ႏွစ္သစ္ကူးကာလသည္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ႏွင့္ အေျပာင္းအလဲအတြက္သာ ျဖစ္သင့္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာျပည္ ျပည္သူမ်ားအတြက္မူ အခ်ဳိးအလွည့္အခ်ဳိ႕ ရွိႏိုင္ေသာ္လည္း ယခင္ ကံဆုိးမိုးေမွာင္က်မႈကိုပင္ ရရွိလာမည့္ ကာလသာ ျဖစ္သည္။
၂၀၁၀ ခုႏွစ္သည္ စစ္အစိုးရ၏ `ဒီမိုကေရစီ လမ္းျပေျမပံု´ ၏ ေနာက္ဆံုး အဆင့္ကို ေဆာင္ရြက္ရမည့္ ႏွစ္ျဖစ္သည္။ ယခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပၿပီး ဒီမုိကေရစီစနစ္သို႔ ကူးေျပာင္းမည္ဟု ဆိုသည္။ မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ အကဲခတ္အခ်ဳိ႕ကမူ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားသည္ လြတ္လပ္မွ်တမႈ ရွိလိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္ေနၾကသည္။ လက္သပ္ ေမြးျမဴထားေသာ စစ္အရာရွိမ်ားႏွင့္ နယ္ဘက္ အရာရွိမ်ားက အဓိက ရာထူးၾကီးမ်ား လႊဲေျပာင္း ရယူႏိုင္ေရးအတြက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးမ်ားက ျပင္ဆင္ေနေၾကာင္း အရိပ္အေယာင္မ်ား ျမင္ေနရသည္။ စစ္အစိုးရ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ ေပးထားသည့္ လူမႈေရး အဖြဲ႔ၾကီးဟု ဆုိေသာ ျပည္ေထာင္စု ၾကံ႕ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးအသင္း (USDA) ကိုလည္း ႏိုင္ငံေရး ပါတီတရပ္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲပစ္လိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရသည္။
၁၉၉၀ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏုိင္ရ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အပါအဝင္ အနည္းအက်ဥ္းမွ်သာ က်န္ရွိေတာ့ေသာ အတိုက္အခံ ပါတီမ်ားမွာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ေရး မေသခ်ာလွေသးပါ။ ဒီခ်ဳပ္က လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္က အျငင္းပြားဖြယ္ ျပည္သူ႔ဆႏၵ ခံယူပြဲျဖင့္ အတည္ျပဳထားခဲ့ေသာ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ျပန္လည္ သံုးသပ္ရန္ ေတာင္းဆိုေနသည္။ ျပည္ပေရာက္ အတုိက္အခံမ်ားႏွင့္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ယခုဖြဲ႔စည္းပံုသည္ စစ္တပ္ကို ယွဥ္ၿပိဳင္စရာ မလိုသည့္ သီးသန္႔ ဖယ္ထားေသာ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ေနရာမ်ား ေပးထားျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားကို ႏိုင္ငံေရး ရာထူးၾကီးမ်ား ထမ္းေဆာင္ခြင့္ မျပဳရန္ ပိတ္ပင္ထားျခင္း စသည္တို႔ေၾကာင့္ စစ္တပ္ကို အာဏာ အလြန္အမင္း ေပးအပ္ထားသည္ဟု ေျပာဆုိ ေဝဖန္ၾကသည္။
ႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ားကို မည္သုိ႔မည္ပံု ဖြဲ႔စည္းရမည္၊ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို မည္သို႔မည္ပံု က်င္းပရမည္ ဆိုသည္တို႔ကို သတ္မွတ္ ေဖာ္ျပထားသည့္ ဥေပဒမ်ားကို ယခုထိ မေၾကညာရေသးပါ။ တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားက ႏိုင္ငံေရး ပါတီတရပ္ စည္း႐ံုး ဖြဲ႔စည္းရာတြင္ တတ္ႏိုင္သမွ် အခက္အခဲ ေတြ႔ေစေရးအတြက္ ဤဥပေဒမ်ားကို ေၾကညာရန္ စစ္အစိုးရက ေနာက္ဆံုး အခ်ိန္အထိ အခ်ိန္ဆြဲေနျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အတုိက္အခံ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ျပည္ပေရာက္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ေျပာဆိုၾကသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲ မည္သို႔ အေျဖထြက္မည္ ဆုိသည္မွာ ယခုကတည္းက သိၿပီးသားပင္ ျဖစ္သည္ဟု အခ်ဳိ႕ေသာ အကဲခတ္မ်ားက ယံုၾကည္ၾကသည္။ မဲလိမ္ မဲညစ္သည့္ နည္းကိုသံုးၿပိး မည္သူ အႏိုင္ရမည္ ဆိုသည္ကို စစ္အစိုးရက သိၿပီးသားျဖစ္သည္ဟု သူတုိ႔က ေျပာၾကသည္။ အေပၚယံ ေရႊမႈံၾကဲ ဒီမိုကေရစီကို ေပးရန္ အတိုက္အခံႏွင့္ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို နည္းနည္းပါးပါး အႏိုင္ေပးလိမ့္မည္။ ဤနည္းျဖင့္ ျပည္တြင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းမွ အတိုက္အခံမ်ား အားလံုးကို ေခၽြးသိပ္ထားႏိုင္လိမ့္မည္။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ၏ အာမခံခ်က္ ဟူသည္မွာ စစ္တပ္က အားလံုးကို ဆက္ၿပီး ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္ဟူသည့္ အဓိပၸာယ္သာ ျဖစ္သည္။
တခ်ိန္တည္းတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးမ်ားက ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပေရးအတြက္လည္း ျပင္ဆင္ေနၾကသည္။ နယ္စပ္ေဒသမ်ားကို ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ ထိန္းခ်ဳပ္ ထားႏိုင္ေရး လုပ္ေဆာင္ေနသည္။ တုိင္းျပည္တြင္းရွိ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႔အစည္း တၿပံဳတမၾကီး၏ စိုးရိမ္ဖြယ္ ဆန္႔က်င္ အတိုက္အခံျပဳမႈကို ရွင္းပစ္ရန္ လုပ္ေဆာင္ေနသည္။ စစ္အစိုးရ၏ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ အစီအစဥ္မွာ တိုင္းရင္းသား တပ္ဖြဲ႔မ်ားကို ျမန္မာစစ္တပ္၏ တုိက္႐ိုက္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ထားရွိလိုက္ၿပီး သူတုိ႔၏ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႔ခြဲ (ပါတီ) မ်ားကိုသာ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ခြင့္ေပးမည့္ အစီအစဥ္ျဖစ္သည္။ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ေၾကာင့္ သူတို႔ စစ္အစိုးရႏွင့္ ေစ်းဆစ္ႏိုင္စြမ္း မရွိေတာ့ဟု တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေျပာၾကသည္။ ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒကလည္း တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရးအတြက္ လံုေလာက္ေသာ အာမခံခ်က္ ေပးမထား။
အဖြဲ႔ငယ္ေလးမ်ား အမ်ားစုမွာ အမ်ားအားျဖင့္ ၿဖိဳဖ်က္ခံလိုက္ရၿပီး ျဖစ္သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး၏ အနာဂတ္ အျမင္အတိုင္း လက္ခံရန္ အႏိုင့္အထက္ ျပဳခံလိုက္ရၿပီး ျဖစ္သည္။ ဝ'ျပည္ ေသြးစည္းညီညြတ္ေရး တပ္မေတာ္ (UWSA) ႏွင့္ ကခ်င္ လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ (KIO) တုိ႔လို က်န္ရွိသည့္ အဖြဲ႔မ်ားမွာ နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းလွ်င္ေျပာင္း၊ မေျပာင္းလွ်င္ စစ္ေရးအရ ထုိးစစ္ဆင္ တိုက္ခိုက္ျခင္း ခံရမည္ဟု ဖိအားေပး ခံေနရသည္။ ၾသဂုတ္လအတြင္း ကိုးကန္႔ တပ္ဖြဲ႔ကို အလြန္ လ်င္ျမန္ေသာ ထိုးစစ္ျဖင့္ အႏိုင္ယူလိုက္ႏိုင္ျခင္းက စစ္အစိုးရ၏ သံဓိ႒ာန္ကို မီးေမာင္းထုိးျပေနသည္။
ကရင္ အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ံုး၊ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ ေတာင္ပိုင္းတုိ႔လို အစိုးရကို စစ္ေရးအရ ဆက္လက္ ခုခံေနၾကဆဲရွိသည့္ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႔မ်ားမွာလည္း ပိုမို ေသးငယ္ေသာ အဖြ႔ဲကေလးမ်ားအျဖစ္ ထိုင္းနယ္စပ္ကို ေက်ာေပးၿပီး ေဝးလံေခါင္သီသည့္ ေဒသမ်ားတြင္ ခုိေအာင္း လႈပ္ရွားေနရသည့္ အေျခသို႔ ေရာက္သြားၾကရသည္။ ထိုသို႔ ဆက္လက္ ခုခံတြန္းလွန္ေနျခင္းေၾကာင့္ သူတို႔မွာ လမ္းျပေျမပံုထဲတြင္ ပါဝင္ခြင့္ မရေတာ့၊ သူတို႔ႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ အစီအစဥ္ မည္သို႔မွ် သက္ဆိုင္ျခင္း မရွိေတာ့ဟု စစ္အစိုးရက သတ္မွတ္ထားလိုက္ေတာ့သည္။
ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပၿပီး `ဒီမိုကေရစီ´ ကို ထူေထာင္ၿပီးသည္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္၊ တိုင္းရင္းသား အဖြ႔ဲအစည္းမ်ားကို ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ၿပီး၊ အႏိုင္ တုိက္ပစ္လိုက္၍ေသာ္၎၊ နယ္စြန္နယ္ဖ်ား ေတာင္ေပၚအထိ ေမာင္းထုတ္လိုက္ျခင္းျဖင့္ေသာ္၎၊ လုပ္ၿပီးၿပီဆိုလွ်င္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ အာဏာသိမ္းၿပီး ကတည္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးမ်ား အလိုခ်င္ အေတာင့္တဆံုး အရာျဖစ္သည့္ စည္းလံုးညီညြတ္ေသာ ျမန္မာ ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ အနီးကပ္ဆံုးသို႔ ေရာက္သြားေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။
