NEWS FLASH:  မင္းဘူးၿမိဳ႕အနီး တပ္မေတာ္တိုက္ေလယာဥ္ ပ်က္က်

YOPE ရုပ္/သံ Mizzima English

"အေမ႔ခံ ကူကီးမ်ိဳးႏြယ္"

.

 

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မ်ိဳးႏြယ္ အနည္းအငယ္သာက်န္ရွိေနသည့္ ကူကီးလူမ်ိဳးတို႔မွာ ယေန႔အခ်ိန္ထိ ဖိႏွိပ္ခံေနရဆဲျဖစ္ျပီး အခြင့္အေရးမ်ားလည္းဆုံးရႈံးေနဆဲျဖစ္သည္။

ကူကီးလူမ်ိဳးအမည္ျဖင့္ ရုိးရာအခမ္းအနားပြဲမ်ား၊လူငယ္ေတြ႔ဆုံပြဲမ်ားက်င္းပရန္အတြက္ ခြင့္ျပဳမိန္႔ေတာင္းခံရာတြင္လည္း အခက္အခဲမ်ား ၾကံဳေတြ႔ေနရဆဲျဖစ္သည္။

ကူကီးလူမ်ိဳးတို႔၏စာေပ၊ယဥ္ေက်းမႈ စသည္တို႔ကို ထိန္းသိမ္းရန္ႏွင့္ျမန္မာျပည္အႏွံ႔အျပားတြင္ ေရာက္ရွိေနထိုင္ၾကသည့္ ကူကီလူမ်ိဳးမ်ား၏ စာရင္းကို ေကာက္ယူလ်ွက္ရွိသည္။

ကူကီးလူမ်ိဳးအေရးကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ကူကီးေရးရာေကာ္မတီကို ယခုႏွစ္အေစာပိုင္းက ဖြဲ႔စည္းခဲ႔ျပီး ျဖစ္သည္။

၂၀၁၆ခုႏွစ္က ပင္လုံညီလာခံေထာက္ခံပြဲႏွင့္ကူကီးလူငယ္ ဖိုရမ္က်င္းပရာတြင္လည္း တမူးခရုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးက တားျမစ္ခဲ႔ျခင္းေၾကာင့္ ေနရာ သုံးေနရာ ေျပာင္း၍ ျပဳလုပ္ခဲ႔ရသည္။

ကူကီးလူမ်ိဳးမ်ားအေနျဖင့္ ဒီမိုကေရစီအစိုးရလက္ထက္တြင္ အျခားလူမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားကဲ႔သို႔ အခြင့္အေရးတန္းတူရရွိေစရန္အတြက္လည္း ေမ်ွာ္လင့္လ်ွက္ရွိၾကသည္။

ဒီမိုကေရစီအစိုးရအေနျဖင့္လည္း ကူကီးလူမ်ိဳးတို႔၏ စာေပ၊ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ပညာေရး၊က်န္းမာေရးတို႔အတြက္လည္း ကူညီေပးရန္ေမ်ွာ္လင့္လ်ွက္ရွိသည္။

ကူကီးလူမ်ိဳးမ်ားသည္ နယ္ေျမခြဲေဝေတာင္းခံေနျခင္းမဟုတ္သလို အစိုးရကို ပုန္ကန္ေနျခင္းမဟုတ္၍ ကူကီးလူမ်ိဳးႏြယ္စုကို လက္ရွိအစိုးရအေနျဖင့္ အသိအမွတ္ျပဳေပးရန္အတြက္   ေတာင္းဆိုမႈမ်ားရွိသည္။

ထိုသို႔ေတာင္းဆိုခဲ႔ၾကျခင္းေၾကာင့္လည္း အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းခံလာရသည္။အသိအမွတ္ျပဳျခင္းပင္ ကူကီးလူငယ္တို႔၏ အားတစ္ခုျဖစ္လာသလို ကူကီးလူငယ္တို႔၏ ၾကိဳးစားအားထုတ္မႈက ထင္ဟပ္ေနသည္။

ကူကီးမ်ိဳးႏြယ္စုသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားျဖစ္သည္ဆိုျခင္းကို ျပည္သူလူထုသိရွိေအာင္ေဆာင္ရြက္ျခင္းအား ၂၀၁၇ခုႏွစ္တြင္သိသိသာသာ လုပ္ျပႏိုင္ခဲ႔ၾကသည္။

ထိုသို႔လုပ္ျပႏိုု္င္သည့္ မ်ားထဲမွ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသၾကီး၊နာဂကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ၊ေလရွီးျမိဳ႕နယ္တြင္  ကူကီးလူမ်ိဳးမ်ား နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္ကို စတင္ေတာ္လွန္ခဲ႔သည့္ေန႔ႏွစ္ ၁၀၀ ျပည့္အခမ္းအနားႏွင့္ အထိမ္းအမွတ္ေက်ာက္တိုင္စိုက္ထူးျခင္းကိုမတ္လ ၅ ရက္ကျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ႕ျခင္းႏွင့္လတ္တေလာ ဟုမၼလင္းျမိဳ႕တို႔တြင္ ကူကီးတိုင္းရင္းသားရုိးရာပြဲကို ခမ္းနားစြာ က်င္းပလိုက္ႏိုင္ျခင္းက သက္ေသပင္ျဖစ္သည္။

ဌာေနကူကီးလူမ်ိဳးမ်ားသည္ အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕မ်ားကို နာဂေတာင္တန္းတစ္ေလ်ွာက္ႏွင့္ခ်င္းတြင္း ျမစ္ရုိးတစ္ေလ်ွာက္တြင္ ၁၉၁၇ခုႏွစ္မွ၁၉၁၉ခုႏွစ္အထိ ေတာ္လွန္ခဲ႔ေၾကာင္း သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားအရသိရသည္။

ကူကီးတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ တိုင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ိဳးတြင္ ေခါင္ဆိုင္၊ထာဒို၊ဂြီးသဲ စသည့္မ်ိဳးႏြယ္စုငယ္ ၃ မ်ိဳးျဖင့္ပါဝင္ျပီး ၎သုံးမ်ိဳးကိုစုစည္းကာ ကူကီးဟူေသာအမည္ျဖင့္ ၂၀၁၄ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပည္လုံးက်ြတ္ သန္းေခါင္စာရင္းတြင္ ၉၁၄ ကူကီး ဟူသည့္အမည္ျဖင့္ ပါရွိထားသည္။

ကူကီးတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေရွးယခင္ကပင္ ကိုယ့္ယဥ္ေက်းမႈ၊ကိုယ့္စာေပျဖင့္ ေနထိုင္ခဲ႔ၾကျပီး  ၁၉၆၇ခုႏွစ္၊ႏုိဝင္ဘာလ ၁၈ ရက္၊ဦးေနဝင္း အစိုးရလက္ထက္တြင္ ခါေတာ္မီ စစ္ဆင္ေရးဟူ၍ ကူကီးတိုင္းရင္းသား ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ကို ျပည္ႏွင္ဒဏ္ေပး၍ ကူကီးတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ေျမယာမ်ားကို သိမ္းယူခံခဲ႔ၾကရသည္။

ခါေတာ္မီ စစ္ဆင္ေရးတြင္ ကူကီးရြာေပါင္း (၄၀) ေက်ာ္အား ရြာလံုးကၽြတ္မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးျခင္း၊ ကူကီးရြာ (၁၅) ရြာခန္႔ကို အတင္းအဓမၼေရႊ႕ေျပာင္းေစျခင္း၊ လယ္ယာေျမေပါင္းမ်ားစြာ၊ ဆန္စပါး၊ ကၽြဲႏြားအစရွိေသာ အိမ္ေမြး တိရိစာၦန္မ်ားႏွင့္ အိမ္ေထာင္ပရိေဘာဂပစၥည္းမ်ားစြာကို သိမ္းယူခဲ႔ေၾကာင္း ကူကီးတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ မွတ္တမ္းမ်ားအရသိရသည္။

ကူကီးတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားမ်ားနည္းတူ တိဗက္ကုန္းျပင္ျမင့္မွ ဆင္းသက္လာၾကေသာ တိဗက္-ျမန္မာအုပ္စုဝင္ မ်ိဳးႏြယ္စု တစ္စု ျဖစ္ျပီး ေရၾကည္ရာ၊ ျမက္ႏုရာ ႐ွာၾကရင္း ကေဘာ္ခ်ိဳင့္ဝွမ္းေဒသ(ယခုတမူးခ႐ိုင္)၊အထက္ခ်င္းတြင္း၊ခ်င္းျပည္နယ္ေနရာအခ်ိဳ႕၊အိႏၵိယႏိုင္ငံ မဏိပူျပည္နယ္၊အာသံေဒသေတြမွာ ပ်ံ႕ႏွံ႔အေျခခ် ေနထိုင္ခဲ့ၾကေၾကာင္း သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရသိရသည္။

ကူကီးတိုင္းရင္းသားမ်ားအေနျဖင့္ အစိုးရသစ္လက္ထက္တြင္ ကူကီးတိုင္းရင္းသားအမည္စာရင္း တရားဝင္ ခြင့္ျပဳေပးရန္ေတာင္းဆိုသြားမည္ဟုဆိုၾကသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ကူကီးတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသၾကီးအထက္ပိုင္း တမူး၊ဟုမၼလင္း၊ခႏၲီး၊ေလရွီး၊ခမ္းပတ္၊ကေလးျမိဳ႕တို႔တြင္အမ်ားစုေနထိုင္ၾကျပီး ခ်င္းျပည္နယ္၊ ရန္ကုန္၊မႏၲေလး ၊ျပင္ဦးလြင္ႏွင့္ေနျပည္ေတာ္တို႔တြင္ အနည္းငယ္ေနထိုင္ေၾကာင္းသိရျပီး တရားဝင္ကူကီးတိုင္းရင္းသားဦးေရ ေလးေသာင္းေက်ာ္ရွိေၾကာင္းသိရသည္။