နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ)။ ။ ေမခ-မလိခ ျမစ္ဆံုတြင္ ေရကာတာ တည္ေဆာက္မည္ျဖစ္သျဖင့္ အနီးရွိ တန္ထဲရ္ရြာကုိ
ေျပာင္းေရႊ႔ရန္ သေဘာတူေၾကာင္း လက္မွတ္ေရးထိုးရန္ ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႕နယ္ အာဏာပိုင္မ်ားက ေက်းရြာ ဥကၠ႒ကို ဖိအားေပးခဲ့သည္ဟု ကခ်င္လူမႈ႕ အဖြဲ႔တခုက ေျပာသည္။
ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႕နယ္ မယက အဖဲြ႔ဝင္မ်ားက တန္ထဲရ္ေက်းရြာ ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ဘန္းကို ရြာေျပာင္းေရႊ႔ရန္ ၿပီးခဲ့သည့္
လ ၇ ရက္ေန႔တြင္ သေဘာတူေၾကာင္း ၿခိမ္းေျခာက္ကာ အတင္းအဓမၼ လက္မွတ္ထိုးခိုင္းေၾကာင္း ယခု သတင္း ရရွိခဲ့သည္ဟု ကခ်င္ လူမႈဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ကြန္ယက္အဖဲြ႔ KDNG က ေျပသည္။
“ျမစ္ၾကီးနား မယက အဖဲြ႔ဝင္ေတြက ငါတုိ႔က ျပည္ထဲေရးက ခိုင္းတဲ့အတိုင္း လုပ္ရတာ။ လက္မွတ္မထိုးရင္ အဖမ္းခံ၊ ေထာင္ခ်ခံရမယ္လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္လို႔ ေက်းရြာ ဥကၠ႒က ထုိးေပးလိုက္တယ္” ဟု KDNG အဖဲြ႔ ဥကၠ႒ ကိုေအာင္ဝါက မဇၥ်ိမကို ေျပာုသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ဆံုေဒသရွိ ေက်းရြာ ၆ဝ ခန္႔ ေျပာင္းေရြ႔ရန္ ေဒသ အာဏာပိုင္မ်ားက ျပင္ဆင္ေနခ်ိန္တြင္ ယခုသတင္း ေပၚေပါက္ထြက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။
ေက်းရြာ ေျပာင္းေရႊ႔ရမည္ဆိုပါက ေျမေနရာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္၊ ေလ်ာ္ေၾကးႏွင့္ နစ္နာေၾကးမ်ား ရရွိခံစားခြင့္တို႔ အပါအဝင္ ေတာင္းဆိုခ်က္ ၁ဝ ခ်က္ လိုက္ေလ်ာေပးရန္ တန္ထဲရ္ေက်းရြာ ရပ္မိရပ္ဖ ၂၂ ဦးက ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔တြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ေကာင္စီ ဥကၠ႒ထံ လက္မွတ္ေရးထိုး ေတာင္းဆိုထားသည္။
“အခုက ဘာအခ်က္ကိုမွ မလိုက္ေလ်ာဘဲ အတင္းအဓမၼ လက္မွတ္ထိုးခိုင္းခဲ့တာ။ ရြာသားေတြကေတာ့ ဒီပံုစံနဲ႔ဆို မေျပာင္းဘူးလို႔ ေျပာေနၾကတယ္။ သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြဆိုရင္ သူတို႔ ဘိုးစဥ္ေဘာင္ဆက္ ေနလာတဲ့ ေနရာမို႔လို႔
ေျပာင္းဖို႔ကို ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ေနၾကတယ္” ဟု ကိုေအာင္ဝါက ဆိုသည္။
ေရကာတာ တည္ေဆာက္ေရးကို တ႐ုတ္ လွ်ပ္စစ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္ပိုေရးရွင္း CPI ႏွင့္ ပူးတဲြတာဝန္ယူသည့္
ေအးရွားေဝါလ္ကုမၸဏီက ၂ဝဝ၉ ခု ဒီဇင္ဘာလ အေစာပိုင္းတြင္ အလုပ္သမား အိမ္ရာမ်ား ေဆာက္လုပ္ခဲ့သလို၊ ဧရာဝတီ ျမစ္ေရေအာက္ပုိင္း စမ္းသပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ရြာသား တေသာင္းခဲြခန္႔ ေျပာင္းေရႊ႔ေနထိုင္ရန္ ျမစ္ၾကီးနား အထက္ မုိင္ ၂ဝ ေက်ာ္ရွိ က်င္ခန္လုန္ကာဇြပ္ ရြာအနီးတြင္ အိမ္တန္းလ်ားမ်ား ေဆာက္လုပ္ခဲ့သည္။
အဆိုပါ ေနရာသို႔ ေျပာင္းေရႊ႔ရမည့္ ေက်းရြာမ်ားထဲတြင္ အိမ္ေျခ ၂ဝဝ ေက်ာ္ရွိၿပီး လူဦးေရ ၁ဝဝဝ ေက်ာ္ရွိ
တန္ထဲရ္ရြာ အပါအဝင္ ျမစ္ဆံု၊ က်ိန္ခရန္၊ ေဒါင္ပန္၊ ခန္းဘူး စသည့္ ေက်းရြာမ်ား ပါဝင္သည္။
“ဒါဟာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္တဲ့ အဓိပၸာယ္ပါ။ ေရကာတာ တည္ေဆာက္ေရးမွာ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ႕ ဆႏၵ သေဘာထားကို ေကာက္ယူရမယ္ဆိုတဲ့ မူ ရွိပါတယ္။ အခုလို အတင္းအဓမၼေျပာင္းေရြ႔ဖို႔ လုပ္တာဟာ ေနာင္တခ်ိန္မွာ ဆိုးက်ဳိးေတြပဲ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္” ဟု ကိုေအာင္ဝါက ေျပာသည္။
ျမစ္ဆံုေရကာတာကို ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႕အထက္ ၂၇ မိုင္အကြာ ဧရာဝတီျမစ္ၾကီး ျဖစ္ေပၚေစသည့္ ေမခ-မလိခ
ျမစ္ႏွစ္စင္း ေပါင္းဆံုရာ ျမစ္ဆံုေဒသတြင္ တည္ေဆာက္ရန္အတြက္ CPI ႏွင့္ အမွတ္ (၁) လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား ဝန္ၾကီးဌာနတို႔ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ သေဘာတူညီခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ယခုစီမံကိန္းမွ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ၃၆ဝဝ မီဂါဝပ္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ၿပီး ေမချမစ္တြင္ တာ ၅ ခုႏွင့္ မလိချမစ္တြင္
တာ ၂ ခုျဖင့္ ေရပိတ္ကာ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ ထုတ္ယူမည္ျဖစ္သည္။
ေရကာတာက်ဳိးေပါက္ခဲ့ပါက ေအာက္ဘက္ ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႕သာမက ျမစ္ဆံုႏွင့္ ျမစ္ၾကီးနားအၾကား ရြာ ၂ဝ ခန္႔
ေရလႊမ္းခံရႏိုင္ေၾကာင္း ေရကာတာ တည္ေဆာက္ေရး ဆန္႔က်င္လႈပ္ရွားသူမ်ားက ခန္႔မွန္းထားသည္။
ယင္းကဲ့သို႔ ပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးမႈပမာဏ ၾကီးမားႏိုင္သည့္ ျမစ္ဆံုေရကာတာ စီမံကိန္းကို ေဒသခံ ကခ်င္လူမ်ဳိးမ်ား၊ ကခ်င္ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ားသမဂၢ၊ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖဲြ႔ KIO အပါအဝင္ ျပည္ပေရာက္ ကခ်င္မ်ားက ဆန္႔က်င္လ်က္ရွိသည္။
ထို႔ျပင္ စီမံကိန္းကို ရပ္တန္႔ေပးရန္ တ႐ုတ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဝန္က်ားေပါင္သို႔ ေတာင္းဆိုသည့္ ေပးစာကို ထိုင္း၊ အိႏၵိယ၊ စကၤာပူ၊ ၿဗိတိန္ႏွင့္ နယူးဇီလန္ ႏိုင္ငံမ်ားရွိ တ႐ုတ္သံ႐ုံးမ်ားသို႔ ျပည္ပေရာက္ ကခ်င္ျပည္သူမ်ားက ၿပီးခဲ့သည့္ ဇန္နဝါရီလ ၂၈ ရက္ေန႔တြင္ လက္မွတ္ေရးထိုး ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကေသးသည္။
သို႔ေသာ္ စကၤာပူရွိ တ႐ုတ္သံ႐ုံးက သက္ဆိုင္ရာ ကုမၸဏီသို႔ လဲႊေျပာင္းေပးမည္ဟု အေၾကာင္းျပန္ၾကားခဲ့ၿပီး ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဝန္ၾကားေပါင္ႏွင့္ က်န္ရွိ သံ႐ုံးမ်ားက အေၾကာင္းျပန္ျခင္း မရွိေသးပါ။
အမွတ္ (၁) လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား ဝန္ၾကီးဌာနႏွင့္ CPI သည္ ျမစ္ဆံုအပါအဝင္ ေရအား လွ်ပ္စစ္စီမံကိန္း ၇ ခုကို ကခ်င္ျပည္နယ္၌ တည္ေဆာက္ရန္ သေဘာတူထားၿပီး ယင္းစီမံကိန္းမ်ားမွ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ၁၃,၃၆ဝ မီဂါဝပ္ ရရွိရန္ ေမွ်ာ္လင့္ထားေၾကာင္း ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ ေမလထုတ္ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
က်န္ စီမံကိန္း ၆ ခုမွာ ခ်ီေဗြ (၂ဝဝဝ မီဂါဝပ္)၊ ပါရွီး (၁၆ဝဝ)၊ လာကင္ (၁၄ဝဝ)၊ ဖီေဇာ (၁၅ဝဝ)၊ ေခါင္ဂလန္ဖူ (၁၇ဝဝ)ႏွင့္ လိုင္ဇာ (၁၅၆ဝ) တို႔ ျဖစ္သည္။
ဤစီမံကိန္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အၾကီးဆံုး ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းျဖစ္ၿပီး၊ ဒုတိယမွာ ရွမ္းျပည္နယ္ရွိ ၇၁ဝဝ
မီဂါဝပ္ ထုတ္ေပးႏိုင္သည့္ တာဆန္းဆည္ စီမံကိန္း ျဖစ္သည္။
ျမစ္ဆံုစီမံကိန္း၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈပမာဏကို အတိအက် မသိေသာ္လည္း အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃.၆ ဘီလီယံခန္႔ ရွိႏိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားကို တ႐ုတ္သို႔ ေရာင္းခ်ဖြယ္ရွိၿပီး တႏွစ္လွ်င္ ကန္ေဒၚလာ သန္း ၅ဝဝ ခန္႔ ရရွိႏိုင္ေၾကာင္း ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ KNDG ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ကမၻာတဝွမ္း ဆည္ေဆာက္လုပ္မႈေၾကာင့္ လူဦးေရ သန္း ၄ဝ မွ ၈ဝ အထိ ေနရပ္စြန္႔ခြာ ေျပာင္းေရႊ႔ခဲ့ရေၾကာင္း ကမၻာ့ဆည္မ်ား ေကာ္မရွင္ (World Commission on Dams) အဖဲြ႔က ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္ထားသည္။
ဟိမဝႏၲာေတာင္တန္းမ်ားမွ ျမစ္ဖ်ားခံလာသည့္ ေမခႏွင့္ မလိချမစ္တို႔ ေပါင္းဆံုရာမွ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ ဧရာဝတီျမစ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေရးၾကီးဆံုး ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ေရေၾကာင္းလမ္းျဖစ္ကာ ၁၄၅ဝ မိုင္ခန္႔ ရွည္လ်ားသည္။ ျမစ္အတြင္း မ်ဳိးတုန္းေပ်ာက္ကြယ္လုနီး ဧရာဝတီလင္းပိုင္မ်ား က်က္စားသည္။
