Ooredoo Enjoy the Internet

Shop.com.mm

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္အေပၚ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီးရဲ႕ ေဆြးေႏြးေျပာၾကားခ်က္မ်ား

.

ေမလ ၃ ရက္မွာ က်ေရာက္တဲ့ ကမၻာ့ စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ မတုိင္ခင္ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ကမၻာတစ္၀ွမ္းက သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ အေျခအေနေတြနဲ႔႔ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ရဲ႕ သေဘာထား ဘယ္လိုရွိတယ္ဆိုတာ သိရဖို႔ ယခုအပတ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Scot Marciel ကို မဇၽြိမက ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္တို႔အေနနဲ႔ ကမၻာတစ္၀ွမ္း သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္တို႔အေပၚ ယခင္ အခ်ိန္ကာလၾကာကတည္းက အားေပးေထာက္ခံထားခဲ့ေပမယ့္လည္း အစိုးရတစ္ရပ္အေျပာင္းအလဲနဲ႔အတူ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ တက္လာခ်ိန္မွာေတာ့ အေမရိကန္ျပည္တြင္းက သတင္းမီဒီယာေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ စိုးရိမ္ပူပန္စရာေတြ ျမင္ေတြ႕ေနရသလို ကမၻာတစ္၀ွမ္းက သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ အေပၚမွာလည္း အေမရိကန္အစုိးရရဲ႕ လက္ရွိ ရပ္တည္ခ်က္အေပၚမွာ မေသခ်ာမေရရာတဲ့အေျခအေနေတြ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။

ေအာက္ပါ အင္တာဗ်ဴးကေတာ့ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္အေပၚ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီးရဲ႕ ထင္ျမင္ခ်က္နဲ႔ပတ္သက္လု႔ိ မဇၽြိမ မီဒီယာမွ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးစုိးျမင့္က   ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းထားတာျဖစ္ပါတယ္။

ေမလ ၃ ရက္ဟာ ကမၻာ့ စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ ျဖစ္တယ္၊ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ အစီရင္ခံစာ၊ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအားလံုးကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတစ္ခ်ဳိ႕မွာသာမက ကမၻာ့ေနရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ပုိင္း က်ဆင္းေနၿပီး စိုးရိမ္ဖြယ္ရာအေျခအေနေတြကို ျမင္ေတြ႕ေနရတယ္၊ အဲဒီေတာ့ ဒီလို ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအေပၚမွာ သံအမတ္ႀကီးရဲ႕ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ေတြက ဘာမ်ားျဖစ္မလဲ?

ေကာင္းပါၿပီ၊ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ဒီလိုမ်ဳိး ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြက အေရးပါတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ထင္ပါတယ္၊ ဒါေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေလးထားရမွာျဖစ္တယ္။ ဂ်ာနယ္လစ္ေတြအတြက္ လြတ္လပ္မႈ ရွိဖို႔၊ လြတ္လပ္ခြင့္ ရဖို႔အတြက္ကေတာ့ ဒါဟာ အၿမဲ အက်ပ္အတည္းတစ္ခု ျဖစ္ေနတယ္၊ တုိက္ပြဲတစ္ခု ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလုိ ထုတ္ျပန္ခ်က္ (အစီရင္ခံစာ) ေတြ ျမင္ရတာ၊ အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္တာ၊ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ ဆက္ၿပီးခိုင္မာအားေကာင္းေနေစဖုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလံုး လုပ္ႏိုင္တဲ့အရာေတြကို လုပ္တာေတြက ျပည္သူေတြအတြက္ အက်ဳိးျပဳ အသံုး၀င္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ထင္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔႔ပတ္သက္လို႔ ေရာ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံက သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မေဆြးေႏြးခင္ ႏိုင္ငံမွာ သတင္းမီဒီယာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သံအမတ္ႀကီးဘက္က ဘာေတြ ေမွ်ာ္လင့္ထားသလဲ ဆိုတာကို ကၽြန္ေတာ္ စသိခ်င္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံက သတင္းမီဒီယာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ ကုိယ့္ႏိုင္ငံအတြက္ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ေတြ သတ္မွတ္ဖုိ႔က ျမန္မာျပည္သူေတြေပၚမွာပဲ မူတည္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ မိတ္ေဆြတစ္ဦးအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ေတာ့ တကယ့္ကို လြတ္လပ္ၿပီး ရွင္သန္တက္ၾကြေနတဲ့ မီဒီယာတစ္ခု ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြ႕ျမင္လိုပါတယ္၊ ဒီလိုမွလည္း ျမန္မာျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ေကာင္းမြန္ၿပီး ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ရရွိႏိုင္မွာ ျဖစ္သလို သူတို႔ အဲဒီလိုသတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ဘယ္လိုေနရာေတြကေန ရႏိုင္သလဲ ဆိုတဲ့အေပၚမွာလည္း သူတို႔ဆီမွာ ေရြးခ်ယ္စရာတစ္ခု ရွိလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္ ထင္ပါတယ္၊ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ ဆိုတာက ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အေျခခံက်တဲ့ ေဒါက္တိုင္တစ္ခု ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ေအာင္ျမင္မႈအတြက္ လိုအပ္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ ဒါကုိ ေမးရတာက ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ၀ါရွင္တန္အစိုးရ အဆက္ဆက္ကတည္းက ကမၻာတစ္လႊားက သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္အေပၚမွာ ခိုင္ခိုင္မာမာ ေထာက္ခံထားခဲ့တာေၾကာင့္ပါ။ သံအမတ္ႀကီးတု႔ိ ႏိုင္ငံမွာ ခုဆိုရင္လည္း သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရသစ္တစ္ရပ္ ရွိေနတယ္၊ အေမရိကန္အစိုးရသစ္ ကေတာ့ မီဒီယာေတြအေပၚ အၿပိဳင္အဆိုင္ ဆက္ဆံေရးမ်ဳိးနဲ႔ ရႈျမင္ထားတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ တစ္ျခားႏုိင္ငံေတြက သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္အေပၚ ၀ါရွင္တန္အစိုးရရဲ႕ ေထာက္ခံမႈပိုင္းမွာ အေျပာင္းအလဲ တစ္ခု၊ ဒါမွမဟုတ္ အေရြ႕တစ္ခု ရွိလာမယ္လို႔ ထင္မိပါသလား၊ ၿပီးေတာ့ ျပည္တြင္းမွာလဲ မီဒီယာနဲ႔ ဆက္ဆံေရးပိုင္းနဲ႔ မူ၀ါဒပိုင္း ေျပာင္းလဲမယ္လို႔ ထင္မိပါသလား?

ဟုတ္ကဲ့၊ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာႏိုင္တာကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေရာ၊ ကမၻာတစ္၀ွမ္းက မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္အေပၚမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ အားေပးေထာက္ခံမႈက အလြန္႔အလြန္ကို ခုိင္မာေနတယ္ဆိုတာပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာေရာ၊ ႏိုင္ငံတကာမွာပါ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္က အေရးပါပါတယ္၊ အရမ္းကုိ အေရးႀကီးတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ဆက္လက္ယံုၾကည္ထားဆဲပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒါဟာ ေျပာင္းလဲမသြားပါဘူး။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ခဲ့တာကို သံအမတ္ႀကီး ျမင္ခဲ့မွာပါ၊ ခုဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရသစ္တစ္ရပ္ရွိေနၿပီ၊ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာခဲ့တဲ့ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကုန္ဆံုးၿပီးေတာ့ ခုဆို သမၼတႀကီး ဦးထင္ေက်ာ္နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ ဦးေဆာင္တဲ့ ပထမဆံုး အရပ္သားအစိုးရတစ္ရပ္ ရိွေနၿပီ။  ဒီအခ်ိန္မွာ အရင္အစိုးရနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ၿပီး ခုအစုိးရသစ္လက္ထက္မွာလည္း မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ သိပ္ၿပီး တုိးတက္မႈ မရွိေသးဘူးဆိုၿပီး ေျပာေနၾကတာေတြ ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္အတြင္းမွာေပါ့။ ဒီလိုေျပာဆိုခ်က္ေတြက ျပည္တြင္းကေရာ ႏိုင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ုိင္းကပါ ထြက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အရင္အစိုးရကေန ခုလက္ရွိအစုိးရသစ္ကို ေျပာင္းလဲခဲ့မႈအေပၚ သံအမတ္ႀကီး ဘယ္လိုမ်ဳိးမ်ား ထင္ျမင္ပါသလဲ?

ဟုတ္ကဲ့၊ ပထမဆံုးကၽြန္ေတာ္ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဒီမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ ၾကည့္တဲ့အခါမွာ ကၽြန္ေတာ္ ဒီႏိုင္ငံကုိ လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္အၾကာေလာက္က   ေရာက္လာခဲ့တဲ့အခ်ိန္နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ သိသာထင္ရွားတဲ့ တုိးတက္မႈေတြ ရွိထားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔လည္း လူတိုင္း သေဘာတူလိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလို တုိးတက္မႈေတြဟာ ေျဖာင့္ေျဖာင့္တန္းတန္း ဆက္ရွိမေနခ့ဲဘူး၊ ဒါေပမယ့္လည္း ဆက္လက္ေပၚလြင္ေနဆဲ ျဖစ္တယ္။ ေရွ႕တုိးေနာက္ဆုတ္ လွမ္းစရာ ေျခလွမ္းေတြ ရွိေနပါတယ္။

NLD ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေဆြးေႏြးခ့ဲထားသမွ် ေျပာရရင္လည္း သူတို႔ဟာ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ခုိင္ခိုင္မာမာ အားေပးလုပ္ကိုင္ေနပါတယ္ဆိုၿပီး အေလးအနက္ထား ေျပာၾကားထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း တစ္ဘက္မွာလည္း လုပ္စရာေတြက အမ်ားႀကီး က်န္ေနေသးတယ္ဆိုတာကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္ လက္ခံပါတယ္။ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္အေပၚမွာ ကန္႔သတ္ခ်က္တစ္ခ်ဳိ႕ ရွိေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုလည္း အစိုးရဘက္က ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္မယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္၊ ဆယ္သြယ္ေရးဥပေဒ ၆၆ (ဃ) အပါအ၀င္ေပါ့၊ ဒီ ဥပေဒကေတာ့ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ေဖာ္ထုတ္ခြင့္အေပၚ ထိခိုက္ေစလ်က္ရွိတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ျမင္ပါတယ္။

သံအမတ္ႀကီးအေနနဲ႔ ဒီ သတင္းစကားကို ပါးေပးလု႔ိ ရႏိုင္မလား၊ ဥပမာ ေျပာရရင္ ၆၆(ဃ) နဲ႔ပတ္သက္လို႔ အစုိးရကို ေျပာတယ္ဆိုတာမ်ဳိးေပါ့။

ဟုတ္ကဲ့၊ ကိစၥရပ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အစုိးရနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္လိုပဲ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာပါတယ္၊ ဒီလုိကိစၥေတြမွာလည္း မိတ္ေဆြလိုပဲ ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံက သတင္းသမားေတြအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ ေတြ႕ႀကံဳေနရတဲ့ အဓိကျပႆနာႏွစ္ခု ရိွေနပါတယ္။ တစ္ခုကေတာ့ ပဋိပကၡတိုက္ပြဲေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေရးသားေဖာ္ျပရတဲ့အခ်ိန္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္က အေျခအေနေတြ အထူးသျဖင့္ " ဘဂၤါလီ " ေတြန႔ဲ ပတ္သက္လို႔ ေဖာ္ျပရတဲ့အခ်ိန္တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒါေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တစ္ေန႔ၿပီး တစ္ေန႔ ေတြ႕ႀကံဳေနရတဲ့ ဖိအားေတြနဲ႔ အမွန္တရားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သံအမတ္ႀကီးဘက္ကေရာ ဘယ္လုိျမင္ပါသလဲ? ဒီလို အထူးကိစၥရပ္ေတြကို ေဖာ္ျပရတဲ့အခါမွာ မီဒီယာနဲ႔ ဂ်ာနယ္လစ္ေတြရဲ႕ အခန္းက႑နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ?

ဟုတ္ကဲ့၊ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္၊ အခ်ိန္တိုင္း ခင္ဗ်ားတို႔ဆီမွာ ပဋိပကၡ ျပႆနာေတြရွိေနမယ္လို႔၊ ဒီေတာ့ သတင္းသမားေတြအတြက္လည္း အဲဒီမွာ ၀င္ၿပီး ပါ၀င္ပတ္သက္ရတာ ေတာ္ေတ္ာေလးကို ရႈပ္ေထြးပါတယ္။ ဒီပဋိပကၡျဖစ္စဥ္ေတြအေပၚမွာ သတင္းမီဒီယာေတြ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ထိေတြ႕ရယူေဖာ္ျပခြင့္ရဖုိ႔က အရမ္းကို အေရးႀကီးတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္၊ ဒါမွလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္ကပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဒါမွမဟုတ္ အေရွ႕ေျမာက္ျခမ္းမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ရွိေနတဲ့ ပဋိပကၡေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ တိက်မွန္ကန္တဲ့သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကုိ အခ်ိန္နဲ႔တေျပးညီ ရၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။  ဒါေၾကာင့္လည္း အဲဒါဟာ အရမ္းအေရးႀကီးတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တု႔ိ ထင္ျမင္ထားပါတယ္။  အစိုးရေရာ၊ သက္ဆုိင္ရာတာ၀န္ရွိသူေတြေရာ၊ သတင္းမီဒီယာသမားေတြေရာ ဒီလိုအေျခအေနေတြမွာ အတူတကြ အေကာင္းဆံုး လက္တြဲလုပ္ကိုင္သြားႏိုင္မယ္လို႔လည္း ကၽြန္ေတာ္ ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္။ အစုိးရဆိုတာက မီဒီယာကို ထိန္းခ်ဳပ္ရမွာမဟုတ္ပါဘူး။ လြတ္လပ္စြာ ေရးသားေဖာ္ျပခြင့္ ေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာအေနနဲ႔ ပဋိပကၡတိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ ေဒသေတြလိုမ်ဳိးမွာဆိုရင္  ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔အတူ တြဲလုပ္ရမယ့္ကိစၥေတြ ရွိေနပါတယ္။ မီဒီယာအေပၚ သူတုိ႔ဘယ္လို ျမင္ထားသလဲ၊ အေျခအေနေတြအေပၚမွာ သူတုိ႔ဘယ္လိုျမင္သလဲဆိုတာ သိရဖို႔အတြက္ လုပ္စရာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းနဲ႔ သံအမတ္ႀကီးတို႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့ရာမွာ ဒီလိုကိစၥေတြနဲ႔႔ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လုိမ်ဳိး ေဆြးေႏြးမႈေတြ ရွိခဲ့ပါသလဲ?

ဒီကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္၊ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ သတင္းသမားေတြ သတင္းရယူေဖာ္ျပခြင့္ ရရွိႏိုင္ဖို႔ ပံ့ပိုးေပးႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လုိမ်ဳိး လက္တြဲလုပ္ေဆာင္မလဲဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္လို႔လည္း တစ္ခ်ိဳ႕တစ္ေလ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔နဲ႔ ဒီလိုမ်ဳိး ေဆြးေႏြးမႈေတြ ဆက္လုပ္သြားဦးမွာပါ။ ေနာက္ဆိုရင္ေတာ့ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔လည္း ဂ်ာနယ္လစ္ေတြနဲ႔ အတူလက္တဲြလုပ္ကုိင္ဖို႔ ဆႏၵရွိတဲ့ ခ်ဥ္းကပ္မႈပံုစံဘက္ကို အလိုက္သင့္ေျပာင္းလဲလိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

အေမရိကန္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးမယ္ဆိုရင္လည္း ဒါနဲ႔ဲပတ္သက္လို႔ ေရးသားေဖာ္ျပေနၾကတဲ့ သတင္းေတြ ရွိထားခဲ့ပါတယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕ကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔   ေဖာ္ျပေရးသားခဲ့ပါတယ္။ လက္ရိွ ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ အေနာက္အုပ္စု အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္တို႔အၾကား ဆက္ဆံေရးက ခုေနာက္ပုိင္းႏွစ္ထဲမွာ ကိစၥတစ္ခ်ဳိ႕တစ္ေလေၾကာင့္ တုန္႔ဆုိင္းေနတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ေပါ့။ အေမရိကန္-ျမန္မာ တို႔အၾကား လက္ရွိ ရွိေနတဲ့ ဆက္ဆံေရးအေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ သံအမတ္ႀကီးဘက္က ေျပာျပေပးႏိုင္မလား၊

ဟုတ္ကဲ့။ ကၽြန္ေတာ္ေျပာခ်င္တာက အေမရိကန္-ျမန္မာ အၾကား ဆက္ဆံေရးက အရမ္းကုိ ခုိင္မာအားေကာင္းေနပါတယ္။ ယခုေနာက္ပိုင္းႏွစ္ထဲမွာ သိသိသာသာကုိ တုိးတက္ထားခဲ့ပါတယ္။ မႏွစ္တုန္းကဆိုရင္လည္း အေမရိကန္-ျမန္မာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈတစ္ခုကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေၾကညာႏိုင္ခဲ့တယ္၊ ဒါဟာ ေရွ႕ကိုလွမ္းတက္လိုက္နိုင္တဲ့ ေျခလွမ္းႀကီးတစ္ခုပါ။ နယ္ပယ္က႑စံုနီးပါးတုိင္းမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အၾကား ဆက္ဆံမႈပိုင္းမွာ ခ်ဲ႕ထြင္ထားႏိုင္ခဲ့တယ္။ စီးပြားေရး၊ ဒီပလိုေမစီ၊ စတဲ့က႑ေတြအပါအ၀င္ေပါ့။ ေနာက္ၿပီး က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးဆိုင္ရာတို႔မွာလဲ အတူတကြ လုပ္ကုိင္ေနၾကတယ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ေစတနာ့၀န္ထမ္းေတြ ရွိေနတယ္၊ ဒီအပုိင္းမွာလည္း ခ်ဲ႕ထြင္ထားႏိုင္ခဲ့တယ္၊ တကယ္က်ေတာ့ ခုခ်ိန္က အရမ္းကို ေကာင္းမြန္ ပြင့္လင္းတဲ့ ဆက္ဆံေရးတစ္ခုပဲျဖစ္ပါတယ္၊ ခုတစ္ပတ္ဆိုရင္လည္း ၀ါရွင္တန္မွာ လုပ္မယ့္ အာဆီယံႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေတြနဲ႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးတို႔ ေတြ႕ဆံုမယ့္အစည္းအေ၀းမွာ ျမန္မာဘက္က အမ်ဳိးသားလံုးၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ တက္မယ္။ ျပည္ထဲေရး ဒု၀န္ႀကီးလည္း ၀ါရွင္တန္မွာ အစည္းအေ၀းေတြ တက္ဖို႔ရွိမယ္၊ ဒါ့အျပင္ အစိုးရ၊ ပါလီမန္နဲ႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းေတြက ကိုယ္စားလွယ္ပါတဲ့အဖြဲ႕တစ္ခုလည္း Washington မွာ ဖက္ဒရယ္လစ္ဇင္အေၾကာင္း ေျပာၾကမယ္၊ ဒါ တစ္ပတ္ထဲမွာပဲ ျဖစ္ေနတာပါ။ ၿပီးခဲ့တဲ့လအနည္းငယ္က ကၽြန္ေတာ္ ၀ါရွင္တန္ကို   ျပန္ေရာက္ခ်ိန္တုန္းကဆိုရင္ အေမရိကန္အစိုးရသစ္ဘက္က ျမန္မာရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔အားထုတ္မႈေတြကို ဆက္ၿပီး ခုိင္ခိုင္မာမာ အားေပးေနတယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္းေရာ၊ ဆက္ဆံေရးပိုင္းကို ဆက္လက္တည္ေဆာက္ေနတယ္ဆိုတာကိုေရာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျပသထားတာကုိ ေတြ႕ခဲ့ရၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ခုလိုမ်ဳိး ေကာင္းမြန္တဲ့ ဆက္ဆံေရးအေျခအေန ရွိေနတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ အရမ္းကို ေက်နပ္အားရမိပါတယ္။

၀ါရွင္တန္အစည္းအေ၀းမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာအစုိးရရဲ႕ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ တက္မယ္ဆိုတာ ၾကားရတာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို စိတ္၀င္စားစရာပါ၊ ဒီေတာ့ အစည္းအေ၀းမွာ ဘာေတြ ေဆြးေႏြးသြားႏိုင္ပါသလဲ၊ အထူးသျဖင့္ လံုၿခံဳေရးပိုင္းမ်ဳိးကို ေဆြးေႏြးႏိုင္ပါသလား?

ဟုတ္ကဲ့၊ အခုဆိုရင္ေတာ့ အာဆီယံႏိုင္ငံအားလံုးက ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေတြကို အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက ဧည့္ခံေတြ႕ဆံုမယ့္အစည္းအေ၀းကိုေတာ့ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္က အစိုးရကိုယ္စားျပဳ တက္ေရာက္မယ္၊ ဒီေနရာမွာ ျမန္မာအစိုးရဘက္က ၾကည့္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္ မေျပာခ်င္ပါဘူး၊ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္၊ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ကလည္း ဥေရာပခရီး သြားေနေတာ့ ဒီအခ်ိန္မွာ ခု အစည္းအေ၀းတက္ဖုိ႔ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္က အသင့္ေတာ္ဆံုး ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္တယ္လို႔ အစုိးရက ဆံုးျဖတ္ခဲ့တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ အာဆီယံနဲ႔ အေမရိကန္အၾကား ေဆြးေႏြးမႈပဲ ျဖစ္လာမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္၊ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးနဲ႔ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္တုိ႔ ဘာအေၾကာင္းအရာေတြ အဓိက ေဆြးေႏြးသြားမလဲ ဆိုတာကိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ မသိပါဘူး။ သူ႔မွာ ေနာက္ထပ္ တစ္ျခားအစည္းအေ၀းေတြ ရွိေသးလားဆိုတာလဲ မသိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ ပံုမွန္ဆက္ဆံေရးအတုိင္းပဲ ရွိေနၿပီး ဒီေဆြးေႏြးမႈေတြဟာ ပံုမွန္လိုပဲ ရွိလိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။

လံုၿခံဳေရးပိုင္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ ၿငိမ္္းခ်မ္းေရးကိစၥကလည္း ကၽြန္ေတာ္ေဆြးေႏြးလိုတဲ့ ကိစၥရပ္တစ္ခုလည္း ျဖစ္တယ္၊ ခုအေနအထားအရ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ကလည္း ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံကို လုပ္ေနတယ္၊ အတက္အက်တစ္ခ်ဳိ႕ရွိခဲ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အေပၚ သံအမတ္ႀကီး ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ?

ကၽြန္ေတာ္တို႔က ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ ခုိင္ခိုင္မာမာ ေထာက္ခံထားသူေတြျဖစ္ပါတယ္၊ ကမၻာေပၚက ႏိုင္ငံတိုင္းမဆို ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုိပါတယ္၊ ဒါမွလည္း သာယာ၀ေျပာမႈ ရမွာျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ျမင္ခ်င္ပါတယ္၊ ခုခ်ိန္မွာ ဒါဟာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ခက္ခဲေနတယ္ဆိုတာလည္း သိပါတယ္၊ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ အဖြဲ႕ေတြ အမ်ားႀကီး ပါ၀င္ေနၿပီး ယခင္သမုိင္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္တည္းကလည္း ပဋိပကၡေတြ ရွိေနခဲ့တာေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖုိ႔ မလြယ္ကူႏိုင္ျဖစ္ေနတာပါ၊ ဒါေပမယ့္ ခုခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အခြင့္အေရးတစ္ခု ရွိေနၿပီလို႔ ထင္ပါတယ္၊ တစ္ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္မွာ လက္မွတ္ထုိးတဲ့အဖြဲ႕ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရွိခဲ့တာက အေရးပါတဲ့ ေျခလွမ္းတစ္ခုပါ။ ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ ေျခလွမ္းတစ္ခုသာ ျဖစ္ပါတယ္၊ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲႀကီးတစ္ခုဆီ ေရာက္ဖုိ႔ လိုသလို ဒီအတြက္လည္း အခ်ိန္ယူေကာင္းယူရႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ထပ္ေျပာရရင္   ျမန္မာအစိုးရအတြက္ အခြင့္အေရးႀကီးတစ္ရပ္ရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တပ္မေတာ္၊ အစိုးရနဲ႔ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ေတြ႕တုိင္း ကၽြန္ေတာ္ ကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕လက္ရွိႀကိဳးပမ္းမႈေတြကို ႏွစ္ဆပို အားထုတ္ဖို႔ တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အႀကီးဆံုးအဆင့္ကို တက္လွမ္းႏိုင္ဖု႔ိ ဒီအခြင့္အေရးကို လက္လႊတ္မခံသင့္ပါဘူး။

ၿပီးခဲ့တဲ့လေတြအတြင္း တရုတ္တို႔အေနနဲ႔ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ တက္တက္ၾကြၾကြ ရွိခဲ့ၿပီး ေျပာဆိုေဆြးေႏြးတာမ်ဳိးေတြ လုပ္ခဲ့တယ္၊ ဒီလိုၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ အဲဒီလို ရႈပ္ေထြးတဲ့ ကိစၥေတြကို ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ အေမရိကန္နဲ႔ တရုတ္တို႔အၾကား ေဆြးေႏြးတာမ်ဳိးေရာ ရွိပါသလား?

ေသခ်ာတာေပါ့၊ ႏိုင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ုိင္းနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ေျပာထားတာကေတာ့ ဒီႏုိင္ငံက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရတာ ျမင္ခ်င္တယ္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေအာင္ျမင္ဖို႔ကိုပဲ ေတြ႕ခ်င္တယ္ဆုိတာပါပဲ၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အၾကား ပံုမွန္လိုလို ေျပာျဖစ္ပါတယ္၊ တရုတ္အစိုးရ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔လည္း ပံုမွန္အတိုင္း ေျပာဆိုေဆြးေနြးျဖစ္ပါတယ္၊ တရုတ္အစိုးရ ဘက္က ကၽြန္ေတာ္ မေျပာခ်င္ပါဘူး၊ ဒါေပမယ့္ အတုိင္းအတာတစ္ခုအရေတာ့ တရုတ္တို႔အေနနဲ႔ ျမန္မာရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ ပါ၀င္သူအားလုံး ေရွ႕ဆက္သြားႏုိင္ဖု႔ိ တြန္းအားေပးေနႏိုင္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္၊ ဒါဟာ တကယ့္ကို အကူအညီျဖစ္တယ္လို႔လည္း ထင္ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ ႏိုင္ငံတကာအစုိးရေတြအားလံုး တတ္ႏိုင္သေလာက္ အားေပးကူညီတာကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္က ေတြ႕ျမင္လိုပါတယ္။

ခုခ်ိန္မွာ ေျမာက္ကုိရီးယားကလည္း ႏိုင္ငံတကာမွာ အရမ္းအေရးႀကီးတဲ့ကိစၥတစ္ခု ျဖစ္ေနပါတယ္၊ အဲဒီေတာ့ ေဒသတြင္း ပဋိပကၡတစ္ခုမ်ား ျဖစ္လာဖို႔ ရွိႏိုင္ပါသလား?

ေျမာက္ကိုရီးယားအေရးက စုိးရိမ္စရာပါ၊ သူတို႔ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြကတည္းက စိုးရိမ္စရာေကာင္းခဲ့ပါတယ္၊ ခုဆိုရင္ ပိုလို႔ေတာင္ စုိးရိမ္လာရပါတယ္၊ ဘာလို႔ဆိုေတာ့ အေမရိကန္အပါအ၀င္ ေဒသတစ္ခုလုံးကို ၿခိမ္းေျခာက္ႏိုင္တဲ့ လက္နက္ေတြ၊ ဒုံးေတြကို ဆက္ၿပီးစမ္းေနလို႔ျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္မို႔ ေျမာက္ကုိရီးယားအစိုးရကို အျပဳသေဘာေဆာင္ ေကာင္းတဲ့ လမ္းေၾကာင္းဆီ ေရာက္လာေအာင္ သိမ္းသြင္းဆြဲေခၚႏုိင္ဖုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အားလံုးလက္တြဲလုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုပါတယ္၊ ဒါဟာ တကယ့္ကို က်ပ္တည္းတဲ့ အေျခအေနတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္၊ ဒီေနရာမွာ အေမရိကန္အပါအ၀င္ ေဒသတြင္းအစုိးရအားလုံး ၀ိုင္းၿပီး ႀကိးစား အေျဖရွာသြားရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုအေျခအေနမွာ ကုလ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ အခန္းက႑နဲ႔ပတ္သက္လို႔ သံအမတ္ႀကီးက ဘယ္လိုထင္ျမင္ပါသလဲ?

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယားအေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တက္ၾကြၿပီး ေတာ္ေတာ္ေလးကို စုစုစည္းစည္း ညီညီညြတ္ညြတ္ လုပ္ေဆာင္ထားတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္၊ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔အေပၚ   ေနာက္ထပ္ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈေတြခ်ဖို႔ အႀကိမ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဘံုသေဘာတူညီခ်က္ ရထားခဲ့ပါတယ္၊ ေနာက္ၿပီး ခုလို မႏွစ္ၿမိဳ႕စရာလုပ္ရပ္ေတြကေန ေရွာင္ၾကဥ္ေနဖို႔ လိုတယ္ဆိုတာကိုလည္း ေျမာက္ကိုရီးယားအစိုးရ သိ္ေအာင္ အေၾကာင္းၾကားစကားပါးႏိုင္ဖို႔လည္း လုပ္ေဆာင္ထားခဲ့ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီနဲ႔ေရာ တစ္ျခား လက္တြဲဘက္ေတြနဲ႔ပါ ဆက္လက္ပူးေပါင္းၿပီး ဒီျပႆနာကို ကိုင္တြယ္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားသြားမွာပါ။

သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ ေျပာထားတာတစ္ခုရွိတယ္၊ သူ႔အေနနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယား ေခါင္းေဆာင္နဲ႔ ေတြ႕ခ်င္တယ္တဲ့၊ ဒါေၾကာင့္ မၾကာခင္ ကာလတစ္ခုမွာ အဲဒီလိုမ်ဳိး ထူးျခားမယ့္ ေတြ႕ဆံုမႈမ်ဳိးမ်ား ေတြ႕ျမင္ရဖို႔ ရွိပါသလား?

ဒါက သမၼတက သူကိုယ္တုိင္ ေျပာထားတဲ့ ကိစၥျဖစ္လို႔ ဒါကို ကၽြန္ေတာ္ ထပ္ျဖည့္ေျပာဖို႔ မသင့္ေတာ္ဘူးလို႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္၊ ဒါကိုေတာ့ မေျပာဘဲ ထားရပါလိမ့္မယ္။

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ နဲ႔႔ပတ္သက္လို႔ သံအမတ္ႀကီးရဲ႕ လက္ရွိ ထင္ျမင္ခ်က္ကုိ ေျပာျပပါဦး။

ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္၊ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္ စတဲ့အခြင့္အေရးေတြအပါအ၀င္ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ  စံႏႈန္း၊ အခြင့္အေရးေတြ တိတိက်က် ရွိေနတာကို ႏိုင္ငံတကာက သေဘာတူထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါေတြဟာ အေမရိကန္ရဲ႕ စံႏႈန္း ဒါမွမဟုတ္ မူ၀ါဒ သက္သက္ပဲ မဟုတ္ပါဘူး၊ ဒါေပမယ့္လည္း ဒါေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔အတြက္ အရမ္းကို အေရးႀကီးလွပါတယ္၊ ယခု မ်က္ေမွာက္ေခတ္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈအတြက္ ဒါေတြက အေရးႀကီးတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ျမင္ပါတယ္၊ ဒါမွလည္း လူသားအားလံုးအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြကို ခံစားရရွိႏိုင္ၾကမွာ ျဖစ္လုိ႔ပါ။ ႏိုင္ငံအားလံုးက ႏိုင္ငံသားေတြအေနနဲ႔လည္း သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ သင္ၾကားႏိုင္ဖုိ႔၊ ေကာင္းမြန္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြရႏိုင္မယ့္ သတင္းရင္းျမစ္ေတြကုိ ရရွိဖို႔အတြက္ဆိုရင္ သူတို႔လုပ္ႏိုင္သေလာက္လုပ္ရမွာျဖစ္ၿပီး ဒီ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ဆိုတာက အသံုးမ၀င္ဘူး အက်ဳိးမျပဳဘူးလု႔ိေတာ့ ဆုိလိုလို႔ မရႏိုင္ပါဘူး။

ခုခ်ိန္မွာ မီဒီယာ သတင္းရင္းျမစ္ေတြ အမ်ားအျပား ထြက္ေပၚလာေနတာက ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ အရမ္းေကာင္းတဲ့ကိစၥပါ။ သတင္းၾကည့္သူေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ ၊ သတင္းစာ ဖတ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒါမွမဟုတ္ အြန္လိုင္းကေန သတင္းဖတ္သူေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ အားလံုးေသာ စာဖတ္သူေတြအေနနနဲ႔ သူတို႔လုပ္ရမယ့္ အနည္းငယ္ေသာ ကိစၥက သူတို႔ဟာမွန္ကန္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ အၿမဲရေနရမယ္ဆိုတဲ့ကိစၥပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကလည္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ကို ေျပာင္းလဲသြားေစႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ေတာ့လည္း ကၽြန္ေတာ္မထင္ပါဘူး။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ျပႆနာက ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔ ဒီလြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ကုိ စၿပီး ကန္႔သတ္လိုက္တာနဲ႔ ခင္ဗ်ား ဘယ္ေနရာမွာ ရပ္ဆိုင္းမွာလဲ? ေနာက္ၿပီး ဒါကို ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ဖို႔ ဘယ္သူေတြမွာ အခြင့္ရေနတာလဲ? ဆုိတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ကၽြန္ေတာ့္အျမင္ကေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ဆိုတာက က်ယ္ျပန္႔ႏုိင္သေလာက္ က်ယ္ျပန္႔ႏိုင္ဖို႔ အရမ္းအေရးႀကီးတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပႆနာတစ္ခ်ဳိ႕ရွိေနပါတယ္၊ ဥပမာအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ႀကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ ျပႆနာတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Hate Speech ဆိုတာမ်ဳိးေပါ့။ ဒီအေပၚမွာေရာ သံအမတ္ႀကီး ဘယ္လိုမ်ား ထင္ျမင္ယူဆပါသလဲ?

ဒါကလည္း အေမရိကန္အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေတြ႕ႀကံဳရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ ျပႆနာတစ္ခုပါ။ ဒီေနရာမွာ လူတုိင္း အေမရိကန္ရဲ႕ ခ်ဥ္းကပ္လုပ္ေဆာင္ပံုအတုိင္း လုိက္လုပ္သင့္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ မေျပာလိုပါဘူး။ ကၽြန္ေတ္ာ့အျမင္ကေတာ့ Hate Speech ဆိုတာက တကယ့္ဆိုးရြားတဲ့ ျပႆနာတစ္ရပ္ပါ။  တတ္စြမ္းႏိုင္သေလာက္ ဒါကို တစ္ျခားသူေတြက ပိုၿပီး အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ စကားေတြနဲ႔ တားဆီးတုန္႔ျပန္သင့္ပါတယ္။ Hate Speech ကို ကန္႔သတ္မယ့္ ဘယ္လိုဥပေဒလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ဳိးျဖစ္ျဖစ္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ထိန္းခ်ဳပ္လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ဆုိရရင္ေတာ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတုိင္း ဒါနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သေဘာထားရပ္တည္ခ်က္ကုိ ဆံုးျဖတ္ရလိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ အေရးႀကီးတာက အေျခခံက်တဲ့ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖုိ႔အတြက္ ဒီ Hate Speech ကို အသံုးမခ်သင့္ပါဘူး။

USAID ဆိုရင္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံက မီဒီယာ အုပ္စုေတြကို အရင္ကာလေတြတုန္းက ေထာက္ပံ့ေပးခဲ့တယ္ေပါ့ေလ၊ ခုက်ေတာ့ ဒီလုိေထာက္ပံ့မႈေတြကို ေလွ်ာ့ခ်လိုက္ႏိုင္တယ္ ဆုိၿပီး စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြ ရွိေနရပါတယ္၊ အဲဒီလိုေရာ ျဖစ္လာႏိုင္ပါသလား?

ဟုတ္ပါတယ္၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ အရင္ႏွစ္ေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတုန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံက ေနရာေဒသအသီးသီးမွာ အကူအညီေပးေရးလုပ္ငန္းေတြအေပၚ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အာရံုစုိက္ခဲ့ပါတယ္၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအားထုတ္မႈေတြကို ပါ၀င္ကူညီေပးဖို႔၊ စီးပြားေရးပုိင္းအေပၚ ကူညီေပးဖို႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုအကူအညီေတြထဲက တစ္ခုအေနနဲ႔ လြတ္လပ္ၿပီး လုပ္ႏိုင္စြမ္းရွိ အားေကာင္းတဲ့ မီဒီယာကို ေထာက္ပံ့မႈ လည္း ပါပါတယ္။ ဒီလို အားထုတ္မႈေတြ ဆက္လက္ရွိေနလိမ့္မယ္လို႔လည္း ကၽြန္ေတာ္ ေသခ်ာေပါက္ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း၊ အစိုးရသစ္တစ္ရပ္တက္လာတိုင္း ဘတ္ဂ်က္အသံုးစရိတ္ ျပႆနာကေတာ့ အၿမဲရွိပါတယ္။ ဘယ္တုန္းကမွ ေနရာက႑စံုအားလံုးကို သြားဖို႔ ဘတ္ဂ်က္ေငြ အလံုအေလာက္ မရွိခဲ့ဘူးပါဘူး ၊ ဒါေၾကာင့္လည္း ၂၀၁၇-၁၈ ဘ႑ာႏွစ္အတြက္ ဘတ္ဂ်က္အဆိုျပဳခ်က္ေတြ ကြန္ဂရက္က အတည္ျပဳလက္စသတ္ၿပီးခ်ိန္ထိ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေစာင့္ၾကည့္ရပါမယ္။ တိတိက်က်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ခန္႔မွန္းလို႔ ရႏိုင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္ေျပာႏိုင္တာကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရဲ႕ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ထဲမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တတ္စြမ္းသေလာက္ ဆက္ၿပီး ကူညီေထာက္ပ့ံမယ္ဆိုတာပဲ ရွိတယ္ ဆိုတာပါပဲ။

သံအမတ္ႀကီးအေနနဲ႔ တစ္ျခားဘာမ်ား ထပ္ၿပီး ျဖည့္ေျပာခ်င္ပါေသးသလဲ?

ကၽြန္ေတာ္ အဓိကေျပာခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းအရာကေတာ့ အေမရိကန္အစိုးရသစ္ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသာမကဘဲ အာဆီယံ၊အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသနဲ႔ ဆက္လက္ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ ရွိတယ္ဆိုတာ ထပ္ေလာင္း အာမခံတယ္ဆိုတာပါပဲ။ ဒုသမၼတ ပန္႔စ္ ရဲ႕ အင္ဒိုနီးရွားခရီးစဥ္မွာ လည္း ဒီလိုပဲ ကတိျပဳသြားပါတယ္။ အေမရိကန္သမၼတအေနနဲ႔ လည္း အေရွ႕အာရွ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀း၊ အာဆီယံအစည္းအေ၀းနဲ႔ APEC အစည္းအေ၀းေတြ တက္ဖို႔ ယခုႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းမွာ ဗီယက္နမ္နဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ တို႔ သြားဖု႔ိရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္  ျမန္မာအပါအ၀င္ ဒီေဒသတစ္ခုလံုးကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံဘက္က ဆက္ၿပီး ခိုင္ခိုင္မာမာ ခ်ိတ္ဆက္ဆက္ဆံသြားမယ့္ အေျခအေနေတြကိုပဲ ျမင္ေနရတယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။