လူဦးေရ တုိးပြားျပြတ္သိပ္မႈကုိ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ “လႈိင္သာယာ”

.

 

"မတတ္ႏုိင္ဘူးေလ။ ဒီလခေလာက္နဲ႕ ဒီမွာပဲေနလုိ႕ရတယ္"

အသက္ေမြးအလုပ္တစ္ခုလုပ္ဖုိ႔ ဧရာဝတီတုိင္းကေန  ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကုိေျပာင္းေရြ႕လာၿပီး လႈိင္သာယာၿမိဳ႕နယ္က စက္မႈဇုန္တစ္ခုမွာ အထည္ခ်ဳပ္အလုပ္သမအျဖစ္ ၀င္ေရာက္အလုပ္လုပ္ေနသူ မဇာျခည္က ၀န္ထမ္းစုေပါင္းလိုင္း ခန္းတစ္ခုရဲ႕ အခန္းက်ဥ္းငယ္တစ္ခုမွာ သက္ျပင္းေလတစ္ခုကုိ ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းမႈတ္ထုတ္လိုက္ၿပီးအခုလုိေရရြတ္ လုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။

အခန္းတြဲမွာ ငွားရမ္းေနထိုင္သူေတြ အေနနဲ႔ စုေပါင္းအသုံးျပဳရတဲ့ ေရနဲ႕ အိမ္သာစနစ္ေၾကာင့္ "မနက္ဆိုရင္လည္း အလုပ္ခ်ိန္မီေအာင္ သူမ်ားထက္ ေစာေစာထရတယ္"ဟု သူမက ေနထုိင္မႈအခက္အခဲတစ္ခုကုိ ေျပာျပသည္။

အသက္ ၂၀ အ႐ြယ္မဇာျခည္ ဖြင့္ဟသြားခဲ့သည္မွာ လွုိင္သာယာၿမိဳနယ္အတြင္းရွိ ေက်ာတခင္းစာအတြက္ အခက္ေတြ႕ေနသည့္ အေျခခံလူတန္းစားတုိ႕၏ ဘဝအေျခအေနျဖစ္သည္။

မဇာျခည္က အလုပ္လုပ္ကုိင္ရာ လိႈင္သာယာစက္မႈဇုန္အနီးရွိ ရပ္ကြက္တစ္ခုတြင္ ေစ်းသက္သာသည့္ အခန္းတစ္ခုကုိလုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္ အျခားသူငယ္ခ်င္းႏွစ္ဦးနဲ႔အတူ ငွားရမ္းေနသူျဖစ္ၿပီး သူတို႔နားခုိရာ ရိပ္ၿမံဳကေလးမွာ ၄၀-၆၀ ျခံဝင္းအတြင္း ႏွစ္ထပ္ေဆာင္တစ္ခုေလးျဖစ္သည္။

ယင္းရိပ္ၿမံဳတြင္ အိမ္ေထာင္စု၂၀ ေပါင္းနီးပါးေလာက္ အေျခခ်ေနထုိင္ေနသည္ဟု သူမကဆုိသည္။

(အသက္ေမြးမႈ အေျခခံလုပ္ငန္းမ်ားရွိျခင္းႏွင့္ ေက်းလက္ေဒသမ်ားႏွင့္ နယ္ၿမိဳ႕မ်ားတြင္ အလုပ္အကို္င္ရွားပါးမႈမ်ားေၾကာင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႏွင့္ ယင္းရွိစက္မႈဇုန္မ်ား၌ မဇာျခည္တုိ႔ကဲ့သုိ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ား၏ မွီခုိရာျဖစ္လာၿပီး ယင္းတုိ႔အနက္ လႈိင္သာယာၿမိဳ႕နယ္မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္၏ လူဦးေရျပြတ္သိပ္မႈျမင့္တက္မႈ၏ သာဓကျဖစ္လာသည္)

၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ျပည္လုံးကၽြတ္ သန္းေခါင္စာရင္းအစီရင္ခံစာအရ လႈိင္သာၿမိဳ႕နယ္တစ္ခုလုံးတြင္ ေနထုိင္သူ လူဦးေရေပါင္း ၆၈၇,၈၆၇ (ေျခာက္သိန္းရွစ္ေသာင္း ခုႏွစ္ေထာင့္ရွစ္ရာ ေျခာက္ဆယ့္ခုႏွစ္ ဦး) ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၏လူဦးေရးသိပ္သည္းဆမွာတစ္စတုရန္းကီလိုမီိတာတြင္ (၆၁၇)ဦးသာျဖစ္ေသာ္လည္းလိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္၏ လူဦးေရသိပ္သည္းဆသည္ တစ္စတုရန္းကီလိုမီတာလွ်င္ ေနထိုင္သူ(၁၀၂၁ဒသမ၀၆) ဦးရွိေနသည္ကလည္းအလုပ္အကုိင္အခြင့္အလမ္းမ်ားေၾကာင့္ လူဦးေရျပြတ္သိပ္မႈထုထည္ ႀကီးထြားေနေၾကာင္းကုိထင္ရွားေစသည္။

ယင္းသို႕အေျခအေနတြင္ လူေနထူထပ္လာသည့္ လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္မွာအိမ္ငွားေနထိုင္မႈထက္ အခေပးနိမ့္ပါးသည့္ အခန္းငွားမႈပုံစံထြန္းကားေနသည္။

 “လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ကုိ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္မႈ မ်ားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူေနထူထပ္ၿပီး အခန္းေနထိုု္င္တဲ့ စနစ္ထြန္းကားေနတယ္”ဟု ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း လူဦးေရ ျမင့္မားမႈေၾကာင့္ အခန္းငွားေနမႈျမင့္မားေနပံုကို လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္၊ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦး၀င္းမင္းက ရွင္းျပသည္။

ယင္းအေျခအေနတြင္ ၿခံပုိင္ရွင္မ်ားကေပ (၄၀ × ၆၀) ေျမကြက္အတြင္း ႏွစ္ထပ္၊ သုံးထပ္ အေဆာက္အအုံေတြ တည္ေဆာက္ၿပီး အခန္းဖြဲ႕ ငွားရမ္းေနျခင္းက အုိးနဲ႔ ဆန္ မတန္သည့္ အေျခအေန ျဖစ္ေနသည္။

ယခုႏွစ္ ဇြန္လအတြင္းကထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ သန္းေခါင္စာရင္း ေနာက္တြဲၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ အစီရင္ခံစာအရ လိႈ္င္သာယာၿမိဳ႕နယ္အတြင္း စုစုေပါင္း အိမ္ေထာင္စုအေရအတြက္ ၁၄၈,၇၁၁စုတြင္ အိမ္ေထာင္စုေပါင္း ၈၁,၃၇၈စုအိမ္ ငွားရမ္းေနထိုင္ၾကသည္။

ယင္းေၾကာင့္  ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ အိမ္ေထာင္စုစုေပါင္း၏ ၅၅ ရာခုိင္ႏႈန္းနီးပါးမွာ အိမ္ငွားရမ္းေနထုိင္ၾကသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

အဆုိပါ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ အစီရင္ခံစာကုိ ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ဌာနဆိုင္ရာေတြ အဖြဲ႕အစည္းေတြ အတြက္ အေထာက္အကူျပဳေအာင္ ထုတ္ျပန္သည္ဆုိေသာ UNFPA မွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက“လိႈင္သာယာက အလုပ္ရုံ၊ စက္ရုံေတြမ်ားလုိ႔ လူေနထူထပ္တယ္။ အိမ္ငွားေနထိုင္မႈေတြ ျမင့္မားတာေၾကာင့္ တန္ဖိုးနည္းအိမ္ယာစီမံကိန္းေတြ ပိုမိုေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ေနတယ္ဆိုတာကို ျပေနတယ္”ဟု သူကသုံးသပ္ထားသည္။

ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ကြာဟခ်က္ျမင့္မားတာေၾကာင့္ စီးပြားေရးၿမိဳ႕ေတာ္ ရန္ကုန္ကို ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူမ်ားၿပီး အိမ္ယာလိုအပ္ခ်က္ ျမင့္မားမႈသည္ မထူးဆန္းေသာ္လည္း လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေနထိုင္သူ အိမ္ေထာင္စု (၂)စုလွ်င္ တစ္စုမွာ အိမ္ငွားေနထိုင္ရသည့္ အေျခအေန ရွိေနပါသည္။

အိမ္လုံးခ်င္းငွားရမ္းမႈသည္ က်ပ္တစ္သိန္း၀န္းက်င္မွ  တစ္သိန္းခြဲ၀န္းက်င္ ေစ်း႐ွိေပမယ့္  အခန္းငွားရမ္းမႈသည္ အိမ္ပိုင္ရွင္မ်ားအတြက္ ပိုမိုတြက္ေခ်ကိုက္ေနသည္။

“အိမ္ေထာင္စုမ်ားလို႔ မီးမႏိုင္ပဲ ခဏ၊ ခဏမီးအားျပတ္က်သြားတာမ်ိဳး ႀကဳံရတယ္”ဟု အိမ္ငွားေနထိုင္သူေတြရဲ႕ အခက္အခဲကို လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္တြင္ ခုႏွစ္္နီးပါး အခန္းငွားရမ္းေနထိုင္သူ မေဌးေဌးကေျပာသည္။

အခန္းငွားစနစ္နဲ႔အတူ လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္အတြင္း လူတစ္ဦးခ်င္းစီအတြက္ သန္႕ရွင္းေရးႏွင့္ ေရ၊ မီးစသည့္ မရွိ၊မျဖစ္ လုိအပ္ခ်က္မ်ားက ဒုႏွင့္ေဒး ေပၚေပါက္ေနသည္။

“ၿမိဳ႕နယ္တစ္ခုရဲ႕ သတ္မွတ္ဖြဲ႕စည္းပုံအတိုင္း ၀န္ထမ္းရွိေပမယ့္ အိမ္ေထာင္စုမ်ားလာတဲ့ အတြက္ မီးဖိုေဆာင္သုံး အမိႈက္ကအစ ပုိလာတယ္။ သန္႕ရွင္ေရးအပိုင္းဆိုရင္လည္း စည္ပင္၀န္ထမ္းအင္အားနဲ႔ မမွ်တာ၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးမွာလည္း ရဲ၀န္ထမ္းနဲ႔ တိုးလာတဲ့ လူဦးေရနဲ႔ မမွ်တာေတြ ျဖစ္လာတယ္။ တိုးလာတဲ့ လူဦးေရမ်ားလာလို႔ ၀န္ထမ္းအင္အားနဲ႔ မမွ်တာေတြ ျဖစ္လာတယ္”ဟု လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္၊ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦး၀င္းမင္းက ဆိုသည္။

ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္မႈ မ်ားျပားလာေသာ္လည္း အိမ္ေထာင္စုမ်ား၏ လူဦးေရစာရင္းဇယားကို အတိအက်ေကာက္ယူႏုိင္ျခင္း မရွိျခင္းသည္ စက္မႈၿမိဳ႕-လိႈ္င္သာယာၿမိဳ႕နယ္၏ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကို ေဆာင္ရြက္ရာမွာ အခက္အခဲတစ္ခုအျဖစ္ ပါ၀င္ေနသည္။

လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ အေျခအေနဟာ ႏွစ္စဥ္လူဦးေရ တိုးတက္မႈေတြ ရွိေနၿပီး ဒီအေျခအေနေတြအေပၚ သက္ဆိုင္ရာတာ၀န္ရွိသူမ်ားအေနႏွင့္ ေျဖရွင္းႏုိင္မယ့္ ထိေရာက္မႈရွိတဲ့ နည္းလမ္းကုိ အေျဖရွာေနဆဲျဖစ္သည္။

“က်န္စစ္သားအိမ္ယာက အခန္းတစ္ခန္းမွာ အိမ္ေထာင္စုသုံးခုေလာက္ေပါင္းၿပီး အခန္းငွားေနတယ္ဆိုေတာ့ စည္ပင္က သန္႕ရွင္းေရးခြန္ကိုတစ္ခန္းကို တစ္အိမ္ေထာင္စုအတြက္ပဲ ေကာက္ရတယ္။ တကယ္ေနတာက သုံးခုျဖစ္ေနတယ္"ဟု ဦး၀င္းမင္းက ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ဌာနဆိုင္ရာမ်ား ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ ျပသာနာမ်ားကုိ ရွင္းျပသည္။

ယင္းအတြက္ ၿမိဳ႕နယ္ သန္႕ရွင္းေရး၊ ေရ၊ မီးျဖန္႔ျဖဴးေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ အခက္အခဲမ်ားရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။

"၀န္နဲဲ႔အားနဲ႔ မမွ်ဘူး။ ၿမိဳ႕နယ္တစ္ခုရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပုံအတိုင္း ၀န္ထမ္းေတြက ရွိေပမယ့္ လူဦးေရနဲ႕ ၀န္ထမ္းမမွ်ဘူး။ တရားဥပေဒစုိးမိုးေရးဆိုရင္လည္း ရဲပုိင္းဆိုင္ရာမွာ မမွ်ဘူး။ သန္႔ရွင္းေရးစနစ္မွာလည္းဆိုရင္လည္း သန္႕ရွင္းေရး၀န္ထမ္း အင္အားနဲ႔ မမွ်ဘူး" ဟု သူကရွင္းျပသည္။

ယင္းအျပင္ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူမ်ား၏ အင္အားစာရင္းႏွင့္ ေနာက္ေၾကာင္းမ်ားကုိ မသိရွိသျဖင့္ တရားဥပေဒစုိးမိုးေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ အခက္အခဲတစ္ရပ္ျဖစ္ေနသည္။

အထူးသျဖင့္ လႈိင္သာယာၿမိဳ႕နယ္သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း မႈခင္းမ်ား ျဖစ္ပြားရာ ၿမိဳ႕နယ္တစ္ခုအျဖစ္ ေက်ာ္ၾကားသည္။

၂၀၁၄ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏လူဦးေရတိုးတက္မႈႏႈန္းသည္ ၃၇ ရာခုိင္ႏႈန္းျဖစ္ရာ လူေနထူထပ္မႈ အျမင့္ဆုံးျဖစ္ေနေသာ လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္အေနႏွင့္ တုိးတက္လာမည့္ လူဦးေရအတြက္ ျပင္ဆင္မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ေနေပသည္။