စံခလပူရီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ ယခင္ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ခဲ့သည့္ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (SNLD) အား မူလအမည္အတိုင္း ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က မွတ္ပုံတင္ခြင့္ ျပဳလိုက္ၿပီ ျဖစ္သည္။
ေနျပည္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ဇြန္လ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ မွတ္ပုံတင္ခြင့္ ျပဳလိုက္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ပါတီ
ေျပာခြင့္ရ ပုဂၢိဳလ္ စိုင္းလိတ္ က ေျပာသည္။
“မေန႔က ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ေပးလိုက္တဲ့ စာကို တိုင္း ေကာ္မရွင္က လာပို႔ပါတယ္။ ရက္ေပါင္း ၉ဝ အတြင္းမွာ ပါတီဝင္အင္အား တေထာင္ကို ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ဆီ တင္ျပရဦးမယ္။ ဒါမွ လုံးဝ အသိအမွတ္ျပဳ ခံရတဲ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ျဖစ္မယ္” ဟု မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ ပါတီမ်ား ျပန္လည္မွတ္ပံုတင္ၾကရာ မြန္အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ (MNDF) အား မြန္ဒီမိုကေရစီပါတီ (MDP) အမည္ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ဇိုမီးအမ်ဳိးသား ကြန္ဂရက္ (Zomi National Congress) အား Zomi Nationalities Congress ဟုလည္းေကာင္း အမည္မ်ား ေျပာင္းလဲမွတ္ပံုတင္ခြင့္ျပဳခဲ့ေသာ္လည္း အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD)၊ ရခိုင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ALD)ႏွင့္ SNLD တို႔ကို မူလ အမည္မ်ားအတိုင္း ျပန္လည္ မွတ္ပံုတင္ခြင့္ ရခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
SNLD မွတ္ပုံတင္ခြင့္ ရၿပီ ျဖစ္၍ လက္ရွိတြင္ ၎ပါတီ အပါအဝင္ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ က်ားျဖဴပါတီ ေခၚ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ SNDP ႏွင့္ ယခု ႏွစ္ဆန္းပိုင္းက ပါတီေထာင္ခြင့္ ရရွိခဲ့သည့္ ရွမ္းနီ အမ်ိဳးသားမ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီ TNDP ဟူသည့္ ရွမ္းတိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားျပဳ ႏိုင္ငံေရးပါတီ သုံးခု ရွိၿပီ ျဖစ္သည္။
ရွမ္းပါတီ သုံးခု ရွိေသာ္လည္း ၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲကြဲျခင္း၊ မဲဆႏၵရွင္မ်ား ဝိဝါဒ ကြဲျပားျခင္း ျဖစ္ေပၚသြားမည္ကို မစိုးရိမ္ေၾကာင္း၊ ပါတီေပါင္းစည္းႏိုင္ေရးအတြက္ အခ်ိန္ယူကာ ညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြးသြားၾကမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စိုင္းလိတ္က
ေျပာသည္။
“ႏိုင္ငံေရး နည္းပရိယာယ္ ႂကြယ္ႂကြယ္နဲ႔ အေပးအယူ လုပ္တတ္မယ္ဆိုရင္ ဒီျပႆနာဟာ ရွင္းသြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ရွမ္းပါတီ သုံးခု၊ တခုတည္း ျဖစ္မသြားႏိုင္ဘူးလို႔ ဘယ္သူမွ ကံေသကံမ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီသုံးႏွစ္ကို အခ်ိန္ယူၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြးသြားမွာပါ” ဟု ေျပာသည္။
လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားျပဳ ေကာ္မတီ CRPP တြင္ ပါဝင္သည့္ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ ယခင္က ရွိႏွင့္ခဲ့သည့္ စည္းလုံးညီၫြတ္မႈကို ျပန္လည္ တည္ေဆာက္သြားမည္ဟုလည္း ဆိုသည္။
၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပုံကို လက္မခံသျဖင့္ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ျပန္လည္မွတ္ပုံတင္ျခင္း မျပဳသည့္အတြက္ ဖ်က္သိမ္းခံထားရသည့္ SNLD သည္ ပါတီျပန္လည္တည္ေထာင္ခြင့္ ရရန္ မတ္လ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္ ျပည္ေထာင္စု
ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ထံ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
SNLD သည္ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲဆႏၵနယ္ ၂၃ ေနရာ အႏိုင္ရရွိခဲ့ၿပီး ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္း မဲအမ်ားဆံုး ရရွိခဲ့ကာ တႏိုင္ငံလံုး၌ ဒုတိယ မဲအမ်ားဆံုး အႏိုင္ရခဲ့သည့္ ပါတီၾကီး ျဖစ္သည္။
၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္က စတင္ခဲ့သည့္ အမ်ိဳးသားညီလာခံသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ေသာ္လည္း တိုင္းရင္းသား တန္းတူေရးကို ဖြဲ႔စည္းပုံတြင္ ထည့္သြင္းထားျခင္း မရွိသည့္အတြက္ ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္တြင္ ညီလာခံမွ သပိတ္ေမွာက္ ထြက္ခြါခဲ့သည္။
၂ဝဝ၄-ဝ၅ ခုႏွစ္တြင္ မတရားအသင္း ဖြဲ႔စည္းမႈ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ ပုန္ကန္မႈ စသည့္ စြပ္စြဲခ်က္ မ်ားစြာျဖင့္ ယခင္စစ္အစိုးရ၏ စြပ္စြဲျခင္း ခံရၿပီး ပါတီဥကၠ႒ ခြန္ထြန္းဦး၊ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး စိုင္းညြန႔္လြင္၊ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ စိုင္းလွေအာင္ တို႔အား ဖမ္းဆီးကာ ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ အသီးသီး ခ်မွတ္ခံရသည္။
ပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ျပန္လႊတ္ေပးျခင္း၊ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမႈ အရိပ္အေယာင္ ကို ျမင္ေတြ႔ရျခင္းေၾကာင့္ SNLD အေနႏွင့္ ျပန္လည္ မွတ္ပုံတင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။
