Moringa (ဒန္႔သလြန္)

.

ေရးသားသူ Aye Thi Mon
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.

ဒန္႔သလြန္ဆိုတာကေတာင္အာရွေဒသမွာ အေပါက္ေရာက္မ်ားတဲ့ အပင္တစ္မ်ိဳးျဖစ္ျပီး အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အပူပိုင္းေဒသေတာ္ေတ္မ်ားမ်ားမွာေပါက္ေရာက္လာျပီျဖစ္ပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ပင္ရဲ႕အရြက္ကို တိုင္းရင္းေဆးေတြထဲမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက အသံုးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒန္႔သလြန္ပင္ဟာ ပင္စည္က အျဖဴေရာင္ျဖစ္ျပီးကၽြတ္ဆက္တဲ့အကိုင္းအလက္ေတြနဲ႔ ဘဲဥပံုအစိမ္းေရာင္အရြက္ေတြပါရွိပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္မွာ ပရိုတင္း၊ ကယ္လလ္ဆီယမ္၊ ဘီတာ ကယ္လ္ရိုတင္း၊ ဗီတာမင္ စီ၊ ပိုတက္ဆီယမ္တို႔လိုမ်ိဳး အာဟာရဓာတ္မ်ားစြာပါဝင္ပါတယ္။  ဒန္႔သလြန္မွာ မိႈပိုးေတြကိုေသေစႏိုင္တဲ့အာနိသင္ရွိသလို ေရာဂါပိုးေတြကိုလည္းတိုက္ဖ်က္နိုင္တဲ့အစြမ္းရွိပါတယ္။ ေရာင္ရမ္းမႈ  ကိုေလ်ာ့ပါးေစႏိုင္စြမ္းလည္းရွိပါတယ္။

ဒန္႔သလြန္မွာပါတဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြကဘာေတြလဲ။

ဒန္႔သလြန္ရြက္နဲ႔ဒန္႔သလြန္သီးတို႔မွာ အာဟာရဓာတ္ၾကြယ္ဝစြာပါဝင္ျပီး ခႏၶာကိုယ္အတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ ပရိုတင္း၊ဗီတာမင္နဲ႔ သတၱဳဓာတ္ေတြၾကြယ္ဝစြာပါဝင္ပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္မွာ ခႏၶာကိုယ္အတြက္လိုအပ္တဲ့ အမိုင္နို အက္ဆစ္လည္းၾကြယ္ဝစြာပါဝင္ ပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္နဲ႔ဒန္႔သလြန္သီးေတြမွာ ဗီတာမင္ ေအ၊ ဗီတာမင္ B1 (သိုင္ရာမင္)၊ B2 (ရီဗိုဖလာပင္), B3 (နီရာဆင္), B-6၊ folate နဲ႔ ascorbic အက္ဆစ္ (ဗီတာမင္ C) တို႔ၾကြယ္ဝစြာပါဝင္ေနပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္နဲ႔အသီးမွာ ကယ္လ္ဆီယမ္၊ ပိုတက္ဆီယမ္၊ သံဓာတ္၊ မဂၢနီဆီယမ္၊ေဖာ့ဖရိတ္နဲ႔ဇင့္တို႔ၾကြယ္ဝစြာပါဝင္ေနပါတယ္။ အဆီပါဝင္မႈအရမ္းနည္းသလို အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ ကိုလက္စထေရာေတြလည္းမပါဝင္ပါဘူး။

 
က်န္းမာေရးအတြက္ ဘယ္လိုအက်ိဳးေက်းဇူးေတြရေစႏိုင္သလဲ။

၁. အမိုင္ႏိုအက္ဆစ္

ဒန္႔သလြန္ရြက္မွာ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ဖြဲ႔စည္းမႈနဲ႔ ပရိုတင္းေတြျဖစ္ေပၚမႈအတြက္ အသံုးဝင္တဲ့ အမိုင္ႏိုအက္ဆစ္ ၁၈ မ်ိဳးပါဝင္ပါတယ္။ အဆိုပါအက္ဆစ္ေတြက ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕လုပ္ငန္းစဥ္ေတြပံုမွန္လည္ပတ္ေစဖို႔ အေထာက္အကူျပဳေပးပါတယ္။

၂. ေရာင္ရမ္းမႈမျဖစ္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ျခင္း

ဒန္႔သလြန္ရြက္မွာ သံဓာတ္၊ေရာင္ရမ္းမႈကို က်ဆင္းေစတဲ့အာနိသင္နဲ႔ ေရာဂါပိုးေတြကိုေသေစႏိုင္တဲ့အစြမ္းသတၱိေတြပါဝင္ပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္က အနာေတြ၊အပူေလာင္တာနဲ႔ျပန္ရွဒဏ္ရာေတြလိုမ်ိဳး အေသးစားဒဏ္ရာေတြကို သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။ အနာက်က္လည္းျမန္ေစပါတယ္။

၃. ႏို႔ထြက္ေစျခင္း

ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြမွာ ႏို႔ထြက္ေစဖို႔အတြက္ ဒန္႔သလြန္ရြက္စားသံုးေပးတာကို ေရွးယခင္ကာလေတြကတည္းကအသံုးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္က ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြမွာ ႏို႔ထြက္ေကာင္းေအာင္အေထာက္အကူေပးပါတယ္။

၄. ကိုလက္စထေရာ

ဒန္႔သလြန္ရြက္မွာ အဆီေတြကိုေလာင္ကၽြမ္းေစျပီး ခႏၶာကိုယ္ကိုက်စ္လ်စ္သြယ္လ်ေစတဲ့ အစြမ္းေတြရွိပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္က ကိုယ္ခႏၶာကို က်စ္လ်စ္သြယ္လ်ေစသလို အားအင္ျပည့္ေစပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္ကို သေရစာေတြစားခ်င္စိတ္ကိုေဖ်ာက္ဖ်က္ေပးျပီး က်န္းမာတက္ၾကြတဲ့ ဘဝေနထိုင္မႈတစ္ရပ္ဖန္တီးဖို႔အတြက္ အသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ သဘာဝေဆးနည္းေကာင္းတစ္ခုပါ။ ကိုလက္စထေရာပမာစ နည္းတာက ႏွလံုးေရာဂါခံစားရႏိုင္ေျခကိုေလ်ာ့ခ်ေပးသလို အျခားႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါေတြခံစားရႏိုင္ေျခကိုေလ်ာ့ခ်ရာမွာလည္း အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။

၅. ဆီးခ်ိဳ

ဒန္႔သလြန္ရြက္ရဲ႕ေနာက္ထပ္အက်ိဳးေက်းဇူးတစ္ရပ္က ဆီးခ်ိဳေရာဂါကိုထိန္းခ်ဳပ္ေပးတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒန႔္သလြန္ရြက္က အခ်ိဳဓာတ္မပါဘဲ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ စြမ္းအင္ေတြေထာက္ပံ့ေပးပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္က ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ကိုေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္တဲ့ ေဆးဖက္ဝင္အပင္တစ္မ်ိဳးပါ။

၆. ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းေတြ

ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ဆဲလ္ေတြက်န္းမာေစဖို႔အတြက္ အေရးပါတဲ့အခန္းက႑ကေနပါဝင္ေနတဲ့အရာတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းေတြက ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္နိုင္ေျခကိုေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္သလို အသက္အရြယ္အိုမင္းမႈျဖစ္စဥ္ကိုလည္းေႏွးေကြးေစပါတယ္။ ဒန္႔သလါန္ရြက္မွာ အေရျပားကို အားျဖည့္ေပးႏိုင္တဲ့ ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္း အမ်ိဳး ၃၀ ေလာက္ပါဝင္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္စားသံုးတဲ့ အစားအေသာက္ေတြထဲမွာ ဒန္႔သလြန္ရြက္ကိုထည့္သြင္းစားသံုးေပးမယ္ဆိုရင္ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ဇီဝတြင္းျဖစ္ပ်က္မႈကို လႈံ႔ေဆာ္ေပးမွာျဖစ္သလို ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကိုလည္းက်ဆင္းေစမွာျဖစ္ပါတယ္။

၇. ဆံပင္သန္စြမ္းေစျခင္း

ဒန္႔သလြန္ရြက္မွာ ဆံပင္နဲ႔ဦးေရျပားကိုအက်ိဳးျပဳတဲ့ ဗီတာမင္နဲ႔ သတၱဳဓာတ္ေတြ အမ်ားအျပားပါဝင္ေနပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္ကို ဆံပင္နဲ႔ဦးေရျပား သန္႔ရွင္းေစဖို႔၊ဆံပင္ကၽြတ္သက္သာေစဖို႔ နဲ႔ ေဗာက္မထေစဖို႔အတြက္အသံုးျပဳႏိုင္သလို ဆံသားေျခာက္ေသြ႔ပ်က္စီးတာမ်ိဳး မျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ရာမွာလည္း အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္မွာ ဆံသားကိုက်န္းမာသန္စြမ္းေစတဲ့ ဗီတာမင္ B1 ၊ B2 ၊ B3 ၊ B-6  ၊ folate နဲ႔ဗီတာမင္ C တို႔ပါဝင္ေနပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္က ဦးေရျပားမွာ ေသြးလည္ပတ္မႈကိုတိုးတက္ေစသလို ဆံပင္သန္စြမ္းမႈကို အေထာက္အကူေပးပါတယ္။ ဦးေရျပားမွာ ေသြးလည္ပတ္မႈေကာင္းမြန္တဲ့အခါ ဆံတြင္းေပါက္ေလးေတြကို အာဟာရျပည့္ဝေစျပီး ဆံပင္ေတြကို သန္စြမ္းနက္ေမွာင္ေစပါတယ္။

၈ အာရံုေၾကာစနစ္

ဒန္႔သလြန္ရြက္က အာရံုေၾကာစနစ္မွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈေတြမျဖစ္ေအာင္တိုက္ထုတ္ရာမွာ အေထာက္အကူေပးပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္က ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္တာ၊ေခါင္းကိုက္တာ၊ မအီမသာျဖစ္တာနဲ႔ အျခားအာရံုေၾကာဆိုင္ရာေဝဒနာေတြကို သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္ကိုတိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ အယ္လ္ဇိုင္းမားလိုမ်ိဳးေရာဂါေတြမျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ရာမွာလည္းအေထာက္အပံ့ေပးပါတယ္။

၉. အစာေခ်စနစ္ကိုေကာင္းမြန္ေစျခင္း

ဒန္႔သလြန္ရြက္က အစာေက်လြယ္ျပီး အစာေခ်ဖ်က္မႈကိုေကာင္းမြန္ေအာင္အေထာက္အကူေပးပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္းေတြက အာဟာရဓာတ္ေတြကို ပိုမိုစုပ္ယူႏိုင္ေစပါတယ္။

၁၀. အဆိပ္ေျပေစျခင္း

ဒန္႔သလြန္ရြက္က ခႏၶာကိုယ္တြင္းကအဆိပ္အေတာက္ေတြကိုေျပေစျပီး ေသြးသန္႔ေစပါတယ္။

၁၁. စြမ္းအင္ျပည့္ဝေစျခင္း

ဒန္႔သလြန္ရြက္က စြမ္းအင္ျပည့္ဝေစပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္က အခ်ိဳဓာတ္လံုးဝမပါဝင္ဘဲ သဘာဝနည္းအတိုင္း ခႏၶာကိုယ္ကို စြမ္းအင္ျပည့္ဝေစတာျဖစ္ပါတယ္။

၁၂. ဝက္ျခံ နဲ႔ ဆားဝက္ျခံေတြကိုသက္သာေစျခင္း

ဒန္႔သလြန္ရြက္က အေရျပားကအဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစတဲ့အရာေတြကို ဖယ္ရွားေပးျပီး အေရျပားကိုႏုပ်ိဳေစပါတယ္။ အသားအေရကိၾကည္လင္ေစျပီး  ျဖဴဝင္းလွပေစႏိုင္ပါတယ္။ ဝက္ျခံနဲ႔အမဲစက္ေတြျဖစ္ေပၚမႈကိုလည္း သက္သာေစပါတယ္။

၁၃. ကူးစက္ေရာဂါေတြကို တိုုက္ဖ်က္နိုင္ျခင္း

ဒန္႔သလြန္ရြက္မွာ ဘက္တီးရီးယားေတြကိုေသေစႏိုင္တဲ့အာနိသင္နဲ႔ မိႈပိုးကိုတိုက္ဖ်က္နိုင္တဲ့အာနိသင္ေတြရွိတာေၾကာင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြတိုက္ဖ်က္ရာမွာ အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္က အေရျပားမွာကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့ မိႈပိုးေတြကိုတိုက္ဖ်က္ေပးသလို ေသြးနဲ႔ ဆီးလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ကူးစက္ေရာဂါေတြကိုျဖစ္ေစတဲ့ ဘက္တီးရီးယားေတြကိုလည္း တိုက္ဖ်က္ေပးပါတယ္။

၁၄. အသည္းက်န္းမာေစျခင္း

ဒန္႔သလြန္ရြက္မွာ polyphenols မ်ားစြာပါဝင္တာေၾကာင့္ အသည္းကို အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစတာနဲ႔ပ်က္စီးတာမ်ိုးေတြမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။

၁၅. အရိုးက်န္းမာသန္စြမ္းေစျခင္း

ဒန္႔သလြန္ရြက္မွာ ကယ္လ္ဆီယမ္နဲ႔ေဖာ့စဖရိတ္လိုမ်ိုး မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ သတၱဳဓာတ္ေတြပါဝင္တာေၾကာင့္ အရိုးေတြက်န္းမာသန္စြမ္းေအာင္ ထိန္းသိမ္းေပးပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္က ေရာင္ရမ္းမႈကိုေလ်ာ့က်ေစတာေၾကာင့္  အဆစ္ေရာင္နာလိုမ်ိဳး အရိုးအဆစ္ေတြနာက်င္တဲ့ေဝဒနာေတြကို ကုသရာမွာထိေရာက္တဲ့အစြမ္းအာနိသင္ေတြရွိပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္က အရြတ္ေတြမွာျဖစ္တဲ့ နာက်င္မႈေတြကို သက္သာေစႏိုင္တဲ့အစြမ္းလည္းရွိပါတယ္။

၁၆.ေက်ာက္တည္တာမ်ိဳးေတြမျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ေပးျခင္း

ဒန္႔သလြန္ရြက္က ေက်ာက္ကပ္၊ဆီးအိမ္နဲ႔ သားအိမ္ထဲမွာေက်ာက္တည္တာမ်ိဳးေတြမျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္မွာ ေက်ာက္တည္တာကိုေလွ်ာ့ခ်ေပးနုိင္တဲ့အစြမ္းသတၱိရွိသလို endogenous oxalate synthesis ကိုထိန္းခ်ဳပ္ရာမွာလည္းအေထာက္အကူျပဳပါတယ္။

၁၇. ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါေတြမျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ေပးျခင္း

ဒန္႔သလြန္ရြက္ အဆီအႏွစ္က ေဆးဝါးေတြနဲ႔ အဆိပ္ရွိတဲ့အရာေတြနဲ႔ထိေတြ႔မိတာေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးတာေတြကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္မွာပါတဲ့ nephroprotective ကေက်ာက္ကပ္ကိုထိခိုက္မႈေတြကိုေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။ nephroprotective  က ထိေရာက္တဲ့ bio-absorbent အျဖစ္လုပ္ေဆာင္ေပးျပီး ခႏၶာကိုယ္တြင္းက အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစတဲ့အရာေတြနဲ႔ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့အရာေတြကိုဖယ္ရွားရာမွာ အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။

၁၈. သေႏၶတားေပးႏိုင္စြမ္းရွိျခင္း

ဒန္႔သလြန္မွာ သေႏၶတားေပးႏိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရဲ႕အဆီအႏွစ္ကို ေဟာ္မုန္းပ်က္စီးေစမႈ ( estrogenic activity) လုပ္ေဆာင္ရာမွာအသံုးျပဳၾကသလို သေႏၶမေအာင္ေစေအာင္ကာကြယ္ရာမွာလည္းအက်ိဳးျပဳပါတယ္။

၁၉. ေသြးတိုးက်ေစျခင္း

ဒန္႔သလြန္က ေသြးေပါင္ခ်ိန္နဲ႔ ကိုယ္တြင္းကိုလက္စထေရာပမာဏကို သင့္တင့္တဲ့အေနအထားျဖစ္ေအာင္ ထိန္းညွိရာမွာ အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ isothiocyanate နဲ႔ niaziminin တို႔လိုမ်ိဳး Bioactive ပစၥည္းေတြက ေသြးေၾကာေတြမပိတ္ေအာင္ကာကြယ္ေပးသလို အဆုတ္ေသြးေၾကာေတြကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တဲ့ေသြးတိုးေရာဂါ (pulmonary hypertension) ျဖစ္ေပၚမႈကိုလည္း   ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္ပါတယ္။ ေလ့လာမႈေတြမွာ ဒန္႔သလြန္ရြက္မွာပါတဲ့ hypocholesterolemic အစြမ္းအာနိသင္က အသည္းအဆီဖံုးတာ၊ ေက်ာက္ကပ္မွာအဆီမ်ားတာနဲ႔   ေသြးတြင္းကိုလက္စထေရာ ပမာဏမ်ားတာေတြျဖစ္နိုင္ေျခကိုေလ်ာ့က်ေစနိုင္တယ္၊ လို႔ေတြ႔ရွိခဲ့ရပါတယ္။

၂၀. မ်က္လံုးက်န္းမာေစျခင္း

ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းၾကြယ္ဝတဲ့ ဒန္႔သလြန္ရြက္က မ်က္ၾကည္လႊာမပ်က္စီးေအာင္ ကာကြယ္ရာမွာ အေထာက္အပံံ့ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒန္႔သလြန္ရြက္မွာပါတဲ့ ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းေတြက မ်က္ၾကည္လႊာေသြးေၾကာေတြ က်ယ္လာတာမ်ိုးမျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ရာမွာ နဲ႔ မ်က္ၾကည္လႊာၾကြက္သားေတြမထိခိုက္ေအာင္ထိန္းသိမ္းေပးႏိုင္ပါတယ္။ မ်က္လံုးအတြင္းကေသြးေၾကာနံရံေတြထူမလာေအာင္ တားဆီးေပးသလို မ်က္ၾကည္လႊာပ်က္စီးတာမ်ိဳးေတြကိုလည္းကာကြယ္ေပးပါတယ္။

၂၁. ေသြးအားနည္းေရာဂါကို သက္သာေစျခင္း

ဒန္႔သလြန္ရြက္က ေသြးအားနည္းေရာဂါကိုကုသရာမွာအေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ ေလ့လာမႈေတြအရ ဒန္႔သလြန္ရြက္က ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕သံဓာတ္စုပ္ယူမႈကို ေကာင္းမြန္ေစေအာင္ အေထာက္အပံ့ေပးႏိုင္သလို ေသြးနီဥဆဲလ္အေရအတြက္ကိုတိုးေစသလို ပံုမွန္ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကိုထိန္းသိမ္းရာမွာလည္း အေထာက္အကူုျပဳေပးပါတယ္။

 
ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ

  •     ဒန္႔သလြန္မွာ ဝမ္းေပ်ာ့ေပ်ာ့သြားေစႏိုင္တဲ့ အစြမ္းသတၱိရွိတာေၾကာင့္ ဗိုက္နာေစသလို၊gaseous distension၊ ဝမ္းေလွ်ာတာနဲ႔ ရင္ပူတာေတြကိုျဖစ္ေပးေစပါတယ္။
  •     ဒန္႔သလြန္ရြက္ကိုအလြန္အကၽြံစားသံုးပါက မအီမသာျဖစ္တာမ်ိဳးေတြျဖစ္နိုင္ပါတယ္။
  •     ဒန္႔သလြန္ရဲ႕ အျမစ္၊အပြင့္နဲ႔အခက္ေတြမွာပါတဲ့ ဓာတုဓာတ္ေပါင္းေတြက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အမ်ိဳးသမိးေတြမွာ သားအိမ္က်ံဳ႕တာကိုျဖစ္ေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ကုိယ္ဝန္ပ်က္က်ႏိုင္ေျခကိုတိုးေစပါတယ္။
  •     ဒန္႔သလြန္မွာပါတဲ့ အခ်ိဳ႕ဓာတ္ေတြက ေမြးကင္းစ ကေလးငယ္ေတြအတြက္ မသင့္ေတာ္တာေၾကာင့္ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြအေနနဲ႔ စားသံုးဖို႔မသင့္ေတာ္ပါဘူး။
  •     ေသြးၾကဲေဆးေသာက္သံုးေနရသူေတြအေနနဲ႔လည္း ဒန္႔သလြန္ရြက္ကိုမစားသင့္ပါဘူး။
  •     ကိုယ္ခံအားဆဲလ္ေတြကို အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ဒန္႔သလြန္ေစ့အဆီကို မစားသံုးသင့္ပါဘူး။

ကေလးငယ္ေတြ၊ ကိုုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြနဲ႔ သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြအေနနဲ႔ ဒန္႔သလြန္ရြက္ကိုမစားခင္မွာ ဆရာဝန္နဲ႔အရင္တိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

အထက္ပါအခ်က္ေတြကိုဖတ္ရႈျပီး က်န္းမာေရးနဲ႔ညီညြတ္စြာသတိျပဳစားသံုးႏိုင္ၾကေစဖို႔ရည္ရြယ္ပါတယ္။

ဤေဆာင္းပါးကို Mizzima ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။