ျပန္ျခင္း မရွိေသးပါ။
ထို႔ေနာက္ စစ္အစိုးရသတင္းစာမ်ားတြင္ အျခားႏုိင္ငံမ်ားသို႔ သဝဏ္လႊာမ်ား ေပးပို႔ရာ၌ ႏိုင္ငံေတာ္ အၾကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေရႊဟု ေဖာ္ျပပါရွိခဲ့သည္။
ယခု တ႐ုတ္ျပည္ ခရီးစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏိုင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ ဥကၠ႒ ဟု တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီးဌာနက စက္တင္ဘာ ၃ ရက္ေန႔တြင္ ေဖာ္ျပပါရွိသည္။
ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္သည္ ၁၉၉၆ ႏွင့္ ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္မ်ားအတြင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသုိ႔ သြားေရာက္ လည္ပတ္ခဲ့ေသးသည္။
တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္ကလည္း ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ဒုသမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္ႏွင့္ ယခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဝမ္ၾကားေပါင္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့ေသးသည္။
