လူဇင္ဘတ္မွ ဥေရာပပါလီမန္ အမတ္ မစၥတာ ေရာဘတ္ဂိုးဘဲလ္(စ္)သည္ မဇၥ်ိမသတင္းဌာနအား ဘယ္လ္ဂ်ီယံႏုိင္ငံ ဘရပ္ဆဲလ္(စ္)ျမိဳ႕ရွိ ၄င္း၏ ႐ုံးခန္းတြင္ လက္ခံေတြ႔ဆံုခဲ့ပါသည္။ မစၥတာ ဂိုးဘဲလ္(စ္)သည္ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ ကတည္းက ဥေရာပပါလီမန္၏ ဆိုရွယ္လစ္အဖြဲ႔ဝင္ အမတ္တဦး ျဖစ္ခဲ့ျပီး ယခုအခါတြင္ ဥေရာပပါလီမန္၏ အေရွ႕အာရွႏွင့္ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန၏ ဒုတိယ ဥကၠဌ ျဖစ္သည္။ ယခင္က လူဇင္ဘတ္ႏုိင္ငံတြင္ စီးပြါးေရးဝန္ၾကီး၊ ပုိ႔ေဆာင္ေရးဝန္ၾကီး၊ ျပည္သူ႔ေဆာက္လုပ္ေရးဝန္ၾကီးႏွင့္ စြမ္းအင္ဝန္ၾကီးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးသူ ျဖစ္သည္။
၁၉၉ဝေက်ာ္ ခုႏွစ္မ်ားကတည္းက ဥေရာပသမၼဂၢ (EU) သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမွႈမ်ား ခ်မွတ္ခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥမ်ား ဒီမိုကေရစီကိစၥမ်ားႏွင့္ ပတ္သတ္၍ တိုးတက္လာျခင္း မရွိခဲ့ပဲ တေန႔တျခား ဆုတ္ယုတ္လာျခင္းကုိသာ ေတြ႔ခဲ့ရသည္။ ထိုအေရးယူပိတ္ဆို႔မွႈမ်ားတြင္ စစ္အစုိးရ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ တရားစီရင္ေရး အာဏာပုိင္မ်ားႏွင့္ စစ္အစိုးရႏွင့္ အျပန္အလွန္ အမွီသဟဲ ျပဳေနေသာစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ ၄င္းတုိ႔အားလံုး၏ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းမ်ားအား ဥေရာပသမၼဂၢႏိုင္ငံမ်ားသုိ႔ သြားလာခြင့္ ပိတ္ပင္ျခင္း၊ ၄င္းတုိ႔၏ စီးပြါးေရး လုပ္ငန္းမ်ားကုိ သိမ္းဆည္းပိတ္ပင္ျခင္း၊ သစ္လုပ္ငန္း၊ သတၳဳလုပ္ငန္း၊ ေဆာက္လုပ္ေရး ပစၥည္းထုတ္လုပ္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ားမွ စစ္အစိုးရႏွင့္ပတ္သတ္သည့္ ကုမၸဏီမ်ား၏ ပုိ႔ကုန္မ်ားကုိ တားျမစ္ပိတ္ပင္ျခင္းတို႔ကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါသည္။
ဥေရာပသမၼဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အခုလက္ရွိ အေရးယူပိတ္ဆို႔မွႈေတြဟာ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို အက်ိဳးသက္ေရာက္မွႈ ရွိလိမ့္မယ္လို ထင္ပါသလား။
က်ေနာ့္တေယာက္တည္း အျမင္အရေတာ့ အေရးယူပိတ္ဆို႔မွႈကုိ အေျခခံတဲ့ ဘယ္လိုမူဝါဒကို မဆို ဆန္႔က်င္ပါတယ္။ သမိုင္းကလည္း ပိတ္ဆို႔အေရးယူမွႈေတြဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ေအာင္ျမင္မွႈကုိ ေဆာင္ၾကဥ္းမေပးႏုိင္တာကုိ သက္ေသျပခဲ့ျပီးပါျပီ။ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမွႈေတြ ခ်မွတ္ခဲ့တာကေန ရလာတဲ့ တခုတည္းေသာ ရလဒ္ကေတာ့ အက်ိဳးဆက္ေတြကုိ သတိျပဳမိလာတာပဲ ရွိပါတယ္။
ပိတ္ဆို႔အေရးယူမွႈေတြဟာ အာဏာရွင္ေတြကုိ ထိထိေရာက္ေရာက္ ထိုးႏွက္ႏုိင္တာ နည္းပါတယ္။ က်ဴးဘား၊ အီရတ္ နဲ႔ အခု အီရန္က အျဖစ္အပ်က္ေတြက သက္ေသပါပဲ။ ေနာက္ဆံုးမွာ သာမန္လူထုကုိပဲ ထိခုိက္သြားေစတာပါ။ ျပီးေတာ့ စီးပြါးေရးအရ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမွႈေတြကေန အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုလည္း က်ေနာ္ အမ်ားၾကီး သံသယ ရွိပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ျဖစ္ထြန္းမွႈေတြ တိုးတက္လာဖို႔အတြက္ ဥေရာပသမၼဂၢ (EU) အေနနဲ႔ လက္ရွိပိတ္ဆို႔အေရးယူမွႈေတြကေန ဘယ္လိုထိေရာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္သြားႏုိင္ ပါသလဲ။
ျမန္မာစစ္အစုိးရဟာ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြကုိ မွီခုိမေနေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဥေရာပသမၼဂၢ အဖြဲ႕ဝင္ႏုိင္ငံေတြက တခ်ိဳ႕ ကုမၸဏီေတြနဲ႔ေတာ့ စီးပြါးေရး လုပ္ေနဆဲပါ။ (ဥေရာပ သမၼဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေရးယူမွႈဟာ ပိတ္ဆို႔မွႈ မျပဌာန္းခင္က ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ စီးပြါးေရးလုပ္လက္စ ရွိတဲ့ ကုမၸဏီေတြ အေပၚမွာ အက်ံဳးဝင္ျခင္း မရွိပါ။) ျပီးေတာ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ တ႐ုတ္၊ ႐ုရွားနဲ႔ အိႏၵိယလို စီးပြါးေရး အင္အားၾကီး ႏုိင္ငံတခ်ိဳ႕နဲ႔ စီးပြါးေရးဆက္သြယ္မွႈ ျပဳလုပ္တာကေနလည္း ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမွႈေတြ ရရွိေနပါတယ္။
စစ္အစိုးရကုိ ဘက္စံုဖြင့္ေပးဖို႔အတြက္ စည္း႐ုံးတဲ့ ေနရာမွာ ဥေရာပသမၼဂၢအေနနဲ႔ စစ္အစိုးရနဲ႔ ညွိႏွိႈင္းေဆြးေႏြးမွႈေတြ ျပဳလုပ္ျပီး စည္း႐ုံးတာက ပုိေကာင္းလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။
ဥေရာပပါလီမန္နဲ႔ ခုေနာက္ပုိင္းမွာ ျမန္မာစစ္အစိုးရကုိ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးဖို႔ ပိုအားသန္လာတဲ့ ဥေရာပသမၼဂၢရဲ႕အမွႈေဆာင္ေကာ္မရွင္ျဖစ္တဲ့ ဥေရာပေကာ္မရွင္ ၾကားမွာ ကြာဟခ်က္ေတြ ေတြ႔ေနရပါတယ္။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္လို႔ ထင္ပါသလဲ။
ဟုတ္ပါတယ္။ ဥေရာပပါလီမန္ထဲမွာ အေခ်အတင္ေဆြးေႏြးမွႈကုိ လက္ဝါးၾကီးအုပ္ခ်င္တဲ့ အဖြဲ႕ဝင္တခ်ိဳ႕ ရွိေနပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ လြဲသြားမွာကုိ အရမ္းစုိးရိမ္ မိပါတယ္။ ဥေရာပ ပါလီမန္ရဲ႕ ဆပ္ေကာ္မတီျဖစ္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မတီက အဖြဲ႕ဝင္တခ်ိဳ႕ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚမွာ ထိေရာက္မွႈ မရွိတဲ့ နည္းဗ်ဴဟာကုိ ဆက္ျပီး သံုးခ်င္ေနၾကပါတယ္။ အဲဒီ့နည္းဗ်ဴဟာ ဟာ စစ္အစိုးရက ျမန္မာျပည္သူျပည္သား ေတြရဲ႕ အေျခခံလြတ္လပ္ခြင့္ေတြကုိ ေလးစားလာေအာင္ ဖိအားေပးဖုိ႔ ရည္ရြယ္ခဲ့ေပမယ့္ ထင္သလို ျဖစ္မလာပဲ အၾကီးအက်ယ္ က်ရွံဳးခဲ့ပါတယ္။ အက်ိဳးဆက္ အေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ဥေရာပေကာ္မရွင္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ စစ္အစိုးရနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမွႈေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔ လမ္းေၾကာင္းသစ္ကုိ ရွာေဖြခဲ့ပါတယ္။ တခါတရံမွာ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကလည္း ေဆြးေႏြးေဖာ္ေဆြးေႏြးဘက္ ပံုစံမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ အျခားတဘက္ကုိ သူတုိ႔ဘယ္လိုလုပ္ရမယ္ ဆိုျပီးေတာ့ အာဏာျပခ်င္တဲ့ သေဘာမ်ိဳး က်ဴးလြန္မိတာေတြလည္း ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။
၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ကေန စျပီးေတာ့ ဥေရာပ ေကာ္မရွင္ဟာ ထုိင္းျမန္မာ နယ္စပ္မွာ ရွိေနတဲ့ ျမန္မာ ဒုကၡသည္ေတြ အတြက္ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မွႈ အကူအညီေတြကုိ ရပ္ခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒါကုိ ဥေရာပေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ဘယ္လိုအေၾကာင္းျပခ်က္ေတြ ေပးခ်င္ပါသလဲ။
ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သတ္လို႔ ဥေရာပေကာ္မရွင္ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ အေသးစိတ္ကုိေတာ့ က်ေနာ္လည္း မသိခဲ့ရပါဘူး။ က်ေနာ္သံသယရွိတာကေတာ့ ဒီေငြေတြအမ်ားစုဟာ အန္ဂ်ီအို အဖြဲ႕အစည္းေတြဆီကုိ ေရာက္သြားတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္း အန္ဂ်ီအို ေတြရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ အျပဳသေဘာေဆာင္ျပီး အေရးၾကီးတယ္ ဆိုေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ အန္ဂ်ီအို အဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ ဥေရာပသမၼဂၢက ေထာက္ပံ့တဲ့ေငြေတြကုိ အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ သံုးပစ္ၾကပါတယ္။ ဒီကိစၥေတြကုိ ဥေရာပေကာ္မရွင္ဟာ ဥေရာပပါလီမန္ထက္ ပုိသိေကာင္း သိေနပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို အေထာက္အပံ့ေတြရပ္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္တာ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ ကိစၥဟာ ဥေရာပသမၼဂၢနဲ႔ အာဆီယံ ဆက္ဆံေရးကုိေကာ ထိခုိက္ႏုိင္ပါသလား။
ျမန္မာ့အေရးဟာ အီးယူ-အာဆီယံ အစည္းအေဝးတုိင္းမွာ အေဆြးေႏြးခံရတဲ့ ကိစၥတခုပါ။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ သတိထားရမွာက အာဆီယံ အဖြဲ႕အစည္းဟာ စီးပြါးေရးအရသာ အဓိက ခ်ည္ေႏွာင္ထားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ စီးပြါးေရးအရ လုပ္ေဆာင္မယ့္ သူေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥေတြကုိ ထည့္သြင္း စဥ္းစားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲမွာ ႏုိင္ငံျခား ကုမၸဏီေတြ အမ်ားၾကီး ရွိေနတာပါ။
အာဆီယံႏုိင္ငံေတြရဲ႕ အဖြဲ႕ဝင္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ျပည္တြင္းေရး ဝင္မစြက္ဖက္ေရး မူဝါဒကုိေရာ လူၾကီးမင္းအေနနဲ႔ ေက်နပ္မွႈ ရွိပါသလား။
အာဆီယံႏုိင္ငံေတြက ျမန္မာ စစ္အစုိးရရဲ႕ ေပၚလစီခ်မွတ္ေရး အေပၚမွာ လႊမ္းမိုးႏုိင္စြမ္းရွိတာကေတာ့ ထင္ရွားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တျခားအာဆီယံႏုိင္ငံေတြမွာလည္း လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သတ္လာရင္ ခ်ိဳးေဖာက္တတ္တဲ့ သမိုင္းေၾကာင္း ရွိေနတာကို ေမ့ထားလုိ႔ မရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံစစ္အစိုးရကို ဖိအားေပးဖို႔ သိပ္စိတ္မဝင္စားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ မၾကာေသးခင္က အာဆီယံအစိုးရမ်ားဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ေပၚေပါက္လာခဲ့လို႔ အာဆီယံအေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္အစိုးရနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥေတြ ေျပာဆိုရာမွာ တိုးတက္မွႈေတြ ေတြ႔ရလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။
မၾကာေသးခင္က ဥေရာပ ပါလီမန္ဟာ တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယနဲ႔ ႐ုရွား အစုိးရေတြကုိ ျမန္မာစစ္အစိုးရကုိ လက္နက္ေရာင္းခ်မွႈေတြ ရပ္ဖို႔ တုိက္တြန္းခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဟာ ျမန္မာစစ္အစိုးရကုိ ဂ်က္တိုက္ေလယာဥ္ အစီး ၅ဝ ေရာင္းခ်ခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္၊ ႐ုရွားနဲ႔ အိႏၵိယ ႏုိင္ငံေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ စစ္အစိုးရကို လက္နက္ေရာင္းခ်တာေတြရပ္တန္႔ဖို႔နဲ႔ စြမ္းအင္က႑မွာ အက်ိဳးတူ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနတာေတြကုိ ရပ္တန္႔ပစ္ဖို႔ စိတ္မဝင္စားခဲ့ပါဘူး။ ဥေရာပသမၼဂၢ အေနနဲ႔ အဲဒီ့ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မွႈကုိ ဘရပ္ဆဲလ္(စ္)ဥေရာပပါလီမန္က စိတ္ပ်က္ေၾကာင္း ျပသဖုိ႔ ပမာဏ ေျခလွမ္းမ်ိဳး လွမ္းႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါသလား။
က်ေနာ့္အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံေရးကုိ အဓိကထားျပီး ေျဖဆိုရမယ္ဆိုရင္ ဥေရာပသမၼဂၢဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ေျပလည္ေနတဲ့ ဆက္ဆံေရးကုိ စြန္႔ပစ္လိမ့္မယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။ တခ်ိဳ႕က ေျပာၾကပါလိမ့္မယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ မိတ္ေဆြႏုိင္ငံဆိုတာ မရွိဘူး။ အက်ိဳးစီးပြါးဆိုတာပဲ ရွိတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ဥေရာပသမၼဂၢအဖြဲ႕ဝင္ ႏုိင္ငံအမ်ားအျပားဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ အၾကီးအက်ယ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားၾကပါတယ္။ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ဖက္စပ္ကုမၸဏီေတြဟာ ဥေရာပေစ်းကြက္အတြက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ ကုန္ပစၥည္းေတြကုိ အလံုးအရင္းနဲ႔ ထုတ္လုပ္ေနၾကပါတယ္။ ဥေရာပ အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ စီးပြါးေရး ခ်ဲ႕ထြင္ေနတာမို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ တ႐ုတ္အစိုးရက ဖိအားေပးလာဖို႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ တိုက္တြန္းႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
အခု ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ အမ်ားလက္ခံ လာႏုိင္ေအာင္ စစ္အစိုးရက ၾကိဳးစားမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ အေနနဲ႔ ဘာကုိ အရင္ဆံုး လုပ္သင့္တယ္လို႔ လူၾကီးမင္း ယူဆထားပါသလဲ။ လူၾကီးမင္းရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္ကို သိပါရေစ။
တကယ္လို႔ စစ္အစိုးရ အေနနဲ႔ အမ်ား တကယ္ေလးစားႏုိင္ေလာက္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ က်င္းပေပးခ်င္တယ္ ဆိုရင္ ႏုိင္ငံတကာက ေလ့လာသူေတြကုိ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္စဥ္ၾကီး တခုလံုးကုိ တရားမွ်တမွႈ ရွိမရွိ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာဖို႔ ဖိတ္ေခၚသင့္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ အျပီး ထြက္ေပၚလာမယ့္ ပါလီမန္ဟာ သူတို႔ကုိ ခ်ေပးထားသေလာက္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ အာဏာေလးနဲ႔ ေရာင့္ရဲေနလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္မထင္ပါဘူး။ ပါလီမန္ အသစ္ဟာ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ပါလီမန္တခုအေနနဲ႔ ရသင့္ရထုိက္တဲ့ အာဏာေတြ ရရွိလာေအာင္ စစ္အစိုးရကို ေတာင္းဆိုသြားလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ပါလီမန္ အသစ္ဟာ စစ္ဘက္လႊမ္းမိုးမွႈကုိ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း စိန္ေခၚလာလိမ့္မယ္လို႔ အေကာင္းဘက္ကေနပဲ ထင္ျမင္ယူဆမိပါတယ္။
