One Championship

ေရြးေကာက္ပြဲ မဲမသမာမႈေတြ ေဖၚထုတ္ဖို႔ မီဒီယာေတြမွာလည္း တာဝန္ရွိ

.

လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲမသမာမႈေတြ မဲလိမ္ မဲခိုးတာမ်ိဳးေတြ မလုပ္ႏိုင္ေအာင္ ကိုယ္တတ္ႏိုင္တဲ့ ကိုယ္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ့ေနရာ ကေန ေစာင့္ၾကည့္ ေဖၚထုတ္ေပးၾကဖို႔ ဆိုတာ လူတိုင္းမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။ အဓိကတာ၀န္ရွိတာကေတာ့ လူထုရဲ ႔မ်က္လံုးမ်က္ဆံျဖစ္တဲ့ မီဒီယာသမားေတြပဲ မဟုတ္ပါလား။

ဒါေပမယ့္ မီဒီယာေတြအေနနဲ႔ ေညာင္သီးလည္းစား ေလးသံလည္း နားေထာင္ဖို႔လိုပါတယ္။ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲအခင္းအက်င္း၊ မီဒီယာသမားေတြရဲ ႔အေျခအေန၊ ေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္မ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စဥ္းစားတဲ့အခါ The Voice journal  ရဲ ႔အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ကိုေက်ာ္မင္းေဆြရဲ႕ ေျပာစကားက စိတ္၀င္စားဖို႔ ေကာင္းပါတယ္။ သူက  ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မီဒီယာေတြရဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္ ရွိမွရွိပါ့မလားလို႔ သံသယရွိတဲ့အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

“အခုကေတာ့ ၂၀၁၀တုန္းက အေနအထားနဲ႔ ၂၀၁၅နဲ႔ကေတာ့ မတူဘူး ေပါ့ ေနာ္။ အဲဒီအထဲမွာမွ ထူးထူးျခားျခား ၂၀၁၂ ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး မီဒီယာလႊတ္လပ္ခြင့္ ရတာေတြ႔ရတယ္ ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ဒီ၂၀၁၅က်ေတာ့ လက္ရိွ အခင္းအက်င္းေတြအရ လြတ္လပ္ခြင့္ ရိွပါ့မလားတို႔ သံသယေတြေပါ့ေနာ္၊ မဲစာရင္းအမွားတို႔ ၊ေနာက္တစ္ခါ အာဏာရပါတီရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒနဲ႔ လက္တစ္လံုးျခားေဖာက္ဖ်က္မႈ ကိစၥေတြကမ်ားလာတဲ့အခါက်ေတာ့ စိုးရိမ္ေသာကေတြ ရိွလာတယ္။

ေနာက္တစ္ခါ သတင္းမီဒီယာေတြကို ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ကြပ္ကဲေနတဲ့ သတင္းမီဒီယာေတြ က ေနတစ္ဆင့္ သတင္းမီဒီယာေတြရဲ႕ က်င့္၀တ္ပိုင္းဆိုင္ရာေတြကို ေထာက္ျပလာတာေတြလုပ္လာ တာက တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္လို႔ ေျပာရမွာေပါ့ေနာ္။ သတင္းမီဒီယာသမားေတြကို စာနယ္ဇင္းေကာင္စီ (ယာယီ)ကေန ထုတ္ျပန္ေပးထားတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ လမ္းညႊန္ေပါ့ေနာ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာလည္း ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ျဖတ္ခဲ့တဲ့ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတြရဲ႕ သတင္းမီဒီယာေတြ ေရွာင္ရန္ေဆာင္ရန္ေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ စုစည္းၿပီးေတာ့ ထည့္ထားတယ္”

မွန္ပါတယ္။ သတင္းသမားေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒေတြကို သိထားရပါမယ္။ ဒါမွသာ ဘယ္သူဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒနဲ႔အညီ ေျပာဆိုေဆာင္ရြက္ျခင္း ရွိ မရွိဆိုတာ ပိုင္းျခားလို႔ သိမွာပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း စာနယ္ဇင္းသမားေတြဟာ သာမာန္ျပည္သူေတြ ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးထက္ ပိုၿပီး အခြင့္အေရး ရစရာမရွိဘူး ဆိုတာကိုလည္း သိထားရပါမယ္။

ဒါေၾကာင့္မို႔ ေရြးေကာက္ပြဲကာလ သတင္းသမားေတြ ႀကံဳေတြ႕ရႏိုင္တဲ့အခက္အခဲေတြ ဘယ္လုိႀကံဳေကာင္း ႀကံဳႏိုင္တယ္ဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီ (ယာယီ) အဖြဲ႔၀င္ ဦးျမင့္ေက်ာ္က သူ႔အျမင္ကိုေျပာရာမွာ

“ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာေတာ့ ဒီေလာက္ႀကီး ႀကီးႀကီးမားမား အခက္အခဲမရိွဘူး။ အခုကလည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ပရ၀ုဏ္အထိ သက္ေသခံ ကဒ္ျပား လုပ္ထားတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ မဲရံုပရ၀ုဏ္အထိ၀င္ခြင့္ရိွ တယ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေန႔မွာေတာ့ အဲဒီဟာေတြ မရိွဘူး။ သို႔ေသာ္ နယ္ေတြမွာေတာ့ တစ္စံုတစ္ရာ၊ အထူး သျဖင့္ ၿမိဳ႕ႀကီးနဲ႔ေ၀းေလ နယ္ေတြက ေအာက္ေျခ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာပိုင္တို႔ လံုၿခံဳေရးအာဏာပိုင္တို႔ က သတင္းသမားေတြကို ဟန္႔တားမွာတို႔ သတင္းယူခြင့္ မေပးမွာတို႔ ရိွႏိုင္တယ္။

အဲဒါေတာ့ အၿမဲတမ္း ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရိွတဲ့ သဘာ၀ေပါ့ေနာ္။ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ဘယ္လိုပဲ ခြင့္ျပဳ တယ္လို႔ ေျပာထားေစကာမူ ေအာက္ေျခမွာ ရပ္ေက်းေကာ္မရွင္ပဲ ျဖစ္ေစ၊ ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ပဲ ျဖစ္ေစ သူတို႔ဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္အတည္ျဖစ္တယ္ဆိုတာနဲ႔ အဲလိုဟာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္တခါ တားဆီးတာတို႔ ၊ တစ္ခါတေလမွာ အထင္အျမင္လဲြမွားတာတို႔ု႔ သို႔မဟုတ္ သတင္းသမား ကလည္း စည္းကမ္းခ်ိဳးေဖာက္မိတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဲဒီလိုအခါမ်ိဳးမွာ ယာယီထိမ္းသိမ္းတာပဲ ျဖစ္ေစ ဖမ္းဆီးတာတို႔ တားဆီးတာတို႔ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြရိွတဲ့ေနရာမွာ သတင္းသမားေတြ သတိထားသင့္တယ္။ ကိုယ့္လံုၿခံဳေရး ကိုယ္သတိထားသင့္ တယ္လို႔ ထင္တယ္”

ဒီိလိုပါပဲ။ သတင္းသမားေတြဟာ ကိုယ့္လံုၿခံဳေရး သတိထားၾကရမွာျဖစ္သလို ကိုယ့္ဘက္က ေစာင့္စည္းထိန္းသိမ္းလိုက္နာရမယ့္ က်င့္၀တ္စည္းကမ္းမ်ားကိုလည္း ေဖါက္ဖ်က္လို႔မရတဲ့အေၾကာင္း ကိုေက်ာ္မင္းေဆြက အခုလိုေျပာပါတယ္။

“အမွန္ကေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒေတြကို သိထားသင့္တယ္။ ဒါကေတာ့ သတင္းသမားေကာ သာမန္ျပည္သူတစ္ေယာက္ေကာ အတူတူပဲေပါ့ေနာ္။ သတင္းသမား ကလည္း ထူးျခားၿပီးေတာ့ အခြင့္အေရး ႏိုင္ငံသားတစ္ေယာက္နဲ႔ သိပ္ၿပီးေတာ့မကြာဘူး။

လြတ္လပ္စြာ မဲေပးခြင့္ကိုအေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေစတာမ်ိဳး အဲဒါကလည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒနဲ႔ၿငိစြန္းတဲ့အတြက္ သတင္းသမားျဖစ္လည္းအေရးယူခံရမွာပဲ။ ဥပမာ မဲရံုထဲ ၀င္ခြင့္မရိွဘူး။ မဲရံုထဲ၀င္မယ္ ဓတ္ပံုရိုက္ဖို႔ႀကိဳးစားမယ္ဆိုရင္ ဥပေဒနဲ႔ၿငိႏိုင္တယ္။ ေနာက္တစ္ခါ မဲဆြယ္ စည္းရံုးခြင့္မရိွတဲ့ ေနရာမ်ိဳး သူတို႔ ဘာမဲေပးခဲ့လည္းဆိုတာမ်ိဳးကို သတင္းေမးတဲ့ေနရာမွာ အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေစတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးနဲ႔   ေမးျမန္းတယ္ဆိုရင္ အဲဒီကတိုင္ၾကားတယ္ဆိုရင္ အဲဒါမ်ိဳး လည္း ျပႆနာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဲလို ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒေတြ နည္းဥပေဒေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ သတင္းယူတဲ့ ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္တဲ့အပိုင္းေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာေလ့လာထားသင့္တယ္ ”

 ၂၀၁၅ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲက ျမန္မာႏုိင္ငံ ေရွ႕ခရီးအတြက္ ဘာ့ေၾကာင့္ အေရးပါေနရပါသသလဲ။ အဘယ့္ေၾကာင့္ လူတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ မဲေပးခြင့္က အေရးပါ ေနရတာပါသလဲ။ အဘယ္ေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ မွန္ကန္မွ်တရန္ လုိအပ္ေနရတာပါသလဲ။ ဒီေရြးေကာက္ပြဲကေန ဘယ္လို အစုိးရတစ္ရပ္ ထြက္ေပၚရန္ မျဖစ္မေန လုိအပ္ေနရတာလဲ။ ဤေမးခြန္အားလုံးအတြက္ ရွင္ႀကီး၀မ္းနဲ႔ ရွင္ငယ္၀မ္းေရာ ၀င္ခဲ့ဖူးတဲ့လူထုလူတန္းစား အလႊာအသီးသီးရွိ ျပည္သူေတြအားလုံးရဲ႕ ရင္ထဲမွာ အေျဖက ရွိေနၿပီးသားပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း သတင္းမီဒီယာသမားမ်ားအေနနဲ႔ ကိုယ့္တာ ကိုယ္လံုေအာင္ ကာဖို႔လိုတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္နဲ႔ လံုေအာင္လုပ္ေနတဲ့ၾကားက လိုအပ္ခ်က္ေတြကေတာ့ ရွိေနတယ္လို႔ုလည္း ဦးေက်ာ္မင္းေဆြက ေျပာပါတယ္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ ကိုယ့္ဆိုက္ ကိုယ့္တာ လံုဖို႔ျပင္ဖို႔ကေတာ့ နံပတ္ ၁ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခါတေလက်ေတာ့  ကၽြန္ေတာ္တို႔ႀကံဳရမယ့္ ျပႆနာကဘာလည္းဆိုေတာ့ သတင္းသမားေတြႀကံဳရမွာက အခုေတာင္မွ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႀကံဳေနရၿပီေပါ့ေနာ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔နဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္နဲ႔ စကားေျပာထားၿပီး စာေတြ ထုတ္ထားတာက ခရိုင္အလိုက္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေန႔ မွာ မဲရံုပရ၀ုဏ္အတြင္းကို သတင္းသမား ၀င္ခြင့္ဆိုတဲ့ ကိစၥေပါ့ေနာ္။

အစတုန္းကေတာ့ တစ္ၿမိဳ႕နယ္ သံုးေယာက္ ၊ သံုးေယာက္မွာ တစ္တိုက္တည္းကခြင့္ျပဳတာေပါ့ေနာ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေကာ္မရွင္နဲ႔ ေတြ႔ၿပီးေတာ့ ညိွႏိႈင္းတဲ့အခါမွာ ခရိုင္အတြင္းကဘယ္ၿမိဳ႕နယ္မဆိုသြားခြင့္ရိွတယ္။ တသီးပုဂၢလေတြအတြက္ပါ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ထည့္ေပးထားတယ္။ တသီးပုဂၢလဆိုတကေတာ့ ဖရီးလန္႔စ္ ေတြေပါ့။ ဖရီးလန္႔စ္သတင္းသမားေတြအတြက္လည္း သူတို႔ကိုေထာက္ခံမယ့္သူရိွရင္ ေနာက္ဆံုး သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ေထာက္ခံခ်က္ေပးလို႔ရိွရင္ အသိအမွတ္ျပဳကဒ္ျပားထုတ္ေပးဖို႔ဆိုတဲ့ အထိ ကၽြန္ေတာ္ တို႔ေဆြးေႏြးထားတယ္။ အဲဒီအတိုင္းစာေတြ ထြက္ထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုကၽြန္ေတာ္တို႔ ျပန္ၾကားေနရတာက ခရိုင္အဆင့္ေတြ တျခားျပည္နယ္နဲပတိုင္းေဒသႀကီးအဆင့္ေတြမွာက စာနယ္ဇင္းေကာင္စီယာယီရဲ႕ ေထာက္္ခံခ်က္ပါ လိုတယ္ဆိုတဲ့ ျဖည့္စြက္ခ်က္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေတြ ျဖစ္လာတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရး လုပ္ငန္းဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈေတြကို  တုိက္႐ုိက္ မကာကြယ္ႏိုင္ေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲ တစ္ရပ္က လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမႈ ရွိမရွိ ဆုံးျဖတ္ရာမွာ ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားရဲ႕ ေ၀ဖန္ခ်က္ေတြက တကယ္ပဲ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ ရွိပါတယ္။ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ကို ဘက္မလုိက္တဲ လြတ္လပ္သည့္အဖြဲ႕ေတြက စနစ္တက် ေစ့စပ္ေသခ်ာစြာ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုသလို မီဒီယာေတြကလည္း သတင္းဦးသတင္းထူး သတင္းမွန္ေတြကို ျပည္သူေတြ သုံးသပ္ႏိုင္ေအာင္ ပို႔ေပးရမယ့္တာ၀န္ရွိပါတယ္ ဒါ႔ေၾကာင့္ မီဒီယာနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာေရးအဖဲြ႕ေတြဟာ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး သုံးနဲ႔ေလးလိုေက်ာခ်င္း ကပ္ထားဖို႔လိုအပ္လွပါတယ္။

Tags: