NEWS FLASH:  မင္းဘူးၿမိဳ႕အနီး တပ္မေတာ္တိုက္ေလယာဥ္ ပ်က္က်

YOPE ရုပ္/သံ Mizzima English

ရင္သားကင္ဆာကာကြယ္ဖုိ႔ ရင္သားႏွစ္ဖက္လံုးကို ႀကိဳတင္ခြဲစိတ္ျဖတ္ျခင္း

.

ေရးသားသူ Dr. Kaung Thar
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.

ရင္သားကင္ဆာကုိေရွာင္ၾကဥ္ရန္ ရင္သား၂ဖက္လုံးကုိ ဖယ္ရွားသည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကုိ ၾကဳိတင္၍ ရင္သားျဖတ္ျခင္း(mastectomy) ဟုေခၚပါသည္။ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ႏွုန္းျမင့္သည့္ အမ်ိဳးသမီးအခ်ိဳ႔သည္ ေနာင္ျဖစ္မည့္ ေရာဂါကုိေရွာင္ၾကဥ္ရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ဤခက္ခဲသည့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ၾကိဳတင္ကာကြယ္၍ ရင္သားျဖတ္ျခင္းတြင္ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္လာနို္င္သည့္ ရင္သားရွိကင္ဆာတစ္ရွဴးအားလုံးကုိဖယ္ရွားျခင္းျဖစ္သည္။

ၾကိဳတင္ကာကြယ္၍ ရင္သားျဖတ္ျခင္းဆုိသည္မွာဘာလဲ။

ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ႏွုန္းျမင့္သူမ်ားသည္ ရင္သားတစ္ဖက္(သုိ႔) ၂ဖက္လုံးကုိ ျဖတ္ျခင္းျပဳလုပ္ရမည္။ ရင္သားကင္ဆာ မိသားစုရာဇ၀င္ရွိသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ၾကိဳတင္ရင္သားျဖတ္ထုတ္ျခင္းက ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ႏွုန္းကုိ ၉၀ရာခုိင္ႏွဳန္းထိေလွ်ာ့ခ်နုိင္သည္။ သိပၸံသုေတသနနည္းအရ BRCA1 (သုိ႔) BRCA2 ခ်ိဳ႔ယြင္းဗီဇကုိသယ္ေဆာင္ထားသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ရင္သားကုိဖယ္ထုတ္ျပီးေနာက္ ၉၅ရာခုိင္ႏွဳန္းထိအသက္ရွင္ႏွဳန္းျမင့္လာသည္ကုိေတြ႔ရသည္။

ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ႏွုန္းေလွ်ာ့ခ်ရန္ ၾကဳိတင္၍ ရင္သားျဖတ္သင့္သလား။

အသက္အရြယ္ၾကီးမွဳႏွင့္ လိင္အမ်ိဳးအစားကအမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ႏွုန္းျမင့္ေစသည္ ျဖစ္သည္။ အျခားျဖစ္နုိင္သည့္ အခ်က္မ်ားရွိေသာ္လည္းေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကုိစဥ္းစားသင့္ပါသည္။

  •     ရင္သားကင္ဆာရာဇ၀င္ရွိသည့္ မိသားစုရွိျခင္း။ သင့္တြင္ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ဖူးသည့္ ေဆြမ်ိဳးတစ္ေယာက္ႏွင့္ အထက္ရွိပါက ျဖစ္ႏွုန္းပုိျမင့္ပါသည္။
  •     ရင္သားတစ္ဘက္တြင္ ကင္ဆာရွိခဲ့ျခင္း။ ကင္ဆာမျဖစ္သည့္ ရင္သားကုိကင္ဆာဆဲလ္ရွိသည့္ ရင္သားနွင့္ အတူတစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ဖယ္ရွားပါ။ သင့္တြင္ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ႏွုန္းျမင့္ပါက ၾကိဳတင္ရင္သားျဖတ္ထုတ္ျခင္းကေနာက္ထပ္ကင္ဆာျဖစ္ႏွဳန္းကုိေလွ်ာ့ခ်ေပးသည္။ သုိ႔ေသာ္သည္ နည္းလမ္းသည္ လုံး၀ဥႆံုထိေရာက္သည္ေတာ့မဟုတ္ပါ။
  •     BRCA1, BRCA2, PALB2, CDH1, PTEN(သုိ႔) TP53 ဗီဇမ်ားစစ္ေဆးရာတြင္ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္မ်ားရွိေနျခင္း။
  •     နုိ႔ထုတ္လုပ္သည့္ ဂလင္းမ်ားတြင္ပုံမမွန္ေသာဆဲလ္မ်ားရွိျခင္း။ Lobular carcinoma in situဆုိသည္မွာနုိ႔ထုတ္လုပ္သည့္ ဂလင္းမ်ားတြင္ျဖစ္ေသာပုံမမွန္သည့္ အေျခအေနပင္ျဖစ္သည္။ LCISသည္ ကင္ဆာအမ်ိဳးအစားမဟုတ္ေသာ္လည္းထုိးေဖာက္တုိက္စားသည့္ (invasive) ကင္ဆာမ်ိဳးျဖစ္ႏွုန္းျမင့္ျခင္းကုိ ျပပါသည္။
  •     ဓာတ္ေရာင္ျခည္ကုသမွုရွိခဲ့ျခင္း။ အကယ္၍သင္သည္ ငယ္ရြယ္စဥ္ ၁၀-၃၀ၾကား ဓာတ္ေရာင္ျခည္ကုသမွဳ ၾကဳံေတြ႔ပါကကင္ဆာျဖစ္နွုန္းကုိပုိျမင့္တက္ေစပါသည္။
  •     သင္(သုိ႕) သင္ခ်စ္သည့္ သူတြင္ ရင္သားကင္ဆာရွိသည္ဟုသိရွိလွ်င္ နည္းလမ္းမ်ားကုိခ်င့္ခ်ိန္ရန္ အခ်ိန္အနည္းငယ္ယူရန္ အေရးၾကီးသည္။ ကာကြယ္၍ ရင္သားျဖတ္ထုတ္ထားသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ကင္ဆာကုိေနာက္တစ္ၾကိမ္ရင္ဆုိင္ရန္ အလြန္စုိးရိမ္ေၾကာင္း ၀န္ခံၾကပါသည္။ ကံေကာင္းစြာျဖင့္ ၾကိဳတင္ရင္သားျဖတ္ထုတ္ျခင္းကဤေၾကာက္ရြံမွဳကိုသက္သာေစပါသည္။

ဤေဆာင္းပါးကို Mizzima ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။