ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ မစၥတာဘန္ကီမြန္းက ျမန္မာ့မိတ္ေဆြမ်ား အစည္းအေဝးမွ ယခုထိ အေျဖမထြက္သျဖင့္ ယမန္ေန႔က စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ျဖင့္ ထြက္ခြါလာခဲ့ေသာ္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲကို 'အားလံုး ပါဝင္ႏိုင္ၿပီး ထင္သာျမင္သာ' ရွိသည့္ ပံုစံျဖင့္ က်င္းပပါရန္ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို ေတာင္းဆိုလိုက္သည္။
ဤအစည္းအေဝးကို ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၏ ျမန္မာ့အေရး တံခါးပိတ္ေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပအၿပီး တရက္အၾကာတြင္ က်င္းပခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ စစ္အစိုးရက သူတို႔က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမ်ား ေၾကညာအၿပီး ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။
''အခုထိရိွေနတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဝန္းက်င္ အေျခအေနမ်ားနဲ႔ ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုက္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒေတြဟာ အားလံုးပါဝင္ႏိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္တရပ္ ျဖစ္ေပၚေစမွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့ က်ေနာ့္ရဲ႕ စိုးရိမ္ပူပန္မႈကို က်ေနာ္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္'' ဟုလည္း ကုလအတြင္းအေရးမႉးခ်ဳပ္က ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။
အဆိုပါ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒမ်ားသည္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ အခန္းက႑ကို ကန္႔သတ္ရန္၊ အထူးသျဖင့္ ပါတီအေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္စဥ္တြင္ ပါဝင္ျခင္း မျပဳႏိုင္ရန္ တမင္ရည္ရြယ္ကန္႔သတ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားသည္ဟု က်ယ္ျပန္႔စြာ ယူဆၾကသည္။
ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ေနေသာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေပါင္း ၂ဝဝဝ ေက်ာ္ကို ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပါဝင္ခြင့္ျပဳၿပီး ေရြးေကာက္ခံခြင့္ ျပဳမွသာ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲကို အမ်ားယံုၾကည္လက္ခံလိမ့္မည္ဟူေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ ေတာမတ္စ္ အိုေဂ်ကင္တားနား (Tomas Ojea Quintana) ၏ အေျပာကို ကုလအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ကလည္း ထပ္တူပဲ့တင္ထပ္ေျပာၾကားလိုက္သည္။
ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ေနသူမ်ားအေရးကို ၿပီးခဲ့ေသာ ဇူလိုင္လကပင္ ကုလအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေရႊကို တိုက္တြန္းေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ''ကတိကဝတ္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈမွာ အလြန္ေႏွးေကြးၿပီး တျဖည္းျဖည္းခ်င္းသာ ေဆာင္ရြက္ေနပံုရသည္'' ဟု မစၥတာဘန္က အကဲျဖတ္သည္။
ျမန္မာ့မိတ္ေဆြမ်ားအဖြဲ႔တြင္ ၾသစေၾတလ်၊ ၿဗိတိန္၊ တ႐ုတ္၊ ဥေရာပသမဂၢ၊ ျပင္သစ္၊ အိႏၵိယ၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ဂ်ပန္၊ ေနာ္ေဝ၊ ႐ုရွ၊ စကၤာပူ၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ ထိုင္း၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံတို႔ ပါဝင္သည္။
မိတ္ေဆြႏိုင္ငံမ်ားအဖြဲ႔၏ ေသာင္းေျပာင္းေရာျပြန္းေသာ သဘာဝေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေပၚ မည္သို႔ဆက္ဆံမည္၊ ဒီမိုကေရစီအစိုးရတရပ္ ေပၚထြန္းေရးအတြက္ မည္သို႔လုပ္ေဆာင္မည္ဟူေသာ ယူဆခ်က္မ်ားလည္း အမ်ဳိးမ်ဳိး ကြဲျပားေနၾကသည္။
သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား၏ လူေနမႈအဆင့္အတန္း ျမႇင့္တင္ေရးကိစၥသည္ အေရးတၾကီး ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္သည့္ ကိစၥျဖစ္ေၾကာင္းကိုမူ ဤအဖြဲ႔ဝင္အားလံုးက သေဘာတူညီၾကသည္ဟု မစၥတာဘန္က ထပ္မံရွင္းလင္းေျပာဆိုသည္။ ''ျမန္မာႏို္င္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရး၊ လူသားအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ၊ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးဆိုင္ရာ စိန္ေခၚခ်က္မ်ားသည္ အတူတၿပိဳင္ထဲ ေျဖရွင္းရမည့္ အရာမ်ားျဖစ္ၿပီး ညီတူမွ်တူ အာ႐ံုစိုက္ ေဆာင္ရြက္သင့္သည္ဟူေသာ ကြ်ႏု္ပ္တို႔၏ အျမင္ကို ထပ္ဟပ္ေဖာ္ျပေနသည္'' ဟု သူက ေျပာသည္။
ႏိုင္ငံအသီးသီး ကိုယ္စားျပဳကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏ အျမင္ကြဲျပားမႈသည္ ဗုဒၶဟူးေန႔က က်င္းပခဲ့ေသာ ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီတြင္ ျမန္မာ့အေရး တံခါးပိတ္ေဆြးေႏြးရာ၌ အၿမဲတမ္းအဖြဲ႔ဝင္ ၂ ႏိုင္ငံျဖစ္ေသာ တ႐ုတ္ႏွင့္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံတို႔အၾကား သေဘာထားကြဲျပားခဲ့မႈေလာက္ မဆိုးပါ။
ဤသို႔ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒမ်ား ထုတ္ျပန္ေၾကညာအၿပီးတြင္ ၈ လအတြင္း ပထမဆံုးအၾကိမ္အျဖစ္ ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီတြင္ ျမန္မာ့အေရးကို ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံက ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးလိုသည္။ ယင္းအခ်က္ေၾကာင့္ ညႇိႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ား ေပၚထြက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
စစ္အစိုးရက လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၏ ေထာက္ခံတင္ျပခ်က္မ်ားကို ဆက္လက္အာခံေနျခင္း၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို မည္သည့္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္မွ် ပါဝင္ျခင္း မျပဳႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနပံုရျခင္း စသည္တို႔ေၾကာင့္ ၿဗိတိန္သည္ အျခားႏိုင္ငံအမ်ားအျပားႏွင့္အတူ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနသည္ဟု ကုလဆိုင္ရာ ၿဗိတိန္ကိုယ္စားလွယ္ Mark Lyall Grant က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္ ကုလဆိုင္ရာ တ႐ုတ္သံအမတ္ လီေပါက္တံု (Li Baodong) ကမူ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို ျပည္တြင္းေရးကိစၥသာ ျဖစ္သည္ဟု ပီကင္းအစိုးရက သေဘာထားေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့သည္။ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပျခင္းသည္ ဒီမိုကေရစီျဖစ္စဥ္ႏွင့္ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ အေရးပါေသာ ေျခလွမ္းတရပ္အျဖစ္ ရႈျမင္ေၾကာင္းလည္း သူက ေျပာသည္။
''လာမည့္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲကို အျပဳသေဘာေဆာင္ၿပီး ေကာင္းမြန္သည့္ ဝန္းက်င္တရပ္ ေပၚေပါက္လာေစေရး အေထာက္အကူျပဳႏိုင္မည့္ ကိစၥမ်ားကို ျမန္မာအစိုးရအား ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းႏွင့္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီတို႔က ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေရးမွာ အထူးအေရးၾကီးသည္'' ဟု လီ က ဆက္လက္ေျပာဆိုခဲ့သည္။
''ဤေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒမ်ားသည္ ယခုႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား လြတ္လပ္မွ်တေစေရးအတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစလိမ့္မည္ မဟုတ္ဟု က်ေနာ္တို႔ ယံုၾကည္ပါသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္အေပၚ နည္းလမ္းေပါင္းစံုျဖင့္ တမင္ရည္ရြယ္၍ ျပဳလုပ္ထားျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ သူတို႔အေနျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မွတ္ပံုတင္မရေအာင္၊ အလြန္ခက္ခဲေအာင္ ျပဳလုပ္ထားျခင္းလည္း ျဖစ္သည္'' ဟု တ႐ုတ္ကိုယ္စားလွယ္၏ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ကို တံု႔ျပန္သည့္အေနႏွင့္ Lyall Grant က ရွင္းလင္းေျပာဆိုသြားသည္။
လံုၿခံဳေရးေကာင္စီတြင္း အျမင္ကြဲျပားမႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း ဂရန္႔က သတင္းေထာက္မ်ားကို ဝန္ခံေျပာၾကားသြားၿပီး ျမန္မာဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးမ်ားကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇဝတ္ခံု႐ံုး (ICC) တြင္ ႐ံုးတင္တရားစြဲတင္ႏိုင္ေရးအတြက္ ေထာက္ခံကူညီေဆာင္ရြက္ေပးရန္ လန္ဒန္အစိုးရအေနျဖင့္ အသင့္ရွိေၾကာင္းႏွင့္ သို႔ေသာ္လည္း ထိုသို႔ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအတြင္း တညီတညြတ္တည္းေသာ သေဘာထားတရပ္ မရရွိေသးေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။
