NEWS FLASH:  ေဒါက္တာညိဳညိဳသင္း၏ တိုင္ၾကားစာအေပၚ အေရးယူရန္မရွိဟု အဂတိေကာ္မရွင္ ဆံုးျဖတ္

YOPE ရုပ္/သံ Mizzima English

"MLM လုပ္ငန္းကိုလုပ္တယ္ဆုိတာနဲ႔ အေရးယူလို႔ရသြားၿပီ"

.

 ဆင့္ပြားေစ်းကြက္ကုမၸဏီတခ်ဳိ႕၏လုပ္ငန္းရပ္ဆိုင္းေၾကာင္းေၾကညာခ်က္မ်ား

ဆင့္ပြားေစ်းကြက္လုပ္ငန္း (Multi Level Marketing - MLM)လုပ္ကိုင္ျခင္းကိုတားျမစ္ေၾကာင္းစီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနကစက္တင္ဘာ ၁၈ တြင္ ေၾကညာသည္။

ႏိုင္ငံအႏံွ႔အျပားရိွေနေသာထုိလုပ္ငန္းကိုအေရးယူ၊ တားျမစ္လိုက္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီးဝန္ႀကီးရံုးမွ လက္ေထာက္အတြင္းဝန္ ဦးခင္ေမာင္လြင္ကေျပာျပထားသည္။

ေမး -   ဘယ္လိုလုပ္ငန္းမ်ဳိးေတြကို MLM လို႔သတ္မွတ္ပါသလဲ။

ေျဖ - MLM ဆုိတာဆင့္ပြားေစ်းကြက္ေရာင္းခ်ျခင္းလုပ္ငန္းေပါ့။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လႊတ္ေတာ္မွာလည္းေဆြးေႏြးၾကတယ္၊ထိခုိက္မႈေတြရွိလို႔လည္းေဆြးေႏြးၾကတာေပါ့။ တစ္ဖက္ကလႊတ္ေတာ္မွာေဆြးေႏြးသလိုတစ္ဖက္ကလည္း ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနကဒီ MLM လုပ္ငန္းေတြကိုအေရးယူမႈေတြ၊ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြလုပ္ခဲ့တယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္း MLM နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးဥပေဒမရွိဘူး။ မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတုိ႔ကိုတျခားဌာနဆုိင္ရာေတြကသက္ဆုိင္တဲ့ ဥပေဒေတြနဲ႔ပဲကုမၸဏီေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကိုအေရးယူခဲ့တယ္။ FDA ဆုိရင္ အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရးေထာက္ခံခ်က္မရွိဘဲေရာင္းခ်တဲ့ကိစၥမ်ဳိးေတြနဲ႔ ဥပေဒအရအေရးယူခဲ့တယ္။

စီးပြားကူးသန္းဆုိရင္လည္း ထုတ္ကုန္သြင္းကုန္ဥပေဒအရ လိုင္စင္ေလွ်ာက္ထားရမယ့္ပစၥည္းေတြကို လုိင္စင္မေလွ်ာက္ဘဲနဲ႔ တရားမဝင္တင္သြင္းတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အေရးယူခဲ့တယ္။ တစ္ဖက္ကလည္းဥပေဒနဲ႔ အေရးယူႏိုင္ဖို႔ တျခားႏုိင္ငံေတြကိုေလ့လာတဲ့အခါက်ေတာ့ ထုိင္းမွာဆုိရင္ DirectSale and Direct Marketing Act ဆိုၿပီးထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ မေလးရွားမွာဆုိရင္လည္း Direct Sale and anti Pyramid Actဆုိိၿပီးထုတ္ျပန္ထားတယ္။ ဆုိလိုခ်င္တာကပိရမစ္ပံုစံေရာင္းခ်ျခင္းကိုခြင့္မျပဳထားဘူး။ ဒါေၾကာင့္လက္ရွိကအေရးႀကီးကုန္စည္နဲ႔ ဝန္ေဆာင္မႈဥပေဒအရေပါ့၊ အမိန္႔ေတြကို ထုတ္ျပန္ေဆာင္ရြက္နိုင္ဖို႔အတြက္ကိုစီးပြားေရးႏွင့္ ကူူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနကို အခြင့္အာဏာအပ္ႏွင္းခဲ့တာေပါ့။ အဲဒီအခြင့္အာဏာအရ MLM လုပ္ငန္းကိုတားျမစ္ခဲ့တာ။ ဒီေစ်းေရာင္းခ်ျခင္းကိစၥကိုတားျမစ္သလိုတစ္ဖက္ကလည္း ကြ်န္ေတာ္တို႔ဝန္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔  Direct Sale Law ဆုိတာကိုျပ႒ာန္းဖို႔ျပင္ဆင္ေနတယ္။ ဌာနမွာရွိတဲ့ ဥပေဒပညာရွင္ေတြရွိတယ္၊ မဟာဘြဲ႔ရေတြ၊ ေဒါက္တာေတြရွိတယ္၊သူတုိ႔နဲ႔ ဌာနတြင္းျပင္ဆင္မယ္။ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ သက္ဆုိင္ရာဝန္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ေဆြးေႏြးတာတုိ႔၊ေရွ႕ေနခ်ဳပ္တို႔နဲ႔ ညွိႏိႈင္းတာတို႔ ဒါေတြကေတာ့ ဆက္ၿပီးေဆာင္ရြက္သြားမွာပါ။ လက္ရွိမွာေတာ့ MLM ဆုိတဲ့ ဆင့္ပြားေစ်းကြက္ေရာင္းခ်ျခင္းလုပ္ငန္းကိုလံုးဝတားျမစ္ထားပါတယ္။

ေမး - MLM ေၾကာင့္နစ္နာခဲ့တဲ့သူေတြကဒီလုပ္ငန္းေတြ လက္တစ္လံုးျခား လုပ္မွာကို စိုးရိ္မ္ေနတယ္ဆုိၿပီး ေျပာၾကတယ္။ ဒီလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေသခ်ာစာရင္းျပဳစုထားပါသလား။

ေျဖ - ျပည္ထဲေရးက စာရင္းလုပ္ထားတာရွိတယ္။ လုပ္ငန္းေပါင္း ၇ဝေက်ာ္ရွိတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာလည္းစာရင္းရွိတယ္။ အဲဒီအထဲမွာပဲ ကြ်န္ေတာ္တို႔အေရးယူထားတဲ့ကုမၸဏီေတြရွိတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ျပည္တြင္းအခြန္ကအေရးယူထားတဲ့ကုမၸဏီေတြရွိတယ္။ FDA က ဆုိရင္လည္းအစားအေသာက္နဲ႔ ေဆးဝါးေတြကိုသူတုိ႔ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲတင္သြင္းလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို္္႔ သူတို႔ဥပေဒအရအေရးယူထားတာ။  အဲဒီကုမၸဏီေတြကနာမည္ေျပာင္းၿပီးလုပ္မယ္ဆုိရင္လည္းနာမည္ပဲေျပာင္းလို႔ရမယ္။ MLM လုပ္ငန္းကိုလုပ္တယ္ဆုိတာနဲ႔ အေရးယူလို႔ရသြားၿပီ။ ကုမၸဏီကိုအေရးယူတာမဟုတ္ဘူး MLM လုပ္ငန္းကိုအေရးယူတာ၊ တားျမစ္တာ။MLM ဆိုတာကလည္းပိရမစ္ပံုစံေစ်းကြက္ေရာင္းခ်တာေပါ့။ ဆင့္ပြားဆင့္ပြားေရာင္းခ်တာေပါ့။ တစ္ေယာက္တည္းကေနအမ်ားႀကီးသြားၿပီးေရာင္းခ်တဲ့ဟာမ်ဳိးေပါ့။ Directed Sale မွာဥပေဒအရသတ္မွတ္ထားတာရွိတယ္။ ဘယ္ႏွစ္ဆင့္အထိေရာင္းခ်ခြင့္ရွိတယ္ဆုိတာမ်ဳိးေပါ့။ MLM ျဖစ္သြားမွာကိုဥပေဒအရထိန္းေက်ာင္းလိုက္တာမ်ဳိးေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဥပေဒအရ ျပ႒ာန္းဖို႔လုပ္ေနတယ္။ တစ္ဖက္ကလည္းေဖာက္ဖ်က္ရင္အေရးယူဖို႔လုပ္ေနတယ္။

ေမး -စနစ္သာေျပာင္းမယ္ဆိုရင္ လက္ရွိလုပ္ေနတဲ့ကုမၸဏီေတြကိုအေရးမယူဘူးလို႔ဆုိလိုတာလား။

ေျဖ -  MLM စနစ္လုပ္ထားရင္ေတာ့ အေရးယူမွာပဲ။ ေဆးေရာင္းတဲ့သူေတြဆုိရင္ ႏို္င္ငံျခားကေနေဆးတင္သြင္းလာၿပီးေတာ့ လက္ကားေရာင္းတယ္၊ လက္လီေရာင္းတယ္၊အဲဒါက Directed Sale ေလ။ သူေရာင္းဖို႔အတြက္ကိုသူကုမၸဏီမွတ္ပံုတင္ၿပီးေရာင္းတာကဘာမွသြားေျပာလို႔မရဘူး။ သို႔ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံျခားကေဆးေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ ေဆးေတြတင္သြင္းလာရင္ FDA မွာအစစ္ေဆးခံရမယ္။ FDA ေထာက္ခံခ်က္မပါဘဲနဲ႔ အဲဒီေဆးေတြတင္သြင္းလို႔မရဘူး။ သတ္မွတ္တဲ့ ဥပေဒအတုိင္းလုပ္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္္တို႔ကဘာမွေျပာမစရာမရွိဘူး။ ေဖာက္ဖ်က္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ အေရးယူရမွာပဲ။ အဓိကကစနစ္ကိုုအေရးယူတာ။

ေမး - ဥပေဒအရဘာေတြ ဆက္လုပ္မလဲ။

ေျဖ - ကြ်န္ေတာ္တို႔ဘက္ကလည္းတစ္ဖက္ကတားျမစ္ထားသလို၊ တစ္ဖက္ကလည္းဥပေဒေရးဆြဲႏုိင္ဖို႔အတြက္ကိုျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ တားျမစ္လိုက္ၿပီးလံုးဝမလုပ္ရဘူးဆုိတာမ်ဳိးလည္းမဟုတ္ပါဘူး၊ ဒါကိုဥပေဒအရခြင့္ျပဳႏုိင္္ဖို႔ ႏုိင္ငံတကာမွာသံုးေနတဲ့ ပံုစံေတြေပါ့၊ဘယ္လိုခြင့္ျပဳႏိုင္မလဲေပါ့ေလ။ဘယ္လိုေခၚမလဲ…. လက္ကားဆုိင္ႀကီးကပစၥည္းေတြကိုအေၾကြးနဲ႔ယူလိုက္တယ္၊ လိုက္ေရာင္းတယ္၊ေရာင္းၿပီးရင္ပိုက္ဆံျပန္အပ္တယ္၊ အျမတ္ယူတယ္ေပါ့၊ ဒီလုိလုပ္ငန္းေတြလည္းရွိတယ္။ ဒါကဥပေဒအရေဆာင္ရြက္လို႔ရတဲ့လုပ္ငန္းေတြေပါ့။ ဥပေဒအရေဆာင္ရြက္လို႔ရေအာင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဘက္ကဥပေဒကို ျပင္ဆင္ေနၿပီေပါ့။ သို႔ေသာ္လည္းဆင့္ပြားေစ်းကြက္ျဖစ္တဲ့ MLM ကိုေတာ့ တားျမစ္ထားတယ္။

ဆင့္ပြားေစ်းကြက္ကုမၸဏီတခ်ဳိ႕၏လုပ္ငန္းရပ္ဆိုင္းေၾကာင္းေၾကညာခ်က္မ်ား