NEWS FLASH:  ေဒါက္တာညိဳညိဳသင္း၏ တိုင္ၾကားစာအေပၚ အေရးယူရန္မရွိဟု အဂတိေကာ္မရွင္ ဆံုးျဖတ္

YOPE ရုပ္/သံ Mizzima English

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ေရေက်ာက္ေပါက္ျခင္း

.

ေရးသားသူ Dr. Thiha Phyo Myint
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

ေယာက်္ားေဖာင္စီး မိန္းမမီးေန ဆိုသလို ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာလဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ အေရးပါသလို အႏၲရာယ္လည္းမ်ားတဲ့ ကာလပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ေရာဂါေဝဒနာတခုခုျဖစ္ေပၚလာရင္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္အတြက္သာမက ဗိုက္ထဲက သေႏၶသားအတြက္ပါ ထိခိုက္ႏိုင္တာမို႕ အေရးၾကီးပါတယ္။ အခုေဆာင္းပါးေလးမွာေတာ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာလမွာ ေရေက်ာက္ေပါက္ျခင္းနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး သိထားသင့္တာေလးေတြကို မွ်ေဝေပးသြားမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာလမွာ ေရေက်ာက္ေပါက္တာ အႏၲရာယ္ရွိသလား။

ဒါဟာ ေျပာရခက္တဲ့အခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္အေနနဲ႕ ယခင္က ဒီလိုမ်ိဳးေရေက်ာက္ေပါက္ဖူးရင္ ဒါမွမဟုတ္ ကာကြယ္ေဆးထိုးထားဖူးရင္ သိပ္ျပႆနာမရွိႏိုင္ပါဘူး။ ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ ေရေက်ာက္ေရာဂါပိုးကို တိုက္ထုတ္ႏိုင္တဲ့ ခုခံအားေတြက ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ရွိေနျပီးသားျဖစ္တာေၾကာင့္ပါ။ ဒါ့အျပင္ လူအမ်ားစုဟာလည္း ကာကြယ္ေဆးထိုးထားျပီးသား သို႕မဟုတ္ ငယ္ငယ္က ေရေက်ာက္ေပါက္ျပီးသားျဖစ္တဲ့အတြက္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ ေရေက်ာက္ေပါက္တာ ျဖစ္ခဲပါတယ္။ ရာခိုင္ႏွုန္းအားျဖင့္ အေတာ္ေလးကို နည္းပါတယ္။ဒါေပမယ့္ သင္ဟာ ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆးလည္း ထိုးမထားဖူးဘူး၊ ငယ္ငယ္ကလည္း ကံအားေလ်ာ္စြာ ေရေက်ာက္မေပါက္ဖူးဘူးဆိုရင္ေတာ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာလမွာ ေရေက်ာက္ေပါက္တဲ့ျပႆနာနဲ႕ ရင္ဆိုင္ရႏိုင္ေခ် အနည္းငယ္ရွိေနပါတယ္။ဒါေပမယ့္ ဒီလိုမ်ိဳးျဖစ္လာရင္ေတာင္ ေရေက်ာက္ဟာ သင့္ဗိုက္ထဲက သေႏၶသားကို ထိခိုက္ႏိုင္ေခ် အေတာ္ေလးနည္းပါတယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အေစာပိုင္းကာလမွာ ေရေက်ာက္ေပါက္ရင္ ကေလးအတြက္ ဘာျပႆနာ/အႏၲရာယ္ရွိသလဲ။

အမ်ားအားျဖင့္ ဘာျပႆနာ၊ဘာအႏၲရာယ္မွ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အေစာပိုင္းကာလ (ပထမသုံးလပတ္နဲ႕ ဒုတိယသုံးလပတ္)မွာ မိခင္ေရေက်ာက္ေပါက္ရင္ ဗိုက္ထဲက သေႏၶသားဆီမွာ Congenital Varicella Syndrome လို႕ေခၚတဲ့ ေမြးရာပါေရာဂါေပါင္းစုတခု ျဖစ္ေပၚလာဖို႕ ႏွစ္ရာခိုင္ႏွုန္းေလာက္ အခြင့္အလမ္းရွိေနပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာလ ၁၃ပတ္နဲ႕ အပတ္၂၀ၾကားမွာ မိခင္ေရေက်ာက္ေပါက္ရင္ ဒီေရာဂါရဖို႕ ရာခိုင္ႏွုန္းအမ်ားဆုံးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ တဆက္တည္းေမးစရာရွိလာတာက Congenital Varicella Syndrome ဆိုတာဘာလဲ။ ဘာလကၡဏာေတြ ျပမွာလဲဆိုတဲ့အခ်က္ပါ။ Congenital Varicella Syndrome ေၾကာင့္ ေမြးကင္းစကေလးငယ္မွာ ေမြးရာပါ အျမင္အာ႐ံုျပႆနာေတြ၊ေျခလက္ပံုသ႑ာန္မမွန္တာေတြ၊အေရျပားမွာ အမာရြတ္ထင္တာေတြ၊ေခါင္းေသးတာေတြ၊ဉာဏ္ရည္မမွီတာေတြ အစသိတဲ့ ျပႆနာေပါင္းေသာင္းေျခာက္ေထာင္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါတယ္။ေကာက္စရာေကာင္းလွပါတယ္။သားပ်က္သားေလွ်ာျခင္း၊အေသေမြးျခင္းစတဲ့ အေျခအေနေတြထိပါ ဦးတည္သြားႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာလမွာ ေရေက်ာက္ေပါက္ရင္ ဗိုက္ထဲက ရင္ေသြးေလးရဲ့ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈေတြကို မ်က္ေျခမျပတ္သိရွိေစႏိုင္ဖို႕ တယ္လီေဗးရွင္းဓာတ္မွန္လို႕ အရပ္ထဲမွာ အလြယ္ေခၚၾကတဲ့ ultrasound ႐ိုက္ျပီး စစ္ေဆးဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အနည္းဆုံး ႏွစ္ၾကိမ္႐ိုက္ၾကည့္သင့္ပါတယ္။ကိုယ္ဝန္လရင့္ခ်ိန္မွာ ေရေက်ာက္ေပါက္ရင္ေတာ့ ျပႆနာသိပ္မရွိတတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ မေမြးခင္ ငါးရက္အလို ဒါမွမဟုတ္ ေမြးျပီးႏွစ္ရက္အၾကာမွာ မိခင္ေရေက်ာက္ေပါက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေမြးကင္းစကေလးငယ္မွာပါ ေရေက်ာက္ေရာဂါခံစားရႏိုင္ပါတယ္။ဒါဟာ အသက္အႏၲရာယ္နဲ႕ အလြန္နီးစပ္တဲ့ အေျခအေနမို႕ အထူးဂ႐ုစိုက္ရပါမယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာလမွာ ေရေက်ာက္ေပါက္ျခင္းဟာ မိခင္အတြက္ေရာ အႏၲရာယ္ရွိသလား။

ရွိပါတယ္။ အရြယ္ေရာက္ျပီးသူေတြမွာ ေရေက်ာက္ေပါက္ရင္ ျပင္းထန္တဲ့ အဆုတ္ေရာင္နမိုးနီးယားေရာဂါတမ်ိဳး ျဖစ္ေပၚလာတတ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါကိုေတာ့ varicella pneumonia လို႕ ေခၚေဝၚပါတယ္။ အဆိုပါ ေနာက္ဆက္တြဲ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါဟာ အသက္အႏၲရာယ္ကိုပါ ထိပါးေစတဲ့အတြက္ အေရးၾကီးပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာလ ေနာက္ဆုံးသုံးလပတ္မွာ ေရေက်ာက္ေပါက္ရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေဆးလိပ္ေသာက္တတ္တဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ျဖစ္ရင္ ဒီေရာဂါျဖစ္လာႏိုင္ေခ်ပိုမ်ားပါတယ္။ အႏၲရာယ္ၾကီးတဲ့အတြက္ မေပါ့ဆသင့္ပါဘူး။

ေရေက်ာက္ေပါက္ေနျပီလို႕ ထင္ရင္ ဘာေတြလုပ္ရမလဲ။

ေရေက်ာက္ရဲ့ လကၡဏာေတြကို ျမင္ေနရျပီ၊ေရေက်ာက္ေပါက္ေနျပီထင္ရင္ ဆရာဝန္နဲ႕ျပသတိုင္ပင္ရပါမယ္။ အမွန္တကယ္ေရေက်ာက္ေပါက္တာဆိုရင္ေတာ့ acyclovir လို႕ေခၚတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္သတ္ေဆးတမ်ိဳးကို သင့္ဆရာဝန္က ေပးပါလိမ့္မယ္။ ဒါ့အျပင္ နမိုးနီးယားေရာဂါရဲ့ လကၡဏာေတြျဖစ္တဲ့ အသက္႐ႈျမန္ျခင္း၊ အသက္႐ႈမဝျခင္း စတဲ့လကၡဏာေတြကိုပါ (ေရေက်ာက္အျပင္) ခံစားလာရမယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္ထံအျမန္ဆုံးအသိေပးျပသရပါမယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာလမွာ ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆးထိုးလို႕ ရသလား။

လုံးဝမရပါဘူး။ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆးထိုးျပီး တလအတြင္းမွာ ကိုယ္ဝန္ရွိမလာေအာင္ေတာင္ သေႏၶတားနည္းလမ္းေတြ အသုံးျပဳရေသးတဲ့အတြက္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာလမွာ ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆးလုံးဝမထိုးရပါဘူး။

ဒါျဖင့္ရင္ ေရေက်ာက္အႏၲရာယ္ကေန ဘယ္လိုေရွာင္က်ဥ္ရမလဲ။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ လူစုလူေဝးေနရာေတြ၊ လူထူထူေတြကို တတ္ႏိုင္သမွ်ေရွာင္က်ဥ္ပါ။ေရေက်ာက္ေပါက္ေနသူေတြနဲ႕ အထိအေတြ႕မရွိေစဖို႕ တတ္ႏိုင္သမွ် ဂ႐ုစိုက္ပါ။ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆးကို ၾကိဳၾကိဳတင္တင္ထိုးထားပါ။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာလမွာ ေရေက်ာက္ေပါက္ျခင္းဟာ မိခင္အတြက္ေရာ၊ကေလးအတြက္ပါ အတိုင္းအတာတခုထိ အႏၲရာယ္ရွိႏိုင္တာမို႕ ဒီကိစၥနဲ႕ပတ္သက္ျပီး သိရွိထားဖို႕ အထူးပဲလိုအပ္ပါတယ္။ ဒီေဆာင္းပါးေလးကေန အသိသညာတစံုတရာရရွိသြားဖို႕ ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္။

ဤေဆာင္းပါးကို Mizzima ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။