နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ ကေလးစစ္သားအေရးႏွင့္ အဓမၼလုပ္အားေပး ကိစၥရပ္မ်ားအတြက္ ILO ႏွင့္ ပူးတဲြလုပ္ကိုင္ေနသည့္ အလုပ္သမားမ်ားသမဂၢ အဖြဲ႔ဝင္တဦးကို မေကြးတုိင္း ေတာင္တြင္းၾကီး စစ္သားတဦးက သမဂၢမွ ႏုတ္ထြက္ရန္ မၾကာေသးခင္က ဖိအားေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
အာဏာပိုင္မ်ားက အသိအမွတ္ျပဳရန္ ျငင္းဆန္ထားေသာ ျမန္မာအမ်ဳိးသား စက္မႈအလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ လယ္သမားမ်ား အက်ဳိးစီပြား ကာကြယ္ေရး အလုပ္သမားသမဂၢ အဖြဲ႔ဝင္ မသိဂၤီကို ေတာင္တြင္းၾကီး ေလ့က်င့္ေရး အမွတ္ ၁၅ မွ တပ္ၾကပ္ၾကီး ျမသန္းတင္က ယခုတပတ္ တနလၤာေန႔တြင္ ေနအိမ္သို႔ လာေရာက္ကာ သမဂၢမွ မႏုတ္ထြက္လွ်င္ ဖမ္းဆီးခံရမည္ဟု ျခိမ္းေျခာက္ခဲ့သည္။
“အဖြဲ႔ထဲက ထြက္ပါ၊ မထြက္ရင္ အဖမ္းခံရႏိုင္တယ္။ က်န္တဲ့ကိစၥေတြမွာလည္း ဖိအားမ်ားလာလိမ့္မယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ ထြက္ပါ၊ ထြက္တဲ့အခါ သူ႔အေနနဲ႔ ကူညီသြားမယ္။ ထြက္စာတင္လိုက္ရင္ အႏၲရာယ္ကင္းမယ္လို႔ အိမ္တိုင္ယာေရာက္ လာေျပာတယ္။ မသိဂၤီကလည္း ေၾကာက္ၿပီးေတာ့ အဖဲြ႔ဝင္အျဖစ္က ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း လက္မွတ္ထိုးေပးလိုက္တယ္” ဟု သမဂၢ တည္ေထာင္ရန္ ဦးေဆာင္ခဲ့သူ ဦးပါေလးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
သမဂၢဝင္မ်ားသည္ ကေလးစစ္သားအေရးႏွင့္ အဓမၼလုပ္အားေပး ကိစၥရပ္မ်ား ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ကမၻာ့အလုပ္သမားအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ ILO ႏွင့္ ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ေနသျဖင့္ အဖြဲ႔ဝင္မ်ား လုပ္ကိုင္ေနသည့္ ကိစၥမ်ားကို သြယ္ဝိုက္သည့္ နည္းျဖင့္ ဖိအားေပးျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သူက သံုးသပ္သည္။
“ေတာင္တြင္းၾကီးက စစ္သားေတြကို သင္တန္းေက်ာင္းေပးတဲ့ ေနရာျဖစ္တယ္။ ကေလးစစ္သား ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္လို႔ ၾကိဳတင္ၿပီးေတာ့ အဖြဲ႔ကို လႈပ္ရွားမႈမရေအာင္၊ ဒါမွမဟုတ္ ဒီလိုလုပ္ငန္းေတြ လုပ္လို႔မရေအာင္၊ ေၾကာက္သြားေအာင္၊ ေနာက္ဆုတ္သြားေအာင္ ၾကိဳတင္ပိတ္ပင္တဲ့ သေဘာေတြ ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကို တိုက္႐ိုက္ေတာ့ လာၿပီး လုပ္လို႔ မရေသးဘူးေပါ့ဗ်ာ” ဟု ဦးပါေလးက ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္လ ၂၃ ရက္ေန႔တြင္လည္း ရန္ကုန္တိုင္း ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္ ၁ ရပ္ကြက္ရွိ ရန္ကုန္တိုင္း ရဲတပ္ဖြဲ႔မႉး႐ံုး (စုေပါင္း႐ံုး တတိယထပ္) တြင္ အေနာက္ပိုင္းခ႐ိုင္ ရဲမႉးၾကီးေအာင္ဒိုင္းက သမဂၢေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ေတြ႔ဆံုခဲ့ကာ သမဂၢ ဖဲြ႔ခြင့္မရွိသျဖင့္ အေရးယူခံရႏိုင္ေၾကာင္း သတိေပးခဲ့ေသးသည္။
အလုပ္သမားဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ဦးသက္ႏိုင္ဦးကလည္း အလုပ္သမားမ်ားသည္ ၁၉၅၉ ႏွင့္ ၁၉၆၂ ဥပေဒအရ အလုပ္သမားအဖြဲ႔ကို အဖြဲ႔ဝင္ ၁ဝ ဦးေက်ာ္လွ်င္ ဖြဲ႔ခြင့္ရွိေသာ္လည္း ထိုအခ်ိန္က ဥပေဒမ်ားသည္ ယခုေခတ္ႏွင့္ ေလ်ာ္ညီမႈ မရွိေတာ့သျဖင့္ မက်င့္သံုးေတာ့ေၾကာင္းႏွင့္ ဥပေဒထုတ္ျပန္စဥ္က အနိမ့္ဆံုး တေန႔ဝင္ေငြ ၃ က်ပ္ခြဲျဖစ္ၿပီး ယခုတြင္ ၃ က်ပ္ခြဲႏွင့္ အလုပ္မျဖစ္ေတာ့ေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့သည္။
ထို႔ျပင္ ထိုစဥ္က အလုပ္သမားေသဆံုးမႈ ရွိခဲ့လွ်င္ နစ္နာေၾကးအျဖစ္ ၁ ေသာင္း ၁ ေထာင္ေပးရၿပီး ယခုအခါ ၄ သိန္းခြဲ ေပးေနရကာ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုတြင္ အလုပ္သမားအေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ဥပေဒ မျပ႒ာန္းေသးသျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ မရွိေၾကာင္းႏွင့္ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ပါက အသင္းအဖြဲ႔ပုဒ္မ ၆ ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၅ ႏွစ္ ခ်မွတ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့သည္။
ျမန္မာ့အမ်ဳိးသား အလုပ္သမားမ်ားသမဂၢ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ဝင္ ဦးပါေလး (ေတာင္တြင္းၾကီး)၊ ဦးၾကည္လင္း (ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ေတာင္ပိုင္း)၊ ဦးဝင္းႏိုင္ (ေတာင္တြင္းၾကီး)၊ မႏြဲ႔ရီဝင္း (သာယာဝတီ)၊ မခိုင္သဇင္ (လႈိင္သာယာ)၊ မေအးခ်မ္းျပည့္ (ေရႊျပည္သာ) သမဂၢ ဥပေဒေရးရာ အၾကံျပဳသူအျဖစ္ ေရွ႕ေနဦးဖုိးျဖဴ (ခ) ရန္ႏိုင္ေအာင္ အပါအဝင္ ၁၈ ဦးျဖင့္ ဖဲြ႔စည္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ၎တို႔သည္ ရန္ကုန္ စက္မႈဇုန္မ်ားရွိ စက္႐ံုလုပ္သားမ်ား၊ အလုပ္သမား ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အျခားေဒသမ်ားရွိ ေတာင္သူ လယ္သမားမ်ား ျဖစ္သည္။
ဖဲြ႔စည္းၿပီး ရက္ပိုင္းအၾကာ ၿပီးခဲ့သည့္လ ၂ ရက္ေန႔တြင္ တရားဝင္ ရပ္တည္ခြင့္ျပဳရန္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေ႐ႊထံ စာတုိက္မွတဆင့္ စာေရးသားေပးပို႔ကာ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ေသာ္လည္း တစံုတရာ အေၾကာင္းျပန္ၾကားမႈမ်ဳိး မရရွိဘဲ သမဂၢလုပ္ငန္း ဆက္လက္မလုပ္ကိုင္ရန္ႏွင့္ အဖဲြ႔ဝင္အျဖစ္မွ ႏုတ္ထြက္ရန္ အာဏာပိုင္မ်ားဘက္က ေျပာဆိုလာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ယခုလုိ အလုပ္သမားမ်ားသမဂၢ ဖ်က္သိမ္းေရး ဖိအားေပးခံေနရစဥ္ အဓမၼလုပ္အားေပးကိစၥ ေလ်ာ့က်သြားျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အဓမၼလုပ္အားေပးခိုင္းေစမႈ ပေပ်ာက္ေရးဆိုင္ရာ ILO ဆက္သြယ္ေရး အရာရွိ Steve Marshall က မဇၥ်ိမကို ယေန႔ ေျပာသည္။
သူက ဆက္ၿပီး “အဓမၼအလုပ္ခိုင္္းေစျခင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အခုထိ ရွိေနေသးတယ္။ အလုပ္ဆက္လုပ္ဖုိ႔ အမ်ားၾကီး ရွိေနပါေသးတယ္။ အစုိးရက ဥပေဒအရ အဓမၼလုပ္အားေပး ခုိင္ေစတာကုိ မတရားဘူးလို႔ သိေပမယ့္ သူတုိ႔ဘက္ကေန လုပ္ေဆာင္ဖို႔ရာ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနတယ္” ဟု ဆိုသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္လအတြင္းက က်င္းပခဲ့သည့္ ILO ညီလာခံတြင္ Steve Marshall ကို လက္ရွိ ရာထူးအျပင္ လြတ္လပ္စြာ အသင္းအပင္း ဖြဲ႔စည္းထူေထာင္ခြင့္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အေရးကိစၥမ်ားအတြက္ပါ လုပ္ကိုင္ရန္ တာဝန္ေပးခဲ့သည္။
ILO က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒသစ္အရ အလုပ္သမားသမဂၢမ်ား ထူေထာင္ခြင့္ျပဳေရးအတြက္ စစ္အစိုးရႏွင့္အတူ အသင္းအပင္း ဖြဲ႔စည္းေရး ဥပေဒသစ္ ေရးဆြဲရာတြင္ လိုအပ္သည့္ အၾကံဥာဏ္မ်ား ေပးသြားရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။
ဥပေဒျပ႒ာန္းရန္ ေရးဆြဲေနစဥ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ သမဂၢထူေထာင္ရန္ ၾကိဳးပမ္းသူမ်ားကို အေရးယူမႈမ်ဳိး ျဖစ္လာမည္ကို စိုးရိမ္းေၾကာင္းႏွင့္ မလိုလားအပ္သည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ဳိး ျဖစ္ေပၚမလာရန္ စစ္အစိုးရႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ လုပ္ကိုင္မည္ဟု Steve Marshall က ေျပာသည္။
