One Championship

အစိုုးရသစ္ အမ်ဳိးသမီးအေရး စိတ္၀င္စားရဲ႕လား

.

“လက္ရွိအေျခအေနက ပ႗ိပကၡ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ေဒသေတြက  အမ်ိဳးသမီးေတြ လံုျခံဳဖို႔ မေျပာနဲ႔ဦး၊  ၿမိဳ႕ေပၚမွာေနတဲ့ ကိုယ္ေတြေတာင္ လံုျခံဳဖို႔ သိပ္အာမခံခ်က္ရွိတာ မဟုတ္ဘူး” ဟု က်ား၊ မေရးရာ တန္းတူညီမွ်ေရး ကြန္ရက္( Gender Equality Network) မွ မေမစံပယ္ျဖဴက ေျပာသည္။

အမ်ိဳးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ဦးေဆာင္သည့္ အစိုးရသစ္လက္ထက္၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာတႏုိင္ငံလုံး မုဒိမ္းမႈ (၁၁၀၀) ျဖစ္ပြားၿပီး အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူ မုဒိမ္းက်င့္ခံရမႈ (၄၉၂)မႈႏွင့္  အ ရြယ္မေရာက္ေသးသူ သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈ(၆၇၁)မႈရွိေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ၊ ရဲတပ္ဖြဲ႔က သတင္းထုတ္ ျပန္ထားသည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ မုဒိမ္းမႈစာရင္းအရ တရက္လွ်င္ အမ်ဳိးသမီး(၃)ဦးႏႈန္း အဓမၼျပဳ က်င့္ခံေနရေၾကာင္း ရဲတပ္ဖြဲ႔က ေျပာဆိုခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ လုယက္မႈမ်ား ပိုမိုမ်ားလာၿပီး အမ်ိဳး သမီးမ်ားအတြက္ လံုၿခံဳေရးသည္ ယခင္ကထက္ ပိုမိုဆိုးရြားလာသည္ဟု အမ်ိဳးသမီးေရး လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ဆုိၾကသည္။

“အၾကမ္းဖက္ခံရမႈေတြေတာ့ လူသိရွင္ၾကားပိုေတြ႕လာရတယ္။ အဲဒါက အစိုးရသစ္ေၾကာင့္လို႔ ေတာ့ေျပာလို႔ မရဘူး။ လူေတြက သတင္းပို႔တတ္လာတာ၊ အၾကမ္းဖက္ခံရရင္ တံု႔ျပန္ေျပာဆိုဖို႔ ဝန္မေလးေတာ့တာ၊ အဲဒါေတြေၾကာင့္ပါ” ဟု မေမစံပယ္ျဖဴက ေျပာသည္။

အစိုးရသစ္လက္ထက္တြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ လံုၿခံဳေရး ပိုမိုစိုးရိမ္လာရေၾကာင္း၊ မၾကာခဏ လုယက္မႈ၊ အိမ္တြင္းအႏုၾကမ္းစီးမႈမ်ား ျဖစ္ပြားသကဲ့သို႔  လူအသြားအလာမ်ားသည့္   ေလဆိပ္ကဲ့သိုု႔ ေနရာမ်ဳိးတြင္ပင္ ေသနတ္ျဖင့္ ပစ္ခတ္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္အတြက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေနျဖင့္ တေန႔ထက္တေန႔ စိုးရမ္ပူပန္မႈမ်ားျဖင့္ ျဖတ္သန္းေနရေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေနထုိင္သည့္  အသက္ (၄၀) ေက်ာ္ မေခ်ာစုက ဆိုသည္။

“ တႏွစ္အတြင္းမွာ ျပႆနာေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္ခဲ့တယ္။ ၿမိဳ႕ထဲျဖစ္ျဖစ္၊ ၿမိဳ႕ျပင္ျဖစ္ျဖစ္၊ ညျဖစ္ျဖစ္၊ ေန႔ျဖစ္ျဖစ္၊ အခ်ိန္တိုင္း ေနရာတိုင္း ေတြးေၾကာက္ေနရတယ္။ အိမ္ထဲေတာင္ တေယာက္တည္း မေနရဲဘူး။ အၾကမ္းဖက္ခံေနရတဲ့သတင္းေတြလည္း ေန႔တုိင္းလိုလုိ ၾကားေနရေတာ့ ကၽြန္မတုိ႔အတြက္ ဘယ္မွာ ေနရမွန္းေတာင္ မသိေတာ့ဘူး” ဟု မေခ်ာစုက ေျပာသည္။

ထိုကဲ့သို႔ မုဒိန္းမႈမ်ား၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၊ အမ်ားအျပား ျဖစ္ေပၚေနေသာ္ လည္း အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(NLD) ဦးေဆာင္သည့္ အစိုးရသစ္တာ၀န္ယူခဲ့သည့္ (၁)ႏွစ္ ေက်ာ္ ကာလအတြင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေရးကိစၥကို ဦးစားေပးလုပ္ေဆာင္ေပးမႈ မရွိေသးေၾကာင္း အမ်ိဳး သမီးေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ဆုိပါသည္။

ထုိ႔ျပင္ အစိုးရသစ္ တက္လာသည့္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္း တုိက္ပြဲမ်ား ပိုမိုမ်ားျပားလာေသာေၾကာင့္ စစ္ေဘးေရွာင္ေနရသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ားစြာ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ေနရသည္။

အစုိးရသစ္အေနျဖင့္  ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အတြင္း ေျပာင္းလဲမႈမ်ားစြာ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီးမ်ား အတြက္ အခက္အခဲမ်ားစြာ ေတြ႔ေနရေသးေၾကာင္းကိုလည္း က်ားမေရးရာတန္းတူညီမွ်ေရး ကြန္ရက္ (Gender Equality Network) မွ မေမစံပယ္ျဖဴက ေျပာသည္။

“ အစိုးရအေဟာင္းေရာ အသစ္ေရာ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ လံုျခံဳစိတ္ခ်မႈရွိတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ အလုပ္ခြင္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး စတာေတြကို ပိုေကာင္းမြန္ေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔လိုတယ္လို႔ အေလးထားၾကပံု မရပါဘူး” ဟု မေမစံပယ္ျဖဴ က ဆုိသည္။

အစိုးရသစ္သည္ အမ်ိဳးသမီးေရးအတြက္ အစီအစဥ္ ေရးဆြဲလုပ္ေဆာင္မႈ မေတြ႔ရွိရေၾကာင္း၊ အ မ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ အကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒတရပ္ကိုလည္း လႊတ္ေတာ္တြင္ ဦးစားေပး အေနျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းမ်ဳိး မရွိေၾကာင္း၊ ျမန္မာ့အမ်ိဳးသမီးသမဂၢ ဥကၠဌ မတင္တင္ညိဳ က ေျပာသည္။

အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္အစိုးရ တနည္းအားျဖင့္ ျပည္သူမွ တင္ေျမွာက္သည့္အစိုးရ ဖြဲ႔စည္း ရာတြင္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွလဲြၿပီး က်န္သူမ်ားအားလံုး သည္ အမ်ိဳးသားမ်ားသာ ျဖစ္ခဲ့သည္။

“က်မတိုု႔တုုိင္းေဒသႀကီး အစိုုးရအေနနဲ႔ေတာ့ အမ်ဳိးသမီးအေရးကိုု စိတ္ဝင္စားမႈမရွိသလိုု နားလည္ မႈလည္း မရွိဘူးလို႔ ေျပာရပါမယ္။ ၿပီးေတာ့ က်မတို႔ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အေနလည္း အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္ေပမယ့္ အမ်ိဳးသမီးအေရးမွာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္မႈအေနနဲ႔ က်မတုိ႔ဖိတ္တဲ့ အခမ္းအနားေတြ၊ သူတုိ႔ အစုိးရကလုပ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႕လို အခမ္းအနားေတြမွာ မိန္႔ခြန္းလာေျပာတာေလာက္ ပါပဲ” ဟု တနသၤာရီတိုင္းေဒသၾကီးအေျခစိုက္ ထားဝယ္အမ်ိဳးသမီးသမဂၢမွ အတြင္းေရးမွဴး မယ္မာလာေက်ာ္သိန္းက ေျပာသည္။

တဖက္မွာလည္း ပြင့္လင္းလြတ္လပ္မႈႏွင့္ ပညာေပးမႈမ်ား မ်ားျပားလာသည့္အတြက္ အမႈအခင္းမ်ား၊ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားကို ပိုမိုသိရွိလာၾကရျခင္းျဖစ္သည္ဟုုလည္း ေျပာၾကသည္။

အစိုးရသစ္ လက္ထက္အတြင္း မုဒိမ္းမႈမ်ားလာသည့္အေပၚ မတင္တင္ညိဳက “အစုိးရသစ္ လက္ ထက္မွ မုဒိမ္းမႈေတြ ပိုမ်ားလာတယ္လုိ႔ ေျပာလို႔ေတာ့ မရပါဘူး။ က်မတို႔  လူမႈအသိုင္းအဝန္းမွာ   ျဖစ္ေနခဲ့တာၾကာပါၿပီ။ တရားဥပေဒအရ ေသခ်ာေျဖရွင္းေပးႏိုင္တာ မရွိတဲ့အေပၚ ပိုမိုအတင့္ရဲ လာၾကတယ္လုိ႔ ေျပာလို႔ ရပါတယ္” ဟု ဆုိသည္။

ယခုေနာက္ပိုင္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈရွိလာၿပီး မတရားမႈမ်ားကို တိုင္ ၾကားလာသည့္အတြက္ မုဒိမ္းမႈမ်ား ပိုမ်ားလာသည္ဟု ယူဆရေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအၾကမ္း ဖက္ခံရသည့္ကိစၥကို တုိင္ၾကားသည့္အခါတြင္လည္း အမ်ိဳးသမီးအေရးကို နားလည္ေပးသည့္ ေရွ႕ ေနမ်ား၊ ရဲမ်ား၊ တရားသူၾကီးမ်ား လိုအပ္ေၾကာင္း မတင္တင္ညိဳ ကေျပာသည္။

သို႔ေသာ္ အစိုးရအေနျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ လံုုၿခံဳေရးအတြက္ အခိုင္အမာလုပ္ေဆာင္ေပးေနမႈမ်ား မေတြ႔ရေၾကာင္း အမ်ဳိးသမီးေရး လႈပ္ရွားတက္ၾကြသူမ်ားက ေျပာပါသည္။

ထားဝယ္အမ်ိဳးသမီးမ်ားသမဂၢမွ မယ္မာလာေက်ာ္သိန္းက “အစိုးရအေနနဲ႔ ေဒသဆိုုင္ရာ အမ်ဳိးသ မီးေတြရဲ့ လံုၿခံဳေရးအေျခအေနနဲ႕ပတ္သက္ျပီး အခုခ်ိန္အထိ မွ်မွ်တတ ေျပာဆိုလုပ္ေဆာင္ေပး တာေတြ ဘာတခုမွ မရွိေသးပါဘူး။ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္ မခံရေအာင္၊ ကေလးသူငယ္နဲ႔ မိန္းကေလးေတြ မုုဒိမ္းက်င့္မခံရေအာင္ အဝတ္အစားကို လံုလံုၿခံဳၿခံဳဝတ္ဆင္ေပးၾကပါဆိုတဲ့ သတိ ေပးစကားတခြန္းကလြဲရင္ ဘာလႈပ္ရွားမႈ (Action) မွ မေတြ႔ရပါဘူး” ဟု ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္လည္း အေျခအေနေတြက အရင္ကထက္ ပိုဆိုးလာသည္ဟု ေျပာဆိုဖို႕ခက္ပါသည္ဟု မယ္မာလာေက်ာ္သိန္းက ေျပာသည္။

“သက္ငယ္မုုဒိမ္းေတြက မ်ားလာတာလားဆိုုေတာ့ ေျပာရခက္တယ္၊ အရင္ကေတာ့ တိုုင္တန္းရ မွန္းမသိလိုု႔၊ အကူအညီေပးတဲ့ အဖဲြ႔အစည္းေတြလည္း မရွိလို႔၊ မုုဒိမ္းမႈေတြက ရဲစခန္းေတြ၊ တရား ရံုုးေတြကို ေရာက္မလာတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အခု ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာ က်မတိုု႔အဖြဲ႔ အကူအညီ ေပးေနတဲ့ သက္ငယ္မုုဒိမ္းမႈ (၈) မႈ ျဖစ္ရွိေနၿပီ။ ၂၀၁၅ – ၂၀၁၆ ခုုႏွစ္အတြင္းမွာ သက္ငယ္မုုဒိမ္းမႈ (၁၈) မႈအထိ က်မတိုု႔လက္လွမ္းမွီေကာက္ယူၿပီး အကူအညီေပးႏိုင္ခဲ့တယ္၊ ဆိုေတာ့ ရာခိုင္ႏႈန္း အရ ျပန္တြက္ရင္ မ်ားလာတာလို႕လည္း ေျပာႏိုင္မယ္ထင္တယ္..” ဟု ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အမ်ိဳးသမီး(၅)ဦးတြင္ (၁)ဦးသည္ ႐ုပ္ပိုင္း၊ စိတ္ပိုင္းႏွင့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈကို ခံစားေနရေၾကာင္း၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနက မတ္လ (၂၃)ရက္ေန႔တြင္ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ထုတ္ျပန္သည့္ ၂၀၁၅-၁၆ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူေနမႈဘဝႏွင့္ က်န္း မာေရးဆိုင္ရာ အေျခခံအခ်က္အလက္စစ္တမ္း (MDHS) တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုေန႔အထိမ္းအမွတ္အေနႏွင့္ ပင္လံုတြင္ တိုင္းရင္း သား လူငယ္မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္း၊ အမ်ိဳးသမီးစီးပြားေရး စြမ္းေဆာင္ရွင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္းမ်ား   ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေအာက္ေျခတြင္ အမ်ိဳးသမီးအေရး လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း သိရသည္။

အစိုးရသစ္အေနျဖင့္ အမ်ိဳးသမီး အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အပါအဝင္ အျခားေသာ ဒီမုိကေရစီေရး လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ လူမႈအဖြ႔ဲအစည္းမ်ားႏွင့္ ပံုမွန္ေတြ႔ဆံုမႈမ်ား ျပဳလုပ္သင့္ေၾကာင္း၊ လက္ရွိ အခ်ိန္ထိ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ေတြ႔ဆံုျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း အမ်ိဳးသမီးအေရး လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ အဖြဲ႔မ်ားက ဆုိသည္။

လက္ရွိလႊတ္ေတာ္အတြင္း ယခင္အမ်ိဳးသမီးေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ား ပါဝင္ေနသကဲ့သို႔ ကရင္ ျပည္နယ္ႏွင့္ တနသၤာရီတုိင္း ေဒသႀကီးမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသမီးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ား ခန္႔အပ္ထားေသာ္ လည္း အမ်ဳိးသမီးေရ ကိစၥရပ္မ်ားမွာမူ ေရွ႔တန္းသို႔ ေရာက္လာျခင္း မရွိေသးေပ။

“ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႔ခ်ီလာၿပီဆိုေတာ့ ပါတီရဲ့ လမ္းညြန္မႈအတိုင္းပဲ လုပ္ေဆာင္ရတယ္လုိ႔ က်မျမင္ပါ တယ္။ ဒါေပမယ့္ အမ်ိဳးသမီးအေရး ေနာက္ခံရွိတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ အျခားေသာ သူေတြထက္ပုိၿပီး အမ်ိဳးသမီးအသံေတြ ထြက္လာေအာင္ အမ်ိဳးသမီးေတြကို အကာအကြယ္ေပး ႏုိင္တဲ့ ဥပေဒေပၚထြက္လာေအာင္ ေရွ႕ကေနႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္လာရင္ က်မတုိ႔အတြက္ အတိုင္း ထက္အလြန္ပါပဲ” ဟု ျမန္မာ့အမ်ိဳးသမီးသမဂၢမွ မတင္တင္ညိဳ ကေျပာသည္။

လႊတ္ေတာ္ထဲတြင္  အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္အမတ္မ်ား ပါဝင္လာၿပီး ပါတီ၏မူကို အေျခခံကာ လုပ္ေဆာင္ေနၾကေသာ္လည္း ကိုယ္စားျပဳ ျပည္နယ္အလုိက္ သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ပညာေပးမႈမ်ား၊ အမ်ိဳးသမီး စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမွင့္တင္မႈႏွင့္ ပညာေပးမ်ားကို တတ္ႏိုင္သေရြ႕ ျပဳလုပ္ေနၾကသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရေၾကာင္းလည္း သိရပါသည္။

ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိရန္ အေရးႀကီးသကဲ့သို႔ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အၾကမ္းဖက္မႈအေပၚ ကာကြယ္ ေပးႏုိင္သည့္ ယႏၱရားမ်ားရွိလာရန္လည္း အေရးၾကီးေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေနျဖင့္ လုပ္ငန္းခြင္ မ်ားတြင္ အဆင္ေျပစြာ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ႏုိင္ရန္ အခြင့္အလန္း ဖန္တီးေပးႏုိင္ေရးႏွင့္ လုပ္ငန္းခြင္ လံုၿခံဳေရးမ်ားကိုလည္း အစိုးရသစ္အေနျဖင့္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖုိ႔ လိုအပ္ေၾကာင္း  အမ်ိဳးသမီးေရး ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အဖြဲ႔အစည္မ်ားက ေတာင္းဆုိေနၾကသည္။

မူရင္းလင့္ခ္ - goo.gl/HdkFRS