(ေဇကမၻာ ဦးခင္ေရႊႏွင့္ အင္တာဗ်ဴး)
ခ်င္းမိုင္ (မဇၥ်ိမ)။ ။ ၾကံ့ခိုင္ဖြံ႔ျဖိဳးေရးပါတီကုိယ္စားလွယ္ ေဇကမၻာ ကုမၸဏီပိုင္ရွင္ ဦးခင္ေရႊမွာ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသၾကီး မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ ၉ (တြံေတး၊ ေကာ့မႉး၊ ကြမ္းျခံကုန္း) အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္အတြက္ ဝင္ေရာက္အေရြးခံမွာျဖစ္သည္။ စိီးပြားေရးဖြံ႔ျဖိဳးမႈက အဓိကဆိုေသာ မူဝါဒျဖင့္ မဲဆြယ္မႈကို လူကိုယ္တိုင္သြားေရာက္လုပ္ကိုင္လ်ွက္ရွိသည္။
“က်ေနာ့္ ႏိုင္ငံေရးကိုက ေရာက္တဲ့ေနရာမွာ လိုတာလုပ္ေပးတာပဲ” ဟု ဆိုသည့္ ဦးခင္ေရႊ၏ စည္း႐ုံးေရးခရီးစဥ္ႏွင့္ သူ၏ ႏိုင္ငံေရးအျမင္ တေစ့တေစာင္းကို သိႏိုင္ရန္ မဇၥ်ိမက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါသည္။
မဲဆႏၵနယ္ထဲမွာ စည္း႐ုံးေရး ဆင္းေနတုန္းပဲလား အန္ကယ္။ အေျခအေန ဘယ္လိုရွိပါလဲ။
’’က်ေနာ့္ ၉ ထဲမွာေတာ့ ရြာတိုင္း ရြာတိုင္းက ရွိတဲ့လူ
အကုန္ထည့္မယ္ေပါ့ဗ်ာ။ စီးပြားေရးအရေရာ၊ လူမႈေရးအရေရာ က်ေနာ္လုပ္တဲ့ တြံေတး၊ ေကာ့မႉး၊ ကြမ္းၿခံကုန္း ၃ ေနရာက စီးပြားေရး ေနာက္က် က်န္ခဲ့တယ္ေလ။ ႏိုင္ငံေတာ္က လုပ္တာ အခုဆို ေအးခ်မ္းသာယာတာ ၿပီးသြားၿပီ။ လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရး တံတားၾကီးေတြ ထိုးၿပီးၿပီ။ ရြာခ်င္းဆက္တဲ့ လမ္းေတြ၊ ေနာက္ သူတို႔ရဲ႕ စီးပြားေရးျမႇင့္တင္ေပးဖို႔ ဒါေတြပဲ က်န္ေတာ့တယ္။ က်ေနာ္တို႔လို စီးပြားေရးသမားမွ ဝင္ၿပီးေတာ့ မလုပ္ေပးရင္ ျမင့္စရာအေၾကာင္းမွ မရွိတာ။ တလခြဲရွိၿပီ။ က်ေနာ္ ရန္ကုန္ကေနပဲ ၃-၄ ရြာေလာက္ စုၿပီးသြား လိုက္ ျပန္လာလိုက္’’အန္ကယ့္မဲဆႏၵနယ္က ဘယ္ေလာက္က်ယ္လည္း။ ေဒသခံေတြ အေနအထားကေရာ ခင္ဗ်။
’’က်ေနာ္ဆင္းရမဲ့ရြာက ၿမိဳ႕နယ္ ၃ ခု၊ ရြာေပါင္း ၄၉ဝ ေက်ာ္၊ မဲ႐ုံေပါင္း ၇၄ဝ၊ မဲထည့္ခြင့္က ေလးသိန္းေက်ာ္ေလာက္ ရွိတယ္။ အမ်ားဆံုးကေတာ့ အေမွာင္ဖံုးေနတယ္လို႔ ေျပာရမွာေပါ့ဗ်ာ။ သတင္းေတြ နားေထာင္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ ဘာျဖစ္တယ္၊ ညာျဖစ္တယ္၊ ေတာက္ေလွ်ာက္ေရး၊ ေတာက္ေလွ်ာက္ေျပာ ဘီဘီစီ၊ ဗီအိုေအနဲ႔ စာေတြပို႔၊ အဲဒီရြာေတြေလ။ အဲဒါေတြကို သေဘာေပါက္ေအာင္ လိုက္ရွင္းျပေနရတာေပါ့’’
ရန္ကုန္တိုင္း၊ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္-၉ မွာ အန္ကယ္နဲ႔အတူ တျခားဘယ္ပါတီက ရွိေသးလဲခင္ဗ်ာ။
’’ေလးဖြဲ႔ရွိတယ္။ ကရင္လည္းရွိတယ္။ အမ်ားၾကီးကြာပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ စီးပြားေရးသမားဝင္မွ စီးပြားျဖစ္မွာ။ လူေနမႈအဆင့္အတန္း ျမင့္ေအာင္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ပဲ ဝင္လုပ္ေပးၾကရမွာ’’
အန္ကယ့္မဲဆႏၵနယ္မွာ ဘာေတြလိုအပ္ေနတယ္လို႔ ယူဆပါသလဲ။
’’နံပါတ္တစ္ကေတာ့ဗ်ာ ေအးခ်မ္းတာ လံုၿခံဳတာေပါ့။ အဲဒီေနရာက လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂ဝ ကဆို သူပုန္ေတြေရာ၊ ဓားျပေတြေရာ ရွိတယ္ဗ်ာ။ အခုေတာ့ အဲဒါေတြ ဘာမွ မရွိေတာ့ဘူးဗ်ာ။ အဲဒီေနရာေတြက ဟိုတုန္းကဆို တံတားေတြမရွိေတာ့ ရန္ကုန္သြားဖို႔ ေတာ္ေတာ္ခက္တယ္ဗ်ာ။ အခု တံတားေတြရွိေတာ့ ရန္ကုန္သြားဖို႔ လြယ္သြားၿပီဗ်ာ။ တခုပဲ စီးပြားေရးနဲ႔ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ဖို႔ပဲ။ လူေလးတစု ခ်မ္းသာ႐ုံနဲ႔မွ မရတာဗ်ာ။ ေအာက္ေျခ လူတန္းစားက ပိုက္ဆံရွိလာဖို႔ လိုတယ္ေလ။ အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္တို႔ရွိတဲ့ အၾကံအဥာဏ္ေတြ၊ အေပါင္းအသင္းေတြ၊ မိတ္ေတြ၊ အဲဒါေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔က လုပ္ရမွာ’’
ဘာေတြလုပ္ေပးမယ္လို႔ စိတ္ကူးရွိလဲခင္ဗ်။
’’စပါးရွိတဲ့ေနရာ သီးထပ္ေတြ စိုက္ခိုင္းမယ္။ ဝါးရွိတဲ့ေနရာ ကုန္ေခ်ာထုတ္ဖို႔၊ သည့္ျပင္ စီးပြားေရး ကိစၥေတြကို လိုက္ေျပာျပရတာေပါ့ဗ်ာ။ ေရနက္ဆိပ္ကမ္းေတြ လုပ္ေပးမယ္။ စက္မႈဇံုေတြ ေထာင္ေပးမယ္။ ရြာေတြအေရာက္ကို အထည္ခ်ဳပ္ေတြဗ်ာ။ ၄-၅ ရြာ ၁ ခုေလာက္ထားလိုက္ရင္ သေဘာက လိႈင္သာယာလာ အလုပ္လုပ္တာထက္စာရင္ သူ႔ရြာေတြမွာ အလုပ္လုပ္ႏိုင္ေလ ေကာင္းေလပဲ။ က်ေနာ္က စီးပြားေရးအျမင္နဲ႔ပဲ သြားမွာပါ’’
ၾကိဳတင္မဲေကာက္ေနတာေတြ ရွိပါလား ခင္ဗ်ာ။
’’က်ေနာ့္ ဧရိယာမွာ လံုးဝ မရွိဘူး’’
အန္ကယ္က စည္း႐ုံးေရးဆင္းေတာ့ ေဟာေျပာတာလား။ စာရြက္စာတမ္းေဝတာလား။
’’က်ေနာ္က ေဟာေျပာတာ။ စာရြက္စာတမ္း ေဝတာကေတာ့ ကိုယ္သြားစရာ မလိုဘူး။ ေနာက္ ကိုယ့္ကိုထည့္ရမယ့္ မဲဆႏၵရွင္ေတြကို မ်က္ႏွာလိုက္ျပရတယ္။ သူတို႔ထင္တာက ေဒါက္တာခင္ေရႊ အရမ္းခ်မ္းသာတဲ့ လူၾကီးေပါ့ဗ်ာ။ သူတို႔ဆီ မလာေလာက္ဘူး ထင္ေနတာ။ အဲဒါကို က်ေနာ္က မ်က္ႏွာလိုက္ျပတာ။ က်ေနာ့္ဧရိယာက ပင္လယ္ဝေတြ မ်ားတာကိုး။ ဟိုေန႔ကဆို တညင္ကုန္းဆို ပင္လယ္ဝမွာ။ စက္ေလွၾကီးေတြနဲ႔ သြားရတာ’’
အန္ကယ္တေယာက္ထဲလား။ ႐ုပ္ရွင္သ႐ုပ္ေဆာင္ တခ်ဳိ႕လည္းပါတယ္ၾကားလို႔ပါ။
’’က်ေနာ့္ဆီ ဦးမိုးဒီ တေယာက္ပဲ ပါတယ္။ အဓိကအခ်က္ကလည္း က်ေနာ့္ကို ေစာင့္ေနတဲ့ ရြာေတြက တခါတေလက်ရင္ ၂ နာရီ၊ ၃ နာရီ၊ ၄ နာရီေလာက္ ၾကာတယ္၊ သူတို႔ေစာင့္ရတာ။ ဟာဒယေလးေပါ့ဗ်ာ။ လူေတြ ေပ်ာ္ေအာင္ေပါ့။ သူတို႔ ေစာင့္ရက်ဳိး နပ္တာေပါ့။ ႏိုင္ငံေရးက က်ေနာ္က ဘယ္သူ႔မွ အားကိုးစရာ မလိုဘူးေလ။ ေဒါက္တာခင္ေရႊ တျပည္လံုး သိေနၿပီပဲ’’
အခု ဦးမိုးဒီတေယာက္ပဲ လိုက္ေတာ့တာေပါ့။ လြင္မိုးတို႔၊ နႏၵာလိႈင္တို႔ မလိုက္ေတာ့ဘူးလား။
’’ဦးမိုးဒီတေယာက္ပဲ။ ၂ ေယာက္ ၃ ေယာက္ က်ေနာ္ မေခၚပါဘူး။ ဦးမိုးဒီမရမွ က်ေနာ္ သူတို႔ကို ေခၚပါမယ္။ ဟာသနဲ႔ဆိုေတာ့ လူသိေလာက္တယ္။ ဟိုဟာေတြက ေက်းဇူးတင္စကားေလာက္ပဲ ေျပာႏိုင္တယ္ဗ်ာ။ ႐ုပ္ျပေတြကို မလိုဘူး။ ဦးမိုးဒီက်ေတာ့ ဟာသေလးနဲ႔ ဘာေၾကာင့္ မဲထည့္ရမယ္ ဘာညာ ဒါမ်ဳိးေျပာသြားတယ္။ ရြာသားေတြလည္း သေဘာက်တယ္’’
ကြင္းဆင္းေတာ့ လက္ေဆာင္ေတြဘာေတြ ေပးတာမ်ဳိး လုပ္လားခင္ဗ်။
’’က်ေနာ္က ပထမ (က်ပ္)သိန္းတေသာင္း သံုးမယ္ဆိုေတာ့ ဝိုင္းၿပီးေတာ့ ဘာညာဘာညာ မသံုးရဆိုေတာ့။ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ သံုးမယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးမွေလ။ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္တဲ့ လူမႈေရးေတြ၊ ဘာသာေရးေတြ၊ ပညာေရးေတြ လုပ္ေပးရမွာေပါ့။ က်ေနာ့္ ႏိုင္ငံေရးကိုက ေရာက္တဲ့ေနရာမွာ လိုတာလုပ္ေပးတာပဲ။ က်ေနာ့္ဆီမွာရွိတဲ့ ပိုက္ဆံနဲ႔လည္း ရင္းပစ္ရင္ ရင္းပစ္လိုက္ရမွာပဲ။ အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ …ပိုက္ဆံတျပားမွ အိတ္ထဲ ထည့္မသြားဘူးဗ်ာ’’
မဲမထည့္ေရး လႈပ္ရွားမႈေတြအေပၚ အန္ကယ့္အျမင္ ေျပာျပေပးပါခင္ဗ်ာ။
’’မဲထည့္ပါလို႔ က်ေနာ္လိုက္ေျပာေနတာ မဟုတ္ဘူး။ မဲထည့္ မမွားေအာင္လို႔၊ လူေရြး တတ္ေအာင္လို႔၊ တခ်ဳိ႕ပါတီေတြကလည္း လိုက္ၿပီးေတာ့ မဲမထည့္လည္း ေနလို႔ရပါတယ္ ဘာညာေပါ့ဗ်ာ။ ေနလို႔ေတာ့ ရတယ္ဗ်ာ။ တကယ္လို႔ မထည့္လိုက္လို႔ ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့လူ မရဘူးဆိုရင္ သူတို႔ ေက်းရြာေတြ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ ေႏွးမယ္ေလ။ ေႏွးသြားရင္ ဘယ္သူ လာလုပ္ေပးမလဲ။ အဲဒါေလး ရွင္းျပတာပါ’’
အန္ကယ့္ မဲဆႏၵနယ္ထဲမွာေရာ မဲမထည့္လဲ ေနလို႔ရတယ္ဆိုတဲ့ လႈပ္ရွားမႈရွိလား။
’’အဲဒါေတြက အကုန္လံုး ဝင္ေနတာပဲ။ ေတာက္ေလွ်ာက္။ ေနာက္ ဒီဧရိယာက ၉ဝ ကတည္းက တစညနဲ႔ အန္အယ္ဒီေလ။ တိုင္သံေတြၾကားရင္ တြံေတးပဲ။ စုစုေႏြးတို႔ ထန္းမႏိုင္ပဲ။ ဒီဧရိယာၾကီးကို ကိုယ္က တာဝန္ယူလုပ္ရတဲ့ အခါက်ေတာ့ အေရးၾကီးတာက ကိုယ့္ဘက္က ေစတနာေပါ့ဗ်ာ။ မဲၿပီးတဲ့အခါ ထြက္လာရင္ သိရပါလိမ့္မယ္’’
အန္ကယ္ရဲ႕ စိတ္ကူးေတြက တကယ္ေရာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မယ္လို႔ ယူဆလား။
’’အရင္တုန္းက တပ္မေတာ္ အစိုးရဆိုတာ လူတစုေလာက္ပဲ ကိုင္တယ္ေလ။ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးတာနဲ႔ အာဏာၾကီး ၃ ရပ္ ခြဲေတာ့မယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားေရး၊ စီမံခန္႔ခြဲေရးအာဏာ။ ခြဲၿပီးရင္ ေဘးကေန တဦးတေယာက္ထဲရဲ႕ အိုင္ဒီယာနဲ႔ မလုပ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အမွားနည္းသြားမွာေပါ့။ ဥပမာ က်ေနာ္တို႔က စီမံခန္႔ခြဲေရးအာဏာထဲ ေရာက္တာနဲ႔ ဥပေဒျပဳတာတို႔ဘာတို႔ အကုန္ဝိုင္း တင္ၾကမွာ။ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္က ဆံုးျဖတ္ၾကမွာ။ အျပင္က ေျပာသလို မဟုတ္ဘူး။ တပ္မေတာ္အစိုးရဆိုတာက တပ္မေတာ္က အမိန္႔နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ရတာေလ။ ညႊန္ၾကားရင္ အကုန္လုပ္ၾကရတာ’’
အန္ကယ့္မဲဆႏၵနယ္မွာ လယ္လုပ္ငန္းရွိေတာ့ ေျမယာပိုင္ဆိုင္မႈက်ေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။
“တခ်ဳိ႕ပါတီေတြက ဘာေျပာလဲဆိုေတာ့ လယ္လုပ္တဲ့လူေတြ ေရာင္းခြင့္ရေအာင္ ေပးမယ္ ဘာညာ ကြိကြ ေျပာတယ္။ ဟိုတုန္းက အဲဒီလို ေရာင္းခြင့္ေပးထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ခ်စ္တီးက အကုန္သိမ္းသြားတာပဲ။ က်ေနာ္တို႔က လယ္လုပ္တဲ့လူ လယ္ပိုင္ခြင့္ေပးထားတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ သူ႔ရဲ႕ ဘိုးစဥ္ေဘာင္ဆက္ အကုန္လံုးက ပိုင္တယ္။ တကယ္လို႔ ေရာင္းခြင့္ေပးလိုက္တာနဲ႔ မနက္ျဖန္ သဘက္ခါဆို ပိုက္ဆံရွိတဲ့ေကာင္က အကုန္လာဝယ္သြားမယ္’’
သူ႔လယ္ကို သူျပန္ေရာင္းခ်င္ရင္ေရာ ခြင့္ျပဳႏိုင္မလား။
“ေရာင္းခြင့္ တရားဝင္မ်ား ေပးလိုက္လို႔ကေတာ့ အကုန္ေရာင္းရင္ လယ္သမားက စာရင္းငွား ျပန္ျဖစ္သြားမယ္။ ပိုင္ရွင္က သူေ႒းေတြ ျဖစ္ကုန္မွာေပါ့’’
အပစ္ရပ္ထားတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြကလည္း ဝင္မၿပိဳင္ဘူး၊ ဆန္႔က်င္တယ္၊ သပိတ္ေမွာက္တယ္လို႔ ေျပာေနၾကတယ္။ အဲဒီျပႆနာေတြကို ဘယ္လိုရွင္းလို႔ရမယ္ ယူဆလဲ။
’’တကယ္တမ္း ဝင္မၿပိဳင္ဘူး သပိတ္ေမွာက္တယ္ဆိုရင္ ဒီအတိုင္းပဲ တပ္မေတာ္အစိုးရကို ေနာက္ အႏွစ္ ၂ဝ ထပ္ေပးမလား။ ရတာ ယူထားဖို႔လိုတယ္ေလ။ ေနာက္တခါ ရသင့္တာကိုပဲ ေတာင္းဖို႔ လိုတာကိုး။ အတင္း အဓမၼၾကီး ဒါေတြ အကုန္ရမွ ရမယ္ဆိုရင္ ဗမာျပည္အတိုင္းအတာနဲ႔ တျခားႏိုင္ငံနဲ႔ ကြာတာေတြ ရွိတာကိုး။ ျဖည္းျဖည္းခ်င္းေတာ့ သြားရမွာေပါ့။ က်ေနာ့္အျမင္ ေျပာတာေလ။ အခု ေပးထားတာကိုက ေတာ္ေတာ္မ်ားေနပါၿပီ။ က်ေနာ္တို႔ ၾကံ႕ခိုင္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးမွာ အရပ္သားေတြပဲ။ အဲဒီထဲမွာမွ ဝန္ၾကီးကေန ပင္စင္ယူတဲ့လူေတြ၊ တပ္မေတာ္က ပင္စင္ယူတဲ့လူေတြ ပါတာေပါ့ဗ်ာ’’
အန္ကယ္ရဲ႕ ေဇကမၻာကုမၸဏီရဲ႕ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအေၾကာင္း မိတ္ဆက္ေပးပါဦးခင္ဗ်ာ။
“က်ေနာ္က မဂၤလာဒံုဥယ်ာဥ္ၿမိဳ႕ေတာ္ၾကီး ဧက ၄ဝဝဝ ေလာက္ ရွိတယ္။ စက္မႈဇံုတို႔၊ ေဂါက္ကြင္းတို႔၊ အိမ္ယာတို႔။ ၁၉၇ဝ ေက်ာ္ေလာက္ကတည္းက က်ေနာ္က စလုပ္တာေလ။ အရင္တုန္းက ျပည္ေထာင္စု ျပခန္းေတြဆိုရင္ က်ေနာ္ ေဆာက္တာပဲ။ ပါတီဌာနခ်ဳပ္ၾကီးေတြ က်ေနာ္ ေဆာက္တာပဲ။ အဓိက က ေဆာက္လုပ္ေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေပါ့’’
ဘာေၾကာင့္ ဝင္အေရြးခံရတာလဲခင္ဗ်။
’’က်ေနာ္တို႔ ၾကံ႕ခိုင္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအသင္းဆိုတာ ႏိုင္ငံေတာ္က ဖြဲ႔ေပးခဲ့တဲ့ အသင္းေပါ့ဗ်ာ။ က်ေနာ္က ပထမ မဝင္ဘူးလို႔ စဥ္းစားတာကို လူၾကီးကေနၿပီးေတာ့ မဝင္လို႔ရွိရင္ မလုပ္ရင္ လုပ္လက္စေတြ ရပ္သြားမွာေပါ့ဆိုၿပီး က်ေနာ္တို႔ကို ကိုင္ခိုင္းတာ။ ဝင္လုပ္တယ္ဆိုတာကလည္း က်ေနာ္တို႔က ႏိုင္ငံေတာ္ေၾကာင့္ ဒီအေျခအေန ေရာက္လာတာကိုး။ ႏိုင္ငံေတာ္တခုထဲ လုပ္လို႔မရဘူး၊ က်ေနာ္တို႔ ပိုက္ဆံရွိတဲ့ တခ်ဳိ႕ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းမွရမွာေလ’’
