တ႐ုတ္ သန္း ၆၀ ကို အလုပ္ေပးထားတဲ့ ဖားကန္႔နဲ႔ တားမႏုိင္ ဆီးမရ ေမွာင္ခိုကိစၥ

.

ဓာတ္ပံု-EPA

“ေက်ာက္မ်က္ျပပြဲမွာျပေနတဲ့ ေက်ာက္ေတြနဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္မွာ ေရာက္ေနတဲ့ဟာ ခ်ိန္ၾကည့္လုိက္။ ဟိုမွာ တစ္ဦးပိုင္ကုမၸဏီတစ္ခုကပဲ ဧက ေလး၊ ငါးဧကနဲ႔အျပည့္ ေက်ာက္ကို ဂိုေထာင္ထဲ ထည့္ထားတာ။ ျပပြဲက တစ္ႏွစ္မွႏွစ္ႀကိမ္လုပ္တာ။ တ႐ုတ္ျပည္မွာက အဲဒီလိုရွိတာ” လို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ ေက်ာက္မ်က္လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္း ဥကၠ႒ ဦးေဇလြမ္းက သူ႔ရဲ႕ အေတြ႕ အႀကံဳကို အေျခခံၿပီး ေျပာျပပါတယ္။

ျမန္မာႏုုိင္ငံေျမာက္ပိုုင္း၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ရတနာနယ္ေျမအနီးတစ္၀ိုုက္ေဒသေတြကထြက္တဲ့ ကမာၻ႕အေကာင္းဆံုုး အရည္အေသြးျမင့္ေက်ာက္စိမ္းေတြကိုု တရုတ္ႏိုင္ငံထဲမွာ သိုုေလွာင္ထားတဲ့ ပမာဏကိုု သူကဆိုုလိုုက္တာပါ။

စာေရးသူကိုုယ္တိုုင္ ဖားကန္႔ေဒသ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္တဲ့ ေ၀ွခါ၊ ဆိုုင္းေတာင္၊ လံုုးခင္းစတဲ့ ေက်ာက္စိမ္းေမွာ္ေတြကိုု သြားေရာက္ေလ့လာတဲ့အခါမွာလည္း ေက်ာက္စိမ္းအရိုုင္းတံုုးေတြကိုု ေျမေနရာက်ယ္ႀကီးမွာ အရြယ္အစားမ်ဳိးစံုု၊ အရည္အေသြးမ်ဳိးစံုုေက်ာက္ေတြ ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ဒီလိုုသိုုေလွာင္ထားတဲ့ ေက်ာက္ကုုန္သည္က ခန္႔မွန္းေျခအေယာက္ ၅၀ ေက်ာ္ ေလာက္ရွိေနၿပီး ပံုုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ တရုုတ္ျပည္ထဲကိုု ၀င္ေရာက္ေနပါတယ္။

ဖားကန္႔ရတနာေျမေပၚမွာေတာ့ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ခြင့္ျပဳထားတဲ့ကုုမၺဏီက ၄၀၀၀ နီးပါးရွိၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ရဲ႕ တစ္ျခားေဒသေတြထက္ လုုပ္ကြက္အမ်ားဆံုုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုုပ္ကြက္ေတြမွာ လုုပ္ကိုုင္ခြင့္သက္တမ္းရွိေနေသးတဲ့ ကုုမၸဏီေပါင္း ၄၅၉ ခုုက တူးေဖာ္လုုပ္ကိုုင္ေနၾကတာပါ။

ကုမၸဏီအျပင္ စြန္႔ပစ္ေျမစာပံုေတြမွာ ေရးမေဆးေက်ာက္ရွာေဖြေနတဲ့ ေက်ာက္တူးသမား စုစုေပါင္းအေရအတြက္ က သံုးသိန္းေအာက္ မေလ်ာ့ႏုိင္ဘူးလို႔ ေက်ာက္စိမ္းနယ္ေျမထဲမွာ တည္ရွိတဲ့ ဆိပ္မူေက်းရြာက အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ NLD ဥကၠ႒ ဦးေရႊသိန္းက ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္ထားပါတယ္။

ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းကိုု ကုုန္သည္ႀကီးေတြဆီကေရာ၊ တစ္ပိုုင္တစ္ႏုုိ္င္ေတြဆီကပါ တိုုက္ရိုုက္ခ်ိတ္ဆက္ ၀ယ္ယူေနတဲ့ တရုုတ္ကုုန္သည္အေရအတြက္က ၂၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ရွိေနၿပီး ျမန္မာျပည္က ထြက္သြားတဲ့ ေက်ာက္ရိုုင္းတံုုးေတြဟာ ေရႊလီ၊ ထိန္ခ်ဳံးနယ္စပ္ေတြကတစ္ဆင့္ ေဟာင္ေကာင္၊ ကူမင္းနဲ႔ ကမာၻ႕ေစ်းကြက္ေတြကိုု လက္၀တ္ရတနာ အေခ်ာထည္ပံုုစံနဲ႔ ေရာက္ရွိ သြားပါတယ္။

ေက်ာက္မ်က္ျပပဲြေတြဟာ အခြန္ဘ႑ာေငြေတြရရွိၿပီး တရားမ၀င္ကုန္သြယ္မႈ ပေပ်ာက္ဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္ေပမယ့္ တစ္ဖက္မွာလည္းျဖတ္သန္းရတဲ့ အဆင့္ေတြနဲ႔ အခြန္ေကာက္ခံမႈစနစ္ေတြက ရႈတ္ေထြးမ်ားျပားတာ၊ ဥပေဒေတြမွာ ဟာကြက္ရွိေနတာ၊ သယံဇာတအေပၚ စီမံခန္႔ခဲြမႈနဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈအားနဲတာစတဲ့ လစ္ဟာေလ်ာ့ရဲမႈေတြကလည္း အမ်ားသားပါ။

ေက်ာက္စိမ္းခိုးထြက္မႈမ်ား

ဖားကန္႔ရတနာနယ္ေျမကေန တရုတ္ႏုိ္င္ငံထဲကို လမ္းေၾကာင္းစံုကေန တရားမ၀င္ ေရာက္ရွိသြားပါတယ္။ ကခ်င္ျပည္နယ္ ကန္ပိုက္တီးအေပၚဘက္ လမ္းခဲြေတြရွိသလို စဒုန္းလမ္းခဲြကေနလည္း ထုတ္ထည္ႀကီးမားတဲ့ ေက်ာက္စိမ္းေတြ ေန႔စဥ္ထြက္ေနတယ္လို႔  အသက္(၅၀)ေက်ာ္ အရြယ္ ေက်ာက္ကယ္ရီသမားတစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

"ဖားကန္႔ကေနထြက္ၿပီး ျမစ္ႀကီးနားကိုလာလို႔ရသလို မိုးေကာင္း မိုးညွင္း ဗန္းေမာ္စတဲ့လမ္းေတြ အျပင္ဟိုပင္ကေနလည္း တ႐ုတ္ကို ထြက္တယ္။ ကန္ပိုက္တီးမွာက အဖဲြ႔စံုနဲ႔ဖမ္းတဲ့ဂိတ္ရွိေနေတာ့ စဒုန္းလမ္းကို အသံုးမ်ားတယ္။ စစ္ေဆးေရးဂိတ္ေတြရွိေနေပမယ့္ညွိလို႔ရေနတယ္"လို႔ ဆိုပါတယ္။

လုုပ္ငန္းရွင္ေတြရဲ႕ တစ္ညီတစ္ညႊတ္တည္းေျပာဆိုုမႈကေတာ့ ေက်ာက္စိမ္းကိုု ေမွာင္ခိုုလမ္းက တစ္ဆင့္ ကယ္ရီနဲ႔ အခေၾကးေငြေပးသယ္ယူ ေစတာက ပိုုၿပီးလ်င္ျမန္လြယ္ကူေစတယ္ ဆိုုတာပါပဲ။

စာေရးသူအေနနဲ႔ ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာလုုပ္ငန္း (မကလ)ကိုု သြားေရာက္ေမးျမန္းရာမွာေတာ့ ကုုမၸဏီေတြက တရားမ၀င္ေရာင္းခ်ေနတယ္ဆိုုတဲ့ အခ်က္ကိုု မကလ ဘက္က အတိအလင္း ျငင္းဆိုုထားပါတယ္။ တရားမ၀င္ထြက္ရွိမႈအမ်ားစုုကလည္း လုုပ္ပိုုင္ခြင့္ရကုုမၸဏီေတြေၾကာင့္ မဟုုတ္ပဲ ေရမေဆးေက်ာက္သမားေတြက လုုပ္ေဆာင္ေနတာလိုု႔ ေျပာပါတယ္။

 “သူတို႔က (ေရမေဆးသမား) တရားမ၀င္ဘူး၊ တူးခြင့္လည္း မရွိဘူး။ ဒါကို တူးၿပီးေတာ့ တစ္ႏုိင္တစ္ပိုင္ ခိုးသယ္ၿပီး ျပည္ပကို ေရာင္းၾကတာ။ တကယ္ေတာ့ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ေျပာမယ္ဆုိရင္ ကုမၸဏီေတြက ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းတူးရင္ အဲဒီ ေရမေဆးေတြက ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ရၾကတယ္။ အဲဒါေတြပဲ တရားမ၀င္ ထြက္တာပါ” လုိ႔ မကလ ဒုတိယ အေထြေထြမန္ေနဂ်ာ ဦးသန္းေဇာ္ဦး က ဆုိပါတယ္။

မကလအေနနဲ႔ ကုမၸဏီေတြကို တရား၀င္လုပ္ကြက္ေတြမွာ သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့ ယာဥ္ယႏၱရားအေရ အတြက္အတုိင္းတူးေဖာ္ခြင့္ျပဳထားၿပီး တရားမ၀င္ ခိုးထုတ္မႈေတြ မရွိဘူးလိုု႔ ေျပာပါတယ္။ ဒီလိုု ခိုးထုတ္သူ အနည္းစုထဲမွာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲဲ့ ကုမၸဏီ၊ လုပ္ငန္းေတြ ပါ၀င္ႏုိင္တယ္လို႔လည္း ဦးသန္းေဇာ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေက်ာက္မ်က္ေရာင္း၀ယ္ေရးကုမၸဏီေတြ ကိုယ္တိုင္ ကယ္ရီေတြနဲ႔ ေဒသအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ လမ္းေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိးကို အေျခခံၿပီး ေက်ာက္စိမ္းေတြ တရားမ၀င္ သယ္ယူမႈေတြ ရွိတယ္လုိ႔ အခိုင္အမာ ေျပာဆိုသူလည္း ရွိပါတယ္။ အဲဒီသူကေတာ့ ေဒသခံလူထု မဲေပးမႈနဲ႔ တက္လာတဲ့ ဖားကန္႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးတင့္စိုးပါ။

“ကယ္ရီေတြကလည္း ေက်ာက္မ်က္ေရာင္း၀ယ္ေရးကုမၸဏီေတြ ထူေထာင္ၿပီးမွ ကယ္ရီကို လက္ခံတယ္။ လက္ခံၿပီးေတာ့မွ ဒါေတြကို တရား၀င္လိုလို လုပ္ၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕ေတြက ဘယ္လိုပဲ နားလည္လည္းဆုိေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္ကို အခြန္ေဆာင္ၿပီး တရား၀င္သယ္တယ္လို႔ပဲ ထင္ၾကတယ္။ (တကယ္တမ္း) ႏုိင္ငံေတာ္ကို အခြန္မေဆာင္ဘူး။ တစ္ပိႆာကို ေလး၊ ငါး၊ ေျခာက္ေထာင္နဲ႔ လက္ခံတယ္လို႔ ၾကားတယ္။ ေပၚေပၚထင္ထင္နဲ႔ ကို စာေရးမေတြ ဘာေတြ၊ စစ္ေဆးတဲ့သူေတြနဲ႔ ေပၚတင္ႀကီးကို လုပ္ ေနၾကတာ” လို႔ သူကဆိုုပါတယ္။

တရားမ၀င္လမ္းေၾကာင္းကေန တရုုတ္ျပည္ဘက္သြားေနတဲ့ ပမာဏကိုု တရား၀င္ေဖာ္ျပႏုုိင္ျခင္း မရွိေသး ေပမယ့္ တစ္ရက္ကိုုတန္၆၀ေလာက္ေန႔စဥ္ထြက္တယ္လိုု႔ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္ ဦးတင့္စိုုးက ဆိုုပါတယ္။

“တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာေရာက္ေနတဲ့ ေက်ာက္စိမ္း ၉၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က တရားမ၀င္ ျပည္တြင္းက ထြက္သြားတာ”လိုု႔ သူဆိုုပါတယ္။တရားမ၀င္ခိုုးထုုတ္သူေတြဟာ တစ္ပိုုင္တစ္ႏုုိင္လုုပ္ငန္းရွင္ အေသးစားေတြ ထက္ တရုုတ္လုုပ္ငန္းရွင္ေတြရဲ႕ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံနဲ႔ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ ကုုမၸဏီႀကီးေတြက လုပ္ေဆာင္ေနၾကတာလိုု႔ သူကဆက္ေျပာပါေသးတယ္။

ေမွာင္ခိုုေရာင္း၀ယ္မႈကိုု အဓိကပံ့ပိုုးေပးတဲ့အရာေတြ

မ်ားေသာအားျဖင့္ ျမန္မာကုုန္သည္က သူ႔လက္ထဲေရာက္လာတဲ့ ေက်ာက္စိမ္းကိုု တစ္ႏွစ္မွ ႏွစ္ႀကိမ္က်င္းပတဲ့ အမ္ပိုုရီယံေတြမွာ တင္ေရာင္းတာမ်ဳိးထက္ အလ်ဥ္းသင့္သလိုု တရုုတ္၀ယ္လက္နဲ႔ တိုုက္ရိုုက္ခ်ိတ္ဆက္ေရာင္းခ် ေနရတယ္လို႔ ဖားကန္္႔ေဒသရတနာကုန္သည္ေတြက ဆိုပါတယ္။

အန္ပိုရီယံကို မေစာင့္ႏုိင္ဘူးဆုိရင္ ကိုယ့္ဘာသာဘဲ ကယ္ရီနဲ႔ ေမွာင္ခိုလမ္းေၾကာင္းကေန ပို႔ဖုိ႔ လုပ္ရမွာေပါ့။ အဲဒီလိုနဲ႔ပဲ ေက်ာက္ေတြက အန္ပိုရီယံကို တင္ၾကတဲ့အခါ အျဖစ္ေလာက္ပဲ တင္ၿပီး တကယ့္ေက်ာက္ေကာင္းေတြက တ႐ုတ္ဘက္ကို ေမွာင္ခိုလမ္းေၾကာင္းကေန အလိုလို ေရာက္သြားရတာ” လု႔ိ ဖားကန္႔ေျခစိုုက္ ေက်ာက္မ်က္လုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦိးက ဆုိပါတယ္။

လုုပ္ငန္းရွင္ေတြအေနနဲ႔ အန္ပိုရီယံ တင္ရတဲ့ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္က White Money (ေငြျဖဴ) ျပခ်င္လုိ႔ျဖစ္တယ္လိုု႔  သူကေျပာပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ဦးသိန္းစိန္အစိုုးရမစတင္မီအထိ စက္ယႏၱရားစတဲ့ သြင္းကုုန္ ၀ယ္ယူမႈအတြက္ ပိုု႔ကုုန္ရ၀င္ေငြ လိုုအပ္ပါတယ္။ အင္ပိုုရီယံမွရရွိတဲ့ ၀င္ေငြကိုုသြင္းကုုန္ တင္သြင္းဖိုု႔ ရည္ရြယ္ၿပီး ဒုုတိယတန္းစားနဲ႔ တတိယတန္းစားေက်ာက္ေတြ ေရာင္းခ်ေလ့ရွိပါတယ္။ အရည္အေသြး အေကာင္းဆံုုးေက်ာက္ေတြကိုုေတာ့ တစ္ဖက္ႏုုိင္ငံ၀ယ္လက္နဲ႔ တိုုက္ရိုုက္ခ်ိတ္ေရာင္းၾကတာပါ။

မႏၱေလး၊ ဖားကန္႔နဲ႔လံုးခင္းကေက်ာက္စိမ္းလုုပ္ငန္းရွင္ဦးတင္ျမင့္ကေတာ့ “တ႐ုတ္ဘက္က ေက်ာက္မ်က္ျပပြဲမွာ လာ၀ယ္ရင္ အဆင့္ေတြမ်ားသလို အခ်ိန္က ေစာင့္ရတယ္။ နယ္စပ္ကက် လြယ္တယ္၊ ျမန္တယ္။ ဒီေတာ့ ျပပြဲေတြမွာ ေစ်းကို တင္းခံထားတယ္၊ မေပးဘဲ နယ္စပ္ကက်ေတာ့ ေစ်းနည္းနည္း ပိုေပးလိုက္တယ္။ ဒီလိုနည္းနဲ႔ ကုန္သည္ေတြက နယ္စပ္ကပဲ တရားမ၀င္ပို႔ဖုိ႔ ျဖစ္လာတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဒါေတြဟာ ေစ်းကြက္ကိုု ဇာက္ခ်ဳပ္ထားသလိုုျဖစ္ၿပီး ေက်ာက္စိမ္းျပပဲြအေရအတြက္ နည္းပါးတာေၾကာင့္အျပင္ ႏုုိင္ငံေတာ္ကိုု အခြန္ေဆာင္ရတဲ့ လုုပ္ထံုုးလုုပ္နည္းေတြက ရႈပ္ေထြးတာေၾကာင့္ ဒီႏွစ္ခ်က္ကိုု ျပင္ဆင္ေပးဖိုု႔လည္း ကခ်င္လူမႈ အဖဲြ႕အစည္းေတြက တာ၀န္ရွိသူေတြအေပၚ ေတာင္းဆိုုထားၾကပါတယ္။

အစိုးရတရား၀င္စာရင္းေတြအရ ၂၀၁၇-၁၈ ဧၿပီကေန ေဖာ္ေဖာ္၀ါရီလအထိ လုပ္ကြက္ေတြက ထြက္ရွိတဲ့ ေက်ာက္စိမ္းပမာဏက စုစုေပါင္း တန္ခ်ိန္၂၈,၀၀၀ခန္႔ေလာက္လို႔ ဆိုထားေပမယ့္ ဖားကန္႔ရတနာေျမမွာ ေက်ာက္စိမ္းပမာဏ တစ္ႏွစ္ကို တန္ခ်ိန္သံုးသိန္းေလာက္အထိ အမ်ာဆုံုး ထုတ္ယူခံေနရတယ္လို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ေက်ာက္မ်က္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းဥကၠ႒ဦးေဇလြမ္းက ဆိုပါတယ္။

ႏိုင္ငံလူဦးေရနီးပါးတရုတ္မ်ားကို လုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္သြားေစတဲ့ ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္း

ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းကို အေခ်ာထည္လုပ္ၿပီး ဥေရာပနဲ႔ အာရွေစ်းကြက္ကို ထိုးေဖာက္လုပ္ကိုင္ ေနတဲ့ တ႐ုတ္လုပ္ငန္းရွင္အေရအတြက္ဟာ သန္းေပါင္း ၆၀ ခန္႔ရွိၿပီး ျမန္မာျပည္ လူဦးေရထက္ေတာင္ မ်ားျပားတယ္လို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ ေက်ာက္မ်က္လုပ္ငန္းရွင္အသင္း ဥကၠ႒ ဦးေဇလြမ္းကဆိုုပါတယ္။

ေနျပည္ေတာ္မွာတစ္ႏွစ္ကိုႏွစ္ႀကိမ္ေလာက္ျပဳလုပ္ေလ့ရွိေနတဲ့ ေက်ာက္စိမ္းေရာင္းခ်ပဲြမွာ လံုၿခံဳေရးဂိတ္အဆင့္ဆင့္ကိုျဖတ္ၿပီးမွ ၀င္ေရာက္ေလ့လာခြင့္ရေပမယ့္တရုုတ္ျပည္နယ္စပ္ ေရႊလီ၊ ထိန္ခ်ဴံးစတဲ့နယ္ၿမိဳ႕ေတြရဲ႕ေစ်းေတြမွာေတာ့ ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းေတြကိုု လမ္းေဘးခ်ေရာင္းေနတာကိုု အဲဒီေဒသေတြဆီ ကြင္းဆင္းေလ့လာမႈအရ ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လူသြားလမ္းမွာ ခင္းေရာင္းေနၾကတာျဖစ္လို႔ လမ္းနဲ႔မလြတ္္တဲ့တစ္ခ်ိဳ႕ေက်ာက္စိမ္းတံုးေတြကို ေျခေထာက္နဲ႔ တြန္းကန္ေရြ႕သြားတဲ့ ျမင္ကြင္းကိုလည္း ေတြ႔ျမင္ခဲ့ရပါတယ္။ဒါဟာ ျပည္တြင္းက ထြက္ေနတဲ့ေက်ာက္စိမ္းေတြ တရုတ္ႏိုင္ငံထဲကိုအလံုးအရင္းနဲ႔၀င္ေရာက္ေနၿပီး တစ္ဖက္မွာ အလြယ္တကူေစ်းကြက္ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနကို သိသာထင္ရွားေစခဲ့ပါတယ္။

ဥပေဒလုုပ္ထံုုးလုုပ္နည္းေတြအျပင္ စီးပြားေရးအရ ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္မႈနဲ႔ နည္းပညာပိုုင္းအားနဲခ်က္ ေတြရွိေနတာေၾကာင့္ မ်က္ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းေစ်းကြက္ဟာ အရိုုင္းထည္အေနနဲ႔သာ ေရာင္းခ်ေနရဆဲပါ။

တရုုတ္၀ယ္လက္ကိုု အဓိကမွီခိုုေနရတဲ့အတြက္ တစ္ဖက္ႏုုိင္ငံရဲ႕မူ၀ါဒအေျပာင္းအလဲက ျပည္တြင္း ေစ်းကြက္ကိုု အဆိုုးဆံုုးအထိေရာက္ေအာင္ ဆဲြခ်သြားႏုုိင္ပါတယ္။

ခ်စားမႈေတြနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္အလဲြသံုုးစားမႈဆိုုင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္ေဖာ္ထုုတ္ေရးအဖဲြ႕ Global Witness က ၂၀၁၄ခုုႏွစ္မွာ ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္မႈက႑နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အစီအရင္ခံစာတစ္ေစာင္ ထုုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။၂၀၀၅ ကေန ၂၀၀၄ အထိကာလအတြင္း ျမန္မာျပည္က ေက်ာက္စိမ္းထုတ္သမွ်ရဲ႕ ၃ ပံု ၁ ပံုခန္႔ကိုသာ အစိုးရကို စာရင္းတင္ျပၾကၿပီး က်န္တာေတြကိုေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္ဘက္ကို ခိုးပို႔ေနၾကတယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ ထြက္ရွိသမွ် ေက်ာက္စိမ္းပမာဏဟာ ကီလို ၁၆ သန္းေက်ာ္ရွိၿပီး တန္ဖိုးကေတာ့ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃၁ ဘီလီယံအထိ ရွိတယ္လုိ႔ တြက္ခ်က္ျပထားပါတယ္။ ဒီပမာဏဟာ တိုင္းျပည္ GDP ရဲ႕ ထက္၀က္ နီးပါး ရွိၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္းက လူတစ္ဦးခ်င္းစီအတြက္ တစ္ႏွစ္ကို အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၁,၀၀၀ တန္ဖိုးနဲ႔ ညီမွ်တဲ့ ၀င္ေငြ ရရွိေစႏုိင္မယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

ဒီအစီရင္ခံစာ ထြက္ၿပီး ေနာက္တစ္ေန႔မွာပဲ သတၳဳတြင္း၀န္ႀကီးဌာနက ႏုိင္ငံပိုင္သတင္းစာကတစ္ဆင့္ ငါးႏွစ္ အတြင္း ျမန္မာျပည္က ေက်ာက္စိမ္းထြက္ရွိမႈပမာဏကို ႏုိင္ငံပိုင္သတင္းစာႏွစ္ေစာင္ကတစ္ဆင့္ ထုတ္ျပန္ေပး ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီႏွစ္အတြက္ (2014) မကလရဲ႕ စာရင္းေတြအရ ေက်ာက္စိမ္းေရာင္းခ်မႈက ရတဲ့ ရတနာခြန္ဟာ က်ပ္၇ဘီလ်ံေက်ာ္ (အေမရိကန္ေဒၚလာ၅သန္းခန္႔)လိုု႔ သိရပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အဲဒီႏွစ္အတြက္ ေက်ာက္စိမ္း ေရာင္းခ်မႈကေန ရတဲ့ ရတနာအခြန္ေငြဟာ ျမန္မာေငြက်ပ္ သန္းေပါင္း ၇၀၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ အေမရိကန္ေဒၚလာ ငါးသန္းခန္႔ ရွိတယ္လုိ႔ ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာလုပ္ငန္းက ထုတ္ျပန္တဲ့ ကိန္းဂဏန္းေတြက ေဖာ္ျပေနပါတယ္။

ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ကြက္၊ ဗဟိုႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာ

ျပည္တြင္းေစ်းကြက္ခိုင္မာေစဖို႔အတြက္ ၂၀၁၇ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ ဥပေဒမူၾကမ္းကို အလ်င္အျမန္ ျပ႒ာန္းႏုိင္ဖုိ႔ လိုအပ္ေနတယ္လို႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္ေတြက ေ၀ဖန္ေျပာဆိုုေနၾကပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဖားကန္႔ရတနာနယ္ေျမနဲ႔ ေက်ာက္မ်က္လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ေတြ၊ ဥပေဒျပဳပိုင္ခြင့္ရွိသူေတြဟာ ျပည္ေထာင္စုုအဆင့္တာ၀န္ရွိသူ၊ ဗဟိုအစိုးရသာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒမွာျပ႒ာန္းထားပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေဒသအေျခစိုက္ ျပည္နယ္အစိုးရကို လုပ္ပိုင္ခြင့္္အာဏာ အခုထက္ ပိုၿပီးေပးသင့္တယ္လို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ သယံဇာတ၀န္ႀကီး ဦးH Hla Awng ကဆိုုပါတယ္။

“မတရား၀င္ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္မႈေတြကို ေတြ႕တဲ့အခါတိုင္း KIA အားကိုး၊ ျပည္သူ႔စစ္အားကိုး၊ ဟုိလူ အားကိုး ဒီလူအားကုိး လုပ္ေနမယ့္အစား တရား၀င္အျဖစ္ အစိုးရကို အားကိုးၿပီး လုပ္ကုိင္ေနႏုိင္ပါၿပီ” ဆိုၿပီး စည္း႐ံုးမႈ ေတြ လုပ္ေနရတယ္လုိ႔ သူက ဆုိပါတယ္။

အစိုးရဘာေတြလုုပ္ေပးႏုုိင္မလဲ

ဖားကန္႔ ရတနာနယ္ေျမထဲ ကြင္းဆင္းေလ့လာခဲ့မႈေတြအရ ျပည္တြင္းကုန္သည္ေတြဟာ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရမႈ ကင္းမဲ့ တဲ့ တရားမ၀င္လမ္းေၾကာင္းကေန ေက်ာက္စိမ္းေတြကို ေရာင္း၀ယ္ေနရတာထက္ တရား၀င္လမ္းေၾကာင္းကေန ျပည္ပတင္ပို႔ႏုိင္ဖို႔ကို လိုလားေနၾကတယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းအတြက္ ေက်ာက္စိမ္းေရာင္းခ်ပြဲေတြကို အစိုးရက ဦးစီးၿပီး ပံုမွန္လုပ္ေနၾက တစ္ႏွစ္ ႏွစ္ႀကိမ္ထက္ တိုးၿပီးလုုပ္ေဆာင္သြားဖိုု႔ နဲ႔ ျပပြဲေတြကိုလည္း ေနျပည္ေတာ္လို မွာတင္မဟုုတ္ပဲ  ေက်ာက္စိမ္း အေရာင္းအ၀ယ္ေတြ ရွိတဲ့ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး၊ ျမစ္ႀကီး နား စတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြမွာလည္း က်င္းပေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆိုုမယ္လိုု႔ ဆိုုေနၾကပါတယ္။

လုုပ္ငန္းရွင္ေတြဖက္က အခြန္စနစ္ကိုုရွင္းလင္းေအာင္လုုပ္ေဆာင္ေပးဖိုု႔နဲ႔ ၾကန္႔ၾကာမႈေတြကိုု ေျဖရွင္းေပးဖိုု႔ လိုုလားေနၾကတယ္လိုု႔ ေက်ာက္စိမ္းလုုပ္ငန္းရွင္ ဦးတင္ျမင့္ကဆိုုပါတယ္။

“အပြင့္လင္းဆံုး ဆုိပါစို႔ဗ်ာ။ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ ေငြေပးရတဲ့အခါ တစ္ေနရာ တည္းနဲ႔ ျပတ္ရင္ ေကာင္းတယ္တဲ့။ လုပ္ငန္းလည္း တြင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က အဲဒီလို ျဖစ္ခ်င္တာပါတဲ့။ ကခ်င္ျပည္နယ္ သယံဇာတ၀န္ႀကီးနဲ႔လည္း မၿပီးဘူး။ ေက်ာက္စိမ္းအခြန္အျပင္ စာရြက္စာတမ္းေၾကး၊ ကီလို ေၾကး၊ ဟိုေၾကးဒီေၾကးေတြ အမ်ားႀကီးဗ်ာတဲ့။ တစ္ခါ ျမန္မာစစ္တပ္ေပါ့။ စစ္ဗ်ဴဟာကုန္း၊ တပ္မကုန္းနဲ႔ တစ္ခါ တည္း မၿပီးျပန္ဘူး။ ဒီလက္မွတ္ရဖုိ႔ ၾကန္႔ၾကာျပန္ေရာ။ တပ္မမွဴး ခရီးထြက္ေနလို႔ မအားေသးလို႔ စသျဖင့္ အခ်ိန္ ေတြ ၾကန္႔ၾကာရျပန္ေရာ” လုိ႔ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းရွင္ ဦးတင္ျမင့္က ဆုိပါတယ္။

လွ်င္ျမန္တဲ့ ကုုန္သြယ္မႈျဖစ္လာေစေရးအတြက္ အစုုိးရဆက္ေၾကးေတြအျပင္ ေဒသခံလက္နက္ကိုုင္ အဖဲြ႕အစည္းေတြကိုုလည္း အဆင့္ဆင့္ေပးေဆာင္ရမႈေတြ ရွိေနတယ္လိုု႔ ေျပာပါတယ္။

“ဆုိးတာက သူတုိ႔ေတာင္းသမွ် ညွိမရဘူး။ သူတို႔ေျပာတာက လက္ဖက္ရည္ဖုိး၊ တကယ္ေတာင္း တာက ငါးသိန္းတန္ လက္ဖက္ရည္ဖိုးမ်ုိးဆိုေတာ့ အဆင္မေျပဘူးဗ်တဲ့”လိုု႔ ဦးတင္ျမင့္ကပင္ ေျပာပါတယ္။

တရားမ၀င္ အခြန္ေတြအျပင္ ေက်ာက္စိမ္းေရာင္းခ်မႈကေန ရရွိတဲ့ အခြန္ပမာဏကို ျပည္တြင္းအခြန္ဦးစီးဌာနကို သြားေရာက္ေမးျမန္းတဲ့အခါမွာလည္း ေသခ်ာတိက်တဲ့ စာရင္း မရရွိခဲ့ပါဘူး။ ရတနာနယ္ေျမက တန္ဖိုးသတ္ မွတ္လိုက္တဲ့ ေက်ာက္ေတြအေပၚ ေရာင္းရတဲ့ တန္ဖိုးကိုသာ အထူးကုန္စည္ခြန္အျဖစ္ ေကာက္ခံတာမ်ဳိးျဖစ္ၿပီး က်န္တာေတြကို ၀င္ေငြခြန္အပါအင္ ေခါင္းစဥ္အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ေကာက္ခံေနတာေၾကာင့္မို႔ ႏွစ္စဥ္ထြက္ရွိတဲ့ ေက်ာက္ စိမ္းတစ္တံုးခ်င္းစီရဲ႕ အခြန္ရရွိမႈ ပမာဏစုစုေပါင္းဖို႔ သိရွိဖို႔ ခက္ခဲခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တ႐ုတ္ျပည္ကို အဓိကထားၿပီး ေက်ာက္စိမ္းေတြကို အ႐ိုင္းအဆင့္ တင္ပို႔မႈေတြအစား ျပည္ပကေန ေက်ာက္စိမ္းအေခ်ာထည္လုပ္ငန္းဆုိင္ရာ နည္းပညာေတြကို တင္သြင္းယူလာ ျဖန္႔ျဖဴးေပးဖို႔ လိုေနပါတယ္။ ဒါဟာ ျပည္တြင္းမွာ အလုပ္အကိုင္အသစ္ေတြ ဖန္တီးေပးႏုိင္ဖို႔အတြက္ အေရးပါတဲ့ ကိစၥတစ္ခုျဖစ္သလို နည္း မ်ဳိးစံုနဲ႔ အရြယ္အစားမ်ဳိးစံု အ႐ိုင္းအဆင့္နဲ႔ ျပည္ပထြက္ေနမႈကို တစ္ဖက္တစ္လမ္းက ကာကြယ္ႏုိင္ဖို႔အတြက္အ ကူအညီတစ္ရပ္ ျဖစ္ေစမွာပါ။     ။