နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ)။ ။ နာဂစ္ မုန္တိုင္းသင့္ ဧရာဝတီတိုင္း ၿမိဳ႕နယ္ ၂၆ ၿမိဳ႕နယ္လံုးသို႔ စီးပြားေရး ကုမၸဏီမ်ားက မုိးစပါး ေခ်းေငြမ်ား ထုတ္ေပးခဲ့ရာ ဖ်ာပံုၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဧရာဝတီ ဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ကုမၸဏီက က်ပ္သိန္း ၅၀၀၀ ထုတ္ေခ်းခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
ဧရာဝတီတုိင္း ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ (တယက) ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ယခုႏွစ္ မိုးစပါးအတြက္ ပထမဆံုး ေခ်းေငြ ထုတ္ေပးခဲ့ရာ ဖ်ာပံုၿမိဳ႕နယ္ရွိ ကုမၸဏီ တခုထဲကပင္လွ်င္ ထိုမွ် ကုန္က်ခဲ့ေၾကာင္း ကုမၸဏီ မန္ေနဂ်ာ အဆိုအရ သိရျခင္း ျဖစ္သည္။
“လူႀကီးေတြ ေပၚလစီခ်ထားတာက ၂ က်ပ္တိုးမို႔လို႔ က်ေနာ္တို႔လည္း ၂ က်ပ္တိုးပဲ ယူပါတယ္။ ၁ ဧက ကို ၅ ေသာင္းႏႈန္းနဲ႔ ဧက ၁ ေသာင္းကို ေခ်းခဲ့တယ္။ အနီးနားက ရြာ ၅၀ က လယ္သမား ေတြကိုေပါ့။ လာမယ့္ ေႏြစပါး စိုက္ဖို႔အတြက္လည္း ထုတ္ေခ်းသြားဦးမွာပါ” ဟု ဧရာဝတီ ဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ကုမၸဏီ မန္ေနဂ်ာ ဦးေက်ာ္ဝင္းသန္းက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ဖ်ာပံုၿမိဳ႕နယ္တြင္ လယ္စိုက္ဧက ၁ သိန္းနီးပါးရွိေသာ္လည္း ဧက ၁ ေသာင္းကိုသာ ကုမၸဏီက ေခ်းေငြ ေပးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ေငြေခ်းသူသည္ အမွန္တကယ္ လယ္ယာ ပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ စပါးစိုက္ပ်ဳိးေၾကာင္း ၿမိဳ႕နယ္ စိုက္ပ်ဳိးေရး႐ုံး၊ ၿမိဳ႕နယ္ ေျမစာရင္း႐ုံးႏွင့္ ရပ္ကြက္ ရယက ထံမွ ေထာက္ခံစာတို႔ကို ကုမၸဏီထံ တင္ျပရသည္။
စစ္အစိုးရက လယ္တဧကအတြက္ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ အမေတာ္ ေၾကးေငြအျဖစ္ ၁ ဧကလွ်င္ ၈၀၀၀ က်ပ္ ထုတ္ေခ်းေသာ္လည္း စိုက္ပ်ဳိး စရိတ္မွာ တဧကလွ်င္ ၈ ေသာင္း နီးပါး ကုန္က်ေၾကာင္း သိရသည္။
ဖံြ႔ၿဖိဳး တိုးတက္မႈ ကုမၸဏီကို ယုဇန ကုမၸဏီႏွင့္ အတူ ေဒသခံ စီးပြားေရးသမားမ်ား၊ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ပူးတဲြ၍ ဖ်ာပံုၿမိဳ႕အတြက္ တည္ေထာင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ယခုႏွစ္ ဇြန္လမွစတင္၍ ဧရာဝတီတိုင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္ အသီးသီးတြင္ ထုိသို႔ေသာ ေဒသခံ စီးပြားေရး သမားမ်ားႏွင့္ စစ္အစိုးရႏွင့္ နီးစပ္သည့္ ကုမၸဏီမ်ား တဲြဖက္၍ ပူးတဲြကုမၸဏီမ်ား တည္ေထာင္ေစကာ ေဒသခံ လယ္သမားမ်ားကို ေငြေခ်းျခင္း၊ မ်ဳိးစပါးမ်ား ကူညီေစျခင္းတို႔ကို တယက က ခြင့္ျပဳခဲ့သည္။
“(တုိင္း) အုပ္ခ်ဳပ္စီမံတဲ့ အဖဲြ႔အစည္းကေန ဘယ္အဖဲြ႔နဲ႔ ဘယ္အဖဲြ႔နဲ႔ေတာ့ ေပါင္းလုပ္ၾကရင္ သင့္ေတာ္မယ္ဆိုၿပီး သူတို႔ဖဲြ႔စည္းေပးတာပါ။ အထက္က ေပၚလစီ ခ်ေပးတာပါ။ အဖဲြ႔ထဲမွာ ကုမၸဏီေတြရယ္၊ ေဒသခံ ေတာင္သူေတြ၊ ဆန္စက္ပိုင္ရွင္ေတြ၊ ေရလုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ ဆန္ကုန္သည္ေတြ ပါတယ္။ ကုမၸဏီေတြက ရွယ္ယာအမ်ားဆံုး ပါတာေပါ့” ဟု ဦးေက်ာ္ဝင္းသန္းက ဆက္ေျပာသည္။
ဖ်ာပံုတြင္ ဦးေဌးျမင့္၏ ယုဇန ကုမၸဏီကဲ့သို႔ ဘိုကေလးတြင္ ဦးေတဇ၏ ထူးကုမၸဏီ၊ အသုတ္တြင္ ဦးေဇာ္ေဇာ္၏ မက္စ္ျမန္မာ၊ ဓႏုျဖဴတြင္ ဦးခ်စ္ခိုင္၏ ဧဒင္၊ မအူပင္တြင္ ေရဝတီႏွင့္ က်ဳိက္လတ္တြင္ ဦးဝင္းေအာင္၏ ဒဂံုအင္တာေနရွင္နယ္ ကုမၸဏီႏွင့္ အျခားၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္လည္း ကုမၸဏီမ်ားက ေခ်းေငြမ်ား ထုတ္ေပးခဲ့သည္။
ဦးေတဇပိုင္ ထူးကုမၸဏီ ရွယ္ယာ ထည့္ဝင္ထားသည့္ ဧရာဒယ္တာ ကုမၸဏီကလည္း မိုးစပါး စိုက္ပ်ဳိး ရာသီအတြက္ လယ္ဧကေပါင္း ၃ သိန္းရွိသည့္ ဘိုကေလးၿမိဳ႕နယ္မွ လယ္သမားမ်ားကို ၁ ဧကလွ်င္ က်ပ္ ၆ ေသာင္းႏႈန္းျဖင့္ ဧကေပါင္း ၂ ေသာင္း (က်ပ္သိန္းေပါင္း ၁ ေသာင္း ၂ ေထာင္) ကို ယခုႏွစ္ ဇူလိုင္လတြင္ ထုတ္ေခ်းခဲ့သည္။
ေဒသခံ အမ်ားအျပားကမူ ကုမၸဏီမ်ားအေနျဖင့္ လယ္သမားမ်ား လိုအပ္သည့္ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ကုိ ယခုလို ထုတ္ေခ်းျခင္းမွာ လာမည့္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္ရန္ ရည္ရြယ္၍ ႀကိဳတင္ မဲဆြယ္ စည္း႐ံုးျခင္း ျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ခန္႔မွန္းၾကသည္။
“ေရြးေကာက္ပဲြအတြက္ စည္း႐ုံးတယ္ပဲ ေျပာေျပာဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႔ လယ္သမားေတြအတြက္ အဆင္ေျပတယ္။ ႏို႔မို႔ဆို လယ္လုပ္ရတာ လူပင္ပန္းတာထက္ စိတ္ပင္ပန္းတယ္။ ပိုက္ဆံကလည္း မရွိ၊ မ်ဳိးစပါးေတြကလည္း စားစရာမရွိလို႔ စားလုိက္ၾကေတာ့ စိုက္မယ့္ အခ်ိန္က် မရွိေတာ့ဘူး။ အခုက်ေတာ့ စိုက္ဖို႔ မ်ဳိးစပါးကိုပါ အေၾကြးေပးတယ္။ ေျမဆီဝယ္ဖို႔ ေငြလည္း ကူညီတယ္။ စပါးေပၚေတာ့လည္း ေငြနဲ႔ စပါး ႀကိဳက္ရာေပးလို႔ ရတယ္ဗ်” ဟု ဖ်ာပံုေဒသခံ လယ္သမားတဦးက ေျပာသည္။
“အက်ဳိးလိုလို႔ ေညာင္ေရ ေလာင္းတာမ်ဳိး ဆိုရင္ေတာ့ မေကာင္းဘူးေပါ့။ ၿပီးေတာ့ ေငြေခ်းတာကလည္း ၿမိဳ႕နဲ႔နီးတဲ့ ရြာေတြပါ။ က်ေနာ္တို႔ရြာက ေခါင္ေတာ့ ဒါမ်ဳိးေတြ မရပါဘူး။ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ႐ုန္းကန္ေနရတာပါပဲ” ဟု ဖ်ာပံုခ႐ိုင္ ေခ်ာင္းဝေက်းရြာမွ လယ္သမား တဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
စစ္အစိုးရက ၎တို႔ႏွင့္ နီးစပ္သူ စီးပြားေရးသမားႀကီးမ်ားကို ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပဲြကို ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္း အသီးသီးမွ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရန္ ျပင္ဆင္ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ျမန္မာ့ ႏုိင္ငံေရး အကဲခတ္မ်ားက ယူဆၾကသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ေမလဆန္းတြင္ တိုက္ခတ္ခဲ့သည့္ နာဂစ္ မုန္တိုင္းေၾကာင့္ လယ္ဧက ၃ ဒႆမ ၂ သန္း အနက္ စပါးစိုက္ဧက ၁ ဒႆမ ၉ သန္း (၇၈၃ ၀၀၀ ဟက္တာ) ပ်က္စီးခဲ့ၿပီး သိုေလွာင္ထားေသာ မ်ဳိးစပါး ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ပ်က္စီး သြားခဲ့သည္ဟု ကမၻာ့ စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔ FAO ၏ ယမန္ႏွစ္ ႏွစ္လည္ပိုင္းက ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ အစီရင္ခံစာက ဆိုသည္။ ပ်က္စီးခဲ့ေသာ လယ္ဧက ပမာဏသည္ ဧရာဝတီတိုင္း တခုလံုး၏ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိသည္။
မုန္တိုင္းသင့္ လယ္သမားမ်ား အေနျဖင့္ လယ္ယာ လုပ္ငန္းခြင္ ပ်က္စီး ဆံုး႐ႈံးမႈမ်ား ေပၚေပါက္လာကာ စိုက္ပ်ဳိးေရး အတြက္လည္း ေငြေၾကး လိုအပ္ခ်က္မ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ရသည္။ နာဂစ္ မုန္တုိင္းဒဏ္ေၾကာင့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က စပါးအထြက္ႏႈန္း အနည္းဆုံး ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းခ့ဲေၾကာင္း လယ္သမားမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရး ပညာရွင္မ်ားက ဆုိသည္။
