NEWS FLASH:  မင္းဘူးၿမိဳ႕အနီး တပ္မေတာ္တိုက္ေလယာဥ္ ပ်က္က်

YOPE ရုပ္/သံ Mizzima English

(အူက်ျခင္း) ကဘာလဲ

.

ေရးသားသူ Khine Phoo Ngon
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္
Interstitial Hernia (အူက်ျခင္း) ကဘာလဲ။

Interstitial hernia( အူက်ျခင္း) ဆိုတာဟာ ခႏၶာကုိယ္အတြင္းရွိ အစိတ္အပိုင္း အတြင္းကလီစာ တစ္ခုခုက ပံုမွန္ကာကြယ္ထားတဲ့ ၾကြက္သား(သို႔) တစ္ရႈးတစ္ခုခုကို တြန္းျပီး ထြက္လာတာကို ေခၚပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေပါင္ျခံ ပိုင္းမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။

interstitial hernia ဟာ တစ္ခါတစ္ေလမွာ အေရွ႕ဘက္ ၀မ္းဗိုက္ပိုင္းရဲ႕ အလႊာေတြၾကားက ျဖတ္လာတတ္ပါတယ္။ ကၽြံလာတဲ့ အစိတ္အပိုင္းအိတ္ဟာ ၀မ္းဗိုက္ၾကြက္သား အလႊာေတြၾကားမွာ ရွိေနေလ့ရွိပါတယ္။

Interstitial Hernia (အူက်ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ ဘယ္အသက္အရြယ္မွာ မဆို ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြထက္ အမ်ိဳးသားေတြမွာပို ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အဲလိုျဖစ္တာကိုအားေပးတဲ့ အခ်က္ေတြကို ေလ်ွာ့ခ်ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြအတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးနိုင္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Interstitial Hernia (အူက်ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အျဖစ္မ်ားတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့

  •     အထူးသျဖင့္ ကုန္းတဲ့အခါ၊ ေခ်ာင္းဆိုးတဲ့ အခါ၊ တစ္ခုခုကို မ တဲ့ အခါ၊ ျဖစ္တဲ့ေနရာ( မ်ားေသာအားျဖင့္ ၀မ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္း)မွာ နာျခင္း(သို႔) မအီမသာ ျဖစ္ျခင္း။
  •     အားနည္းျခင္း၊ ၀မ္းဗိုက္မွာ တစ္ခုခုဖိထားသလို ေလးတဲ့ ခံစားခ်က္ ခံစားရျခင္း။
  •     တြန္းထြက္လာတဲ့ ေနရာမွာ ပူေလာင္ျပီး နာက်င္တဲ့ ခံစားမႈမ်ိဳးျဖစ္ျခင္း။

တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ အေျခအေနေတြမွာ ေရာဂါလကၡဏာ မျပပါဘူး။ သင့္မွာ ဒီလိုေရာဂါ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ ပံုမွန္ စစ္ေဆးျခင္း(သို႔) အျခားမဆိုင္တဲ့ေရာဂါ ျပသနာတစ္ခုခုကို စစ္ေဆးရင္းနဲ႔မွ သိတာမ်ိဳးလည္း ျဖစ္နုိင္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေစာေစာစီးစီး ေရာဂါ အမည္တပ္နိုင္ျပီး ကုသမႈခံယူျခင္းက ပိုမဆိုးလာေအာင္ နဲ႔ အျခားအေရးေပၚအေျခအေနေတြ မျဖစ္လာရေအာင္ ကာကြယ္ေပးနိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဆိုးရြားတဲ့ အေျခအေနေတြ ျဖစ္မလာေအာင္ ကာကြယ္နိုင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေစာနိုင္သမွ်ေစာေစာ ေတြ႕ျပီး ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

တကယ္လို႔ သင့္မွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါ လကၡဏာ ရွိေနရင္(သို႔) သိလိုတဲ့ အခ်က္ေတြရွိေနရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေတြ႕ဆံုသင့္ပါတယ္။ လူေတြရဲ႕ ခႏၶာကုိယ္ဟာ တစ္ဦးနဲ႔ တစ္ဦးတံု႔ျပန္မႈခ်င္း မတူပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘယ္ဟာက အေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို ေသခ်ာသိနိုင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ အျမဲတမ္းေဆြးေႏြးတိုင္ပင္တာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Interstitial Hernia (အူက်ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

Interstitial hernia ( အူက်ျခင္း) ေတြဟာ ၾကြက္သားအားနည္းျခင္းနဲ႔ တင္းအား၊ညွစ္အားမ်ားျခင္း ေတြေပါင္းျပီး ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းအရင္း အေပၚမူတည္ျပီး Interstitial hernia ဟာ ျမန္ျမန္ျဖစ္မလား (သို႔) အခ်ိန္ၾကာလားဆိုတာ ကြာျခားပါတယ္။

ၾကြက္သားေတြကို အားနည္းေစတဲ့ အျဖစ္အမ်ားဆံုး အေၾကာင္းအရင္းေတြကေတာ့

  •     ေမြးရာပါ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္တစ္ခု ျဖစ္တဲ့ ၀မ္းဗိုက္နံရံ ေကာင္းေကာင္း မပိတ္သြားျခင္း။
  •     အသက္ၾကီးျခင္း။
  •     နာတာရွည္ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း။
  •     ထိခိုက္မိျခင္း (သို႔) ခဲြစိတ္မႈလုပ္ျခင္းေၾကာင့္ ပ်က္စီးသြားျခင္း။

အခ်ိဳ႕ေသာ အေျခအေနေတြက သင့္ရဲ႕ ၾကြက္သားေတြကို အားနည္းသြားေစနိုင္ျပီး hernia ကိိုျဖစ္ေစပါတယ္။

  •     ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္း။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ထားျခင္းက သင့္ ၀မ္းဗိုက္အေပၚဖိအားတစ္ခုလို ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။
  •     ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း။ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းဟာ အိမ္သာသြားတဲ့ အခါ အားသံုးျပီးညွစ္ရေစပါတယ္။
  •     အေလးအပင္ေတြမျခင္း။
  •     ၀မ္းဗိုက္ထဲမွာ အရည္ေတြရွိေနျခင္း။ (သို႔) ascites ဟုေခၚသည္။
  •     ရုတ္တရက္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တက္လာျခင္း။
  •     ၾကာရွည္ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း (သို႔) နွာေခ်ျခင္း။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

Interstitial Hernia (အူက်ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

သင့္မွာ ေအာက္ပါ အေျခအေနေတြရွိေနရင္ ဒီေရာဂါ ျဖစ္နိုင္ေခ် မ်ားေလေလ ျဖစ္ပါတယ္။

  •     မိသားစု မွာ(သို႔) မိမိဆီမွာ အရင္က interstitial hernia( အူက်ျခင္း) ျဖစ္ဖူးျခင္း။
  •     အ၀လြန္ေနျခင္း။
  •     နာတာရွည္ေခ်ာင္းဆိုးေနျခင္း။
  •     ၾကာရွည္၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း။
  •     ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းက နာတာရွည္ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။
  •     Cystic fibrosis( ဂလင္းေတြ မွ အခၽြဲေတြ အမ်ားၾကီးထုတ္တဲ့ မ်ိဳးရိုးလိုက္ေရာဂါ)ကဲ့သို႔ ေရာဂါ အေျခအေနရွိျခင္းကလည္း အဆုတ္ရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ပ်က္စီးေစနိုင္တဲ့ အတြက္ နာတာရွည္ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းကို ျဖစ္ေစျပီး hernia ျဖစ္နိုင္ေခ်ကို မ်ားေစနိုင္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.
Interstitial Hernia (အူက်ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

သင့္ဆရာ၀န္က သင့္မွာ ဒီေရာဂါျဖစ္နုိင္တယ္လို႔ သံသယရွိရင္ ခႏၶာကုိယ္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္းနဲ႔ အျခားစစ္ေဆးခ်က္ေတြ လုပ္ေဆာင္ရပါမယ္။ သင့္မွာintertitial hernia( အူက်ျခင္း)  ရွိေနျပီဆိုရင္ ဆရာ၀န္က barium ဓါတ္မွန္ (သို႔) မွန္ေျပာင္းၾကည့္ျခင္း (သို႔) အာထရာေဆာင္းၾကည့္ျပီး ေရာဂါအမည္ သတ္မွတ္နိုင္ပါတယ္။

အဲဒီလို စစ္ေဆးခ်က္ေတြက ဆရာ၀န္ေတြကို အတြင္းဘက္ အစာအိမ္တည္ေနရာကို ျမင္နိုင္ေအာင္ ကူညီေပးနိုင္ပါတယ္။

Barium ဓါတ္မွန္။ ဒီဓါတ္မွန္ အမ်ိဳးအစားဟာ အစာေခ်လမ္းေၾကာင္းတစ္ေလ်ွာက္ ရဲ႕ ဓါတ္မွန္ပံုရိပ္ေတြကို ရိုက္ယူတာျဖစ္ပါတယ္။ ဓါတ္မွန္ပံုရိပ္ေတြမွာ ေကာင္းေကာင္းေပၚနိုင္ေအာင္ ကူညီေပးမယ့္ barium ပါတဲ့ အရည္တစ္ခုကိုေသာက္ျပီးေနာက္မွာ ပံုရိုက္ေတြကို ရိုက္ယူမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

မွန္ေျပာင္းၾကည့္ျခင္း။ သင့္လည္မ်ိဳကေန ကင္မရာဆက္ထားတဲ့ ျပြန္တစ္ခုကို သြင္းျပီး လည္ေခ်ာင္းမွတစ္ဆင့္ အစာေရျမိဳ နဲ႔ အစာအိမ္ထဲကို ဆင္းနိုင္ပါတယ္။

အာထရာေဆာင္း။ ဆရာ၀န္က ၾကိမ္ႏႈန္းျမင့္တဲ့ အသံလႈိင္းေတြကိုသံုးျပီး ခႏၶာကုိယ္ အတြင္းရွိ အစိတ္အပိုင္းေတြရဲ႕ ပံုရိပ္ကို ဖမ္းယူတဲ့ အာထရာေဆာင္းနည္းလမ္းကို အသံုးျပဳျပီး စစ္ေဆးနိုင္ပါတယ္။

Interstitial Hernia (အူက်ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

သင့္ဆရာ၀န္က အၾကံေပးနိုင္တဲ့ ကုသနည္းတစ္ခ်ိဳ႕ရွိပါတယ္။

ေနထိုင္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္း။ အစားအေသာက္ပံုစံ ေျပာင္းလဲတာကလည္း တစ္ခါတစ္ေလ interstitial hernia ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ကုသေပးနိုင္ပါတယ္။ အစာအမ်ားၾကီးစားတာ၊   ျပည့္တင္းေအာင္စားတာမ်ိဳးကိုေရွာင္ပါ။ စားေသာက္ျပီး မလဲေလ်ာင္းပါနဲ႔။ (သို႔) ခႏၶာကုိယ္ ကိုင္းတာမ်ိဳး မလုပ္ပါနဲ႔။ ျပီးေတာ့ သင့္ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို က်န္းမာတဲ့ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ အေလးခ်ိန္သတ္မွတ္ခ်က္အတြင္း ၀င္ေအာင္ ထားပါ။ ဒီလို အစားအေသာက္ေျပာင္းလဲ မႈေတြက သင္မအီမသာ ျဖစ္ျခင္းကို မရွင္းလင္းေပးနိုင္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဒီ ေရာဂါကို ကုသဖို႔ ခြဲစိတ္မႈလုပ္ေဆာင္သင့္ပါျပီ။

 ေဆးေသာက္ျခင္း။ ဆရာ၀န္က ေဆးညႊန္ၾကားေပးပါလိမ့္မယ္။ hernia ကို ကုသဖို႔ ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားတဲ့ အတိုင္း လိုက္နာဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ခြဲစိတ္ကုသျခင္း။ သင့္ရဲ႕ interstitial hernia( အူက်ျခင္း) က ပိုျပီးၾကီးလာတယ္ဆိုရင္ (သို႔) နာက်င္ျခင္းကို ျဖစ္လာေစျပီဆိုရင္ ဆရာ၀န္က ခြဲစိတ္တာဟာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္မယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္နိုင္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္က hernia ( အူက်ျခင္း) ကို ျပဳျပင္ဖို႔ သင့္၀မ္းဗိုက္နံရံမွာ ျဖစ္ေနတဲ့အေပါက္ကို ခ်ဳပ္ျပီး ပိတ္တဲ့ ခြဲစိတ္မႈမ်ိဳးလုပ္ေဆာင္နိုင္ပါတယ္။ အဲဒီအေပါက္ကို ခြဲစိတ္သံုး ဇကာနဲ႔ တြဲခ်ဳပ္ရပါမယ္။

အျခား laproscopic မွန္ေျပာင္းၾကည့္ျပီး ခြဲစိတ္ကုသနည္းေတြနဲ႔ လည္းျပဳျပင္နိုင္ပါတယ္။ မွန္ေျပာင္းၾကည့္ျပီး ခြဲစိတ္ကုသတဲ့နည္းလမ္းဟာ ေသးငယ္တဲ့ကင္မရာေလးနဲ႔ အေသးငယ္ဆံုး ခြဲစိတ္ကိရိယာ မ်ားကို အသံုးျပဳျပီး ခဲြစိတ္ဒဏ္ရာ အနည္းငယ္ပဲ ျဖစ္ေအာင္ ခြဲစိတ္ကုသတဲ့ နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီနည္းလမ္းဟာ ပတ္၀န္းက်င္က ၾကြက္သား တစ္ရႈးေတြပ်က္စီးမႈ ကိုနည္းေစပါတယ္။

Open surgery(ဗိုက္ဖြင့္ျပီး ခြဲစိတ္ကုသျခင္း) လုပ္ျပီဆိုရင္ေတာ့လူနာ ျပန္ေကာင္းလာဖို႔ အခ်ိန္ၾကာၾကာပိုလိုအပ္ပါတယ္။ ၆လေလာက္ထိ မလႈပ္ရွားနိုင္တာမ်ိဳးလည္း ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ laproscopic မွန္ေျပာင္းၾကည့္ျပီး ခဲြစိတ္နည္းကေတာ့ လူနာအတြက္ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္လာေအာင္ ေစာင့္ရမယ့္ အခ်ိန္တိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ hernia ( အူက်ျခင္း) ေရာဂါ ျပန္ျဖစ္နိုင္ေခ် မ်ားပါတယ္။
ေနထိုင္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းမ်ားႏွင့္အိမ္သံုးေဆးနည္းလမ္း။

Interstitial hernia ကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးနို္င္မယ့္ ေနထိုင္မႈပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းေတြနဲ႔ အိမ္သံုးေဆးနည္းလမ္းေတြက ဘာေတြလဲ?

ေအာက္ပါ အၾကံျပဳခ်က္ေတြကို လိုက္နာျခင္းအားျဖင့္ေရာဂါ ျဖစ္နိုင္ေခ်ကို ေလ်ွာ့ခ်နိုင္ပါတယ္။

  •     ေဆးလိပ္ေသာက္တာရပ္လိုက္ျခင္း။
  •     နာတာရွည္ ေခ်ာင္းဆိုးတာေတြ မျဖစ္လာရေအာင္ ဖ်ားနာျပိဆုိတာနဲ႔ ဆရာ၀န္ျပျခင္း။
  •     က်န္းမာေရးအတြက္ေကာင္းတဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္အတြင္းထိန္းထားျခင္း။
  •     ၀မ္းသြားတဲ့ အခ်ိန္နဲ႔ ဆီးသြားတဲ့ အခ်ိန္မွ ညွစ္မ်ိဳးကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
  •     အေလးအပင္ေတြမ တဲ့အခါ ေက်ာကုန္းကို အသံုးမျပဳဘဲ ဒူးေခါင္းကိုအသံုးျပဳျခင္း။
  •     သင့္အတြက္ အရမ္းေလးတာေတြကို မသယ္ျခင္း။

သင့္မွာ ေမးစရာေမးခြန္းေတြ ရွိေနပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးျပီး သင့္အတြက္ ပိုေကာင္းမြန္တဲ့ အေျဖကိုရွာေဖြ နိုင္ပါတယ္။

ဤေဆာင္းပါးကို Mizzima ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။